Het belang van tekenen voor de ontwikkeling van je kind

In dit artikel

• Oefen tekenvaardigheden met een GRATIS kleurboek!
• Wat zijn de voordelen van tekenen voor kleuters?
• Wat zijn de tekenfasen?

Veel ouders vragen ons naar de ontwikkeling van tekenvaardigheden. Wanneer begin je met leren tekenen? Welke fasen doorlopen kinderen bij het leren tekenen? En kan tekenen worden gebruikt als communicatiemiddel?

Er zijn bepaalde gedragingen en activiteiten die van nature bij kinderen horen; tekenen is daar één van. Of ze nu kleurpotloden, stiften, verf of stoepkrijt gebruiken: al deze materialen helpen je kind om zich uit te drukken.

Samen met andere vormen van zelfexpressie, zoals dansen of zingen, biedt tekenen unieke voordelen voor de ontwikkeling. Tekenen kan ook dienen als een communicatiemiddel voor kinderen die non-verbaal zijn of zich verbaal nog moeilijk kunnen uiten. Wat stimuleert tekenen nog meer? In deze blog gaan we dieper in op die details, inclusief tips over wanneer en hoe je het beste kunt beginnen!

Oefen tekenvaardigheden met een GRATIS kleurboek

Voordat we verdergaan met de voordelen en de ontwikkelingsfasen van het tekenen, mag je de gratis leertool van Speech Blubs niet missen. Dit kleurboek bevat alle stickers uit de Speech Blubs-app, getekend en geschreven in een duidelijk lettertype, zodat je kind meteen kan oefenen met het spellen van de woorden die het in de app heeft geleerd.

Wat zijn de voordelen van tekenen voor kleuters?

Hieronder vind je de 6 belangrijkste voordelen van tekenen. Lees snel verder om te ontdekken welke vaardigheden een kind opdoet door te tekenen.

1. Fijne motoriek
2. Visuele analyse verbeteren
3. Focus en concentratie verhogen
4. Oog-handcoördinatie oefenen
5. Zelfvertrouwen opbouwen in eigen kunnen
6. Creatief probleemoplossend vermogen stimuleren

Het eerste voordeel van tekenen is dat het de fijne motoriek stimuleert. De fijne motoriek omvat alle kleine bewegingen van de vingers, handen en polsen. Het vasthouden en gebruiken van tekenspullen is een van de beste manieren om de fijne motoriek van een kind te versterken. We weten dat kinderen graag feedback krijgen van volwassenen, en tekenen geeft die feedback meteen. Ze pakken het potlood, zetten het op papier en zien direct resultaat. Deze feedback helpt je kind te ontdekken hoe het het gewenste resultaat kan bereiken.

Het tweede voordeel is dat het de visuele analyse ten goede komt. Jonge kinderen kunnen dingen nog niet zo visualiseren als volwassenen, zoals grootte, overeenkomsten en verschillen, afstand en verschillende texturen. Tekenen is de perfecte kans voor je kind om deze concepten doelbewust te ontdekken. Om dit soort tekenen thuis te stimuleren, kun je je kind vragen om voorbeelden van groot en klein, ruw en glad, ver en dichtbij, enzovoort te tekenen.

We hopen stiekem allemaal wel dat onze kinderen zich wat beter kunnen concentreren. Deze vaardigheid wordt nóg belangrijker als ze eenmaal naar school gaan. Tekenen verhoogt de focus en concentratie. Leren kijken naar kleine details, geconcentreerd toewerken naar een specifiek resultaat en het oefenen van lastige taken helpt je kind om te groeien. Ook al kan het soms frustrerend zijn als ze 'binnen de lijntjes moeten kleuren', las gewoon pauzes in en laat ze eerst lekker de vrije ruimte op papier gebruiken. Je kunt deze vaardigheid rustig opbouwen om hun focus te versterken.

Oog-handcoördinatie is een ander belangrijk voordeel van tekenen en kleuren. Deze coördinatie is essentieel bij sport en spel, maar ook op school, bijvoorbeeld tijdens schrijfles. Wil je de oog-handcoördinatie extra stimuleren? Laat je kind dan een voorwerp natekenen terwijl het ernaar kijkt, of laat het een tekening namaken die jij hebt getekend.

We willen allemaal dat onze kinderen zelfvertrouwen ervaren bij wat ze doen. Kinderen vinden het heerlijk om naar ons toe te rennen en te roepen: "Kijk eens wat ik heb gemaakt!" Tekenen kan enorm helpen bij deze belangrijke vaardigheid. Wanneer je kind de kans krijgt om zijn of haar fantasie, gedachten en ervaringen tastbaar te maken op papier, groeit het zelfvertrouwen.

Naast visuele analyse en concentratie stimuleert tekenen je kind om problemen creatief op te lossen. Tijdens het tekenen moet je kind bedenken hoe het lichaamsdelen met elkaar verbindt, emoties uitbeeldt en specifieke structuren weergeeft. Door gerichte tekenopdrachten te geven (zoals het maken van een familieportret) en samen te praten over de kleuren, technieken of bijzondere keuzes van je kind, leert het na verloop van tijd steeds beter problemen op te lossen.

Om je kind te motiveren om te blijven tekenen en creëren, werkt positieve bekrachtiging het beste. Hang voltooide tekeningen op in de kinderkamer of op een mooie plek in huis, voeg een persoonlijke tekening toe aan een kaartje voor familieleden en geef complimenten voor het oefenen en voor specifieke prestaties.

Wat zijn de tekenfasen?

Nu je alle voordelen van tekenen kent, vraag je je misschien af: wat zijn de verschillende fasen? Kinderen doorlopen verschillende niveaus als het om tekenen en kleuren gaat.

1. Krabbelfase (18 maanden tot 3 jaar): Deze fase loopt van 18 maanden tot ongeveer drie jaar. Het begint met willekeurige strepen en krabbels; het laat zien dat kinderen op een speelse manier kleuren ontdekken. Naarmate het kind ouder wordt, veranderen de krabbels van ongecontroleerde strepen in meer beheerste bewegingen. Een kind van 18 maanden zet bijvoorbeeld alleen lijnen, terwijl een driejarige al cirkels kan tekenen.
2. Pre-schematische fase (2 tot 4 jaar): Deze fase is typerend voor kinderen van 2 tot 4 jaar. De tekeningen worden complexer, al zijn ze meestal nog niet realistisch en zien ze er voor volwassenen vaak wat eigenaardig uit. In plaats van realistische kleuren te kiezen, gebruiken ze gewoon hun lievelingskleur of wat hen op dat moment aanspreekt. Als ze mensen tekenen (kopvoeters), zijn die heel eenvoudig met weinig tot geen details. Bovendien zweven voorwerpen nog door de ruimte; ze staan nog nergens op. Zo kunnen bloemen zomaar in de lucht zweven in plaats van in het gras te staan.
3. Schematische fase (5 tot 8 jaar): Deze fase zien we vooral bij kinderen van 5 tot 8 jaar. Je zult merken dat de getekende mensen betere verhoudingen krijgen en veel gedetailleerder worden. De kleuren worden realistischer en stereotypischer (gras is groen, de lucht is blauw). Er verschijnt een horizon en een grondlijn, waardoor voorwerpen netjes op hun plek komen te staan. Ook zie je vaak vaste patronen ontstaan: als ze een huis tekenen, ziet het er in elke tekening min of meer hetzelfde uit.
4. Bovenbouw- en tienerfase (9 tot 11 jaar): Deze fase is typerend voor kinderen van 9 tot 11 jaar. De tekeningen worden aanzienlijk gedetailleerder en het ruimtelijk perspectief wordt duidelijk zichtbaar. Dit betekent dat voorwerpen logisch en op de juiste plek op het papier staan. Kinderen in deze fase kunnen erg gefrustreerd raken als het ze niet lukt om iets levensecht na te tekenen; ze roepen dan soms dat ze "echt niet kunnen tekenen", terwijl ze dat juist prima kunnen.

Zoals je ziet, zitten er ontzettend veel voordelen aan tekenen en het stimuleren van de creativiteit van je kind! Ik raad aan om rond de 18 maanden te beginnen met kleurpotloden of waskrijtjes. Doe je het eerder, dan is de kans groot dat je kleintje ze op wil eten in plaats van ermee te tekenen. Veel plezier en geniet van het proces! En sla alvast maar een flinke stapel koelkastmagneten in, want er komen heel wat kunstwerken aan om op te hangen!