De hersenontwikkeling van je kind: de vroege kinderjaren

Hoewel de hersenen zich blijven ontwikkelen tot ongeveer 25 jaar, vindt het grootste deel van die ontwikkeling plaats vóór het zesde levensjaar. Maar wat zijn de fasen van de hersenontwikkeling, en wat heeft er invloed op?

In dit artikel

• Fasen in de hersenontwikkeling van baby's
• • Sensomotorische fase
  • Preoperationele fase
• Wat bevordert een gezonde hersenontwikkeling?

Fasen in de hersenontwikkeling van baby's

Tot de komst van de theorie van Jean Piaget over de ontwikkelingsfasen dachten deskundigen dat kinderen op dezelfde manier dachten en dezelfde cognitieve functies hadden als volwassenen. Daarom behandelden ze kinderen als kleine volwassenen. Maar op basis van zijn observaties en onderzoek stelde Piaget dat kinderen hun intelligentie geleidelijk ontwikkelen. Volgens hem waren kinderen niet minder intelligent dan volwassenen; ze begrijpen de wereld gewoon op een andere manier.

Vanuit deze theorie beschreef Jean Piaget vier fasen van cognitieve ontwikkeling. Dit zijn de vier fasen:

De eerste twee fasen lopen van de geboorte tot 7 jaar en worden door deskundigen gezien als de belangrijkste fasen van de cognitieve ontwikkeling. Aan het einde van de preoperationele fase hebben de hersenen van je kind 90% van hun ontwikkeling bereikt. De rest van de hersenontwikkeling (10%) vindt plaats tussen het zevende jaar en de volwassenheid. Omdat deze twee fasen zo belangrijk zijn voor de cognitieve ontwikkeling van je kind, richten we ons op hoe de hersenen zich in deze twee fasen ontwikkelen.

Sensomotorische fase

Deze cognitieve fase loopt van de geboorte tot twee jaar. In deze periode begint de cognitieve ontwikkeling van je kind net vorm te krijgen. Je baby leert in deze fase via zijn of haar zintuigen. Hoe meer een kind zijn of haar omgeving verkent, hoe meer hij of zij gaat begrijpen.

Enkele belangrijke cognitieve vaardigheden in de sensomotorische fase zijn:

Preoperationele fase

Dit is de tweede fase in de hersenontwikkeling en loopt van twee tot zeven jaar. De preoperationele fase van de cognitieve ontwikkeling is een cruciale fase voor de taalontwikkeling van je kind. Nog enkele kenmerken van deze ontwikkelingsfase zijn:

Wat bevordert een gezonde hersenontwikkeling?

Bij de geboorte beschikken de menselijke hersenen over een bepaald aantal hersencellen, ook wel neuronen genoemd. De verbindingen tussen die neuronen, synapsen genoemd, ontwikkelen zich echter razendsnel. Sterker nog: in de vroege kinderjaren worden er "elke seconde een miljoen nieuwe neurale verbindingen (synapsen) gelegd", meer dan in welke andere periode van het leven ook. Wat heeft er dus invloed op hoe deze neurale verbindingen tijdens de fasen van de hersenontwikkeling ontstaan?

Omdat we weten dat de hersenontwikkeling in de vroege kinderjaren grotendeels draait om leren via zintuigen en omgeving, zijn relaties essentieel voor een gezonde hersenontwikkeling. Gezonde en fijne relaties tussen een kind en zijn of haar verzorgers helpen de hersenen op de volgende manieren te ontwikkelen:

Maar net zoals positieve interacties de hersenontwikkeling van je baby beïnvloeden, doen negatieve omgevingsfactoren zoals armoede, mishandeling en verwaarlozing dat ook. Zulke negatieve invloeden veroorzaken stress in de zich ontwikkelende hersenen, wat de hersenontwikkeling belemmert.

Hoewel elk kind zich in zijn of haar eigen tempo cognitief ontwikkelt, geef je de hersenen van je kind de beste start door in de behoeften van je kind te voorzien en hem of haar eindeloos veel liefde te geven. Alleen al jouw liefde kan het vroege leren en de hersenontwikkeling van je kind een enorme boost geven! Het is goed om ontwikkelingsmijlpalen in de gaten te houden, maar raak er niet door geobsedeerd. Vergeet niet: elk kind leert in zijn eigen tempo!