Waarom logopedisten om een oog- en gehooronderzoek vragen

Een veelgestelde vraag tijdens dit gesprek is of het gehoor en de ogen van je kind al zijn onderzocht. De reden hiervoor is dat gehoor, gezichtsvermogen en spraak en taal allemaal met elkaar verbonden mechanismen zijn die samenwerken om de ontwikkeling en het communicatievermogen van je kind te stimuleren. 

Wat zijn gehoortesten?

Gehoortesten voor kinderen worden uitgevoerd door een audioloog of een KNO-arts, die gespecialiseerde training en klinische hulpmiddelen heeft om de structuur en werking van de oren en het gehoor van je kind grondig te onderzoeken.

Gehoortesten zijn belangrijk om te controleren of de oren van je kind gezond zijn en of er geen gehoorproblemen zijn die de ontwikkeling, schoolprestaties, communicatie en veiligheid van je kind in de weg kunnen staan en negatief kunnen beïnvloeden. 

Om zich optimaal te ontwikkelen en te leren, heeft je kind de volgende gehoorvaardigheden nodig:

1. Geluidsbewustzijn: In staat zijn om geluid in de omgeving waar te nemen en de bron ervan te lokaliseren, vooral bij achtergrondgeluid
2. Auditieve discriminatie: Het verschil kunnen horen tussen omgevingsgeluiden en spraakklanken
3. Auditieve identificatie: Betekenis kunnen geven aan klanken en spraak, de structuur van gesproken taal kunnen hanteren en het eigen spreken kunnen aanpassen op basis van feedback van de gesprekspartner
4. Auditief begrip: Kunnen begrijpen en onthouden wat er gezegd wordt, en ook chocola kunnen maken van wat er gezegd wordt, zelfs als niet de hele boodschap te horen was.

Je kind zou de eerste gehoortest al enkele weken na de geboorte moeten krijgen, de tweede tussen 9 maanden en 2,5 jaar, en de derde op 5- of 6-jarige leeftijd voordat het naar groep 3 gaat. Kinderen in de schoolgaande leeftijd zouden ten minste om het jaar een gehoortest moeten krijgen.

Enkele signalen die erop kunnen wijzen dat je kind moeite heeft met horen, zijn:

• Niet reageren wanneer de naam wordt genoemd,
• Hard praten,
• De tv op een hoog volume zetten,
• Moeite hebben om te bepalen waar een geluid vandaan komt,
• Onoplettendheid en een korte concentratieboog,
• Een achterstand in de spraak- en taalontwikkeling.

Als je wilt zien wat een gehooronderzoek inhoudt en wat je kunt verwachten, kun je deze video bekijken!

https://www.youtube.com/watch?v=kEyyqhynq-c

Oogonderzoeken

Oogonderzoeken voor kinderen worden uitgevoerd door een optometrist of oogarts, die gespecialiseerde training en klinische hulpmiddelen heeft om de structuur en werking van de ogen en het gezichtsvermogen van je kind grondig te onderzoeken

Deze oogonderzoeken zijn belangrijk om te controleren of de ogen van je kind gezond zijn en of er geen zichtproblemen zijn die de ontwikkeling, schoolprestaties, communicatie en veiligheid kunnen belemmeren en negatief kunnen beïnvloeden.

Visuele vaardigheden

Om zich optimaal te ontwikkelen en te leren, heeft je kind de volgende visuele vaardigheden nodig:

• Gezichtsscherpte: De omgeving en andere mensen duidelijk kunnen zien 
• Samenwerking van de ogen: Beide ogen samen kunnen gebruiken om op een nauwkeurige en gecoördineerde manier te kijken 
• Oogbewegingsvaardigheden: De ogen soepel en stabiel kunnen bewegen
• Scherpstelvaardigheden: De oogspieren kunnen aanspannen en ontspannen om te wisselen tussen verschillende afstanden (bijv. dichtbij versus veraf kijken)

Je kind zou het eerste oogonderzoek op de leeftijd van 6 maanden moeten krijgen, het tweede op 3-jarige leeftijd en het derde op 5- of 6-jarige leeftijd voordat het naar groep 3 gaat. Kinderen in de schoolgaande leeftijd zouden minstens om de twee jaar een oogmeting moeten krijgen. 

Vergeet niet: als je kind zichtproblemen heeft, loopt het een groter risico op spraak- en taalvertragingen en mindere schoolprestaties, omdat het simpelweg niet kan zien wat er wordt uitgelegd of niet kan doen wat er van hem of haar wordt gevraagd.

Signalen

Enkele signalen die erop kunnen wijzen dat je kind moeite heeft met zien, zijn:

• Vaak in de ogen wrijven
• Veel knipperen
• Moeite hebben met het soepel volgen van voorwerpen met de ogen
• Moeite met het vasthouden van oogcontact
• Klagen over hoofdpijn
• Een vertraagde motorische ontwikkeling
• Een achterstand in de spraak- en taalontwikkeling

Als je wilt zien wat een oogonderzoek inhoudt en wat je kunt verwachten, bekijk dan deze video:

https://www.youtube.com/watch?v=e5KGgbin7O0

Waarom wil onze logopedist deze onderzoeken laten doen?

De reden dat de logopedist van je kind een gehoortest en een oogonderzoek wil laten doen, is dat gehoor- en zichtproblemen de oorzaak kunnen zijn van de communicatieproblemen van je kind. Vaak is het gewoon een kwestie van het zicht- of gehoorprobleem aanpakken, waarna de communicatieproblemen als vanzelf verdwijnen. 

Het heeft immers weinig zin voor je kind om naar logopedie te gaan als het niet goed kan horen wat de logopedist zegt of niet goed kan zien wat de logopedist doet.

Het horen van klanken en woorden helpt kinderen om te praten en te begrijpen; een kind met gehoorverlies mist deze klanken en woorden. Dit leidt vervolgens tot problemen met spreken, lezen, schoolprestaties en zelfs sociale vaardigheden. 

Op dezelfde manier zorgen zichtproblemen voor een achterstand in non-verbale communicatie en prelinguale vaardigheden, die een essentiële opstap vormen naar taal. Een groot deel van onze communicatie verloopt via lichaamstaal en gezichtsuitdrukkingen, en kinderen met zichtproblemen missen deze belangrijke ontwikkelingsmijlpalen. 

Een aantal activiteiten voor zicht en gehoor

Deze tabel laat zien welke mijlpalen voor zicht en gehoor je kind in verschillende ontwikkelingsfasen zou moeten bereiken en hoe jij kunt helpen deze vaardigheden te stimuleren:

Baby van 0-3 maanden

Zicht

Ziet vooral in tinten zwart, grijs en wit

Gebruik monochrome kleurenschema's met contrasterende patronen en vormen om je kind visueel te stimuleren

Gehoor

Reageert op harde geluiden en reageert op spraak door te kijken

Gebruik belletjes en rammelaars om de aandacht van je kind te trekken en oogcontact te maken

Baby van 3-6 maanden

Zicht

Kan kleuren zien, met een voorkeur voor felle primaire kleuren

Voeg nieuwe spulletjes toe aan de kamer van je kind of verander regelmatig de plek van bestaande spullen om verschillende kijkhoeken te bieden

Gehoor

Draait de ogen of het hoofdje naar geluiden toe

Gebruik belletjes en rammelaars op verschillende plekken rondom je kind om de aandacht te trekken, zodat het zijn ogen of hoofd naar de geluidsbron draait

Baby van 6-12 maanden

Zicht

Het gezichtsvermogen wordt scherper en je kind krijgt de eerste oogmeting

Introduceer meer kleurnuances in de kamer met muurdecoratie, boeken en speelgoed waar je kind op kan focussen om het gezichtsvermogen verder te verfijnen

Gehoor

Reageert op het woord "nee", de eigen naam, zingen en muziek. Draait het hoofd naar zachte geluiden en imiteert spraak en klanken van anderen

Laat verschillende soorten geluiden en stemmelodieën horen en moedig je kind aan om je na te doen en naar bepaalde geluiden te luisteren

Peuter van 1-2 jaar

Zicht

Begint onderscheid te maken tussen kleuren

Richt de speelkamer/slaapkamer van je kind in met thema's waar het een voorkeur voor heeft 

Gehoor

Reageert consequent op nieuwe geluiden en woorden en luistert naar eenvoudige verhaaltjes of liedjes

Lees elke dag boekjes met je kind en pas je stem aan op de personages. Zing nieuwe liedjes en moedig je kind aan om te luisteren naar de rijmwoorden

Peuter van 3-4 jaar

Zicht

Begint basiskleuren te herkennen, aan te wijzen en te benoemen

Plaats voorwerpen in verschillende kleuren in de omgeving van je kind om het herkennen van basiskleuren te stimuleren

Gehoor

Luistert in een rustige omgeving ook op afstand en begrijpt langere zinnen

Speel spelletjes waarbij opdrachten moeten worden opgevolgd, zoals "Commando Pinkelen" of "Simon Says". Moedig je kind aan om naar zachte geluiden te luisteren en te raden wat het is

Kind van 5+ jaar

Zicht

Volgroeid gezichtsvermogen

Geef je kind een eigen plekje dat past bij de zich ontwikkelende persoonlijkheid en geef het keuzes bij het opnieuw inrichten van de slaap- of speelkamer

Gehoor

Begrijpt complexe zinnen en klanken en kan nu verhalen in detail navertellen

Doe moeilijkere spraak-, taal- en luisteractiviteiten met je kind

Naast deze tips kun je onze Speech Blubs-app downloaden en aan de slag gaan met een paar van onze fantastische, op communicatie gerichte activiteiten. We hebben ervoor gezorgd dat al onze activiteiten zijn ontwikkeld met het zicht en gehoor van je kind in gedachten, zodat het het allerbeste uit de leerervaring haalt.