6 rodzajów wad wymowy i zaburzeń mowy

W tym artykule

• Ćwiczenia logopedyczne ze Speech Blubs
• 3 rodzaje zaburzeń mowy
• • Apraksja mowy
  • Zaburzenia artykulacji
  • Jąkanie
• 3 rodzaje zaburzeń językowych
• • Specyficzne zaburzenie rozwoju językowego (SLI)
  • Afazja
  • Trudności w uczeniu się o podłożu językowym
• Najważniejsze informacje o wadach wymowy

Wada wymowy odnosi się do sposobu, w jaki dana osoba tworzy lub artykułuje określone dźwięki. Jednym z przykładów jest jąkanie. Pod pojęciem zaburzeń mowy kryje się kilka różnych rodzajów trudności, które można zdiagnozować u dziecka lub osoby dorosłej.

Zaburzenie językowe wiąże się ze zrozumieniem oraz przekazywaniem myśli i idei. Na przykład dana osoba może nie posiadać odpowiedniego lub dostosowanego do wieku zasobu słownictwa i umiejętności gramatycznych. W tej kategorii również mieści się kilka różnych zaburzeń językowych, które omówimy w tym artykule.

Ćwiczenia logopedyczne ze Speech Blubs

Speech Blubs to aplikacja wspierająca rozwój mowy z bogatą biblioteką ponad 1500 aktywności, filtrów na twarz, ćwiczeń aktywowanych głosem oraz edukacyjnych filmów bonusowych.

Im więcej ćwiczycie, tym lepsze efekty! Wypróbuj aplikację Speech Blubs, aby zapewnić swojemu maluchowi angażujące sesje logopedyczne połączone z doskonałą zabawą.

3 rodzaje zaburzeń mowy

Apraksja mowy

Apraksja mowy to neurogenne (wynikające z układu nerwowego) zaburzenie komunikacji, które dotyczy ośrodka planowania mowy.

Osoby z apraksją wiedzą, co chcą powiedzieć, ale w mózgu następuje zakłócenie przekazywania sygnału do mięśni, które mają wykonać dany ruch. Kiedy u kogoś diagnozuje się apraksję mowy, widoczne może być tzw. „szukanie pozycji”, czyli ruchy warg i języka mające na celu odnalezienie odpowiedniego ułożenia do wydania dźwięku.

Gdy tak się dzieje, wpływa to na długość dźwięków, może prowadzić do nieprawidłowej wysokości lub głośności głosu, a także do zniekształcania lub zastępowania głosek. Charakterystycznym objawem apraksji jest utrata zdolności do wypowiadania dźwięków i słów, które dziecko potrafiło już wcześniej poprawnie wymówić.

Na przykład, jeśli poprosisz dziecko o powiedzenie słowa „piesek”, a ono zrobi to bez problemu, to poproszone o to samo słowo 10 minut później może nie być w stanie go powtórzyć.

Zaburzenia artykulacji

Zaburzenia dźwięków mowy mogą przybrać dwie formy: zaburzenia artykulacji (samego tworzenia głosek) lub zaburzenia procesów fonologicznych (wzorców dźwiękowych).

Wada artykulacji może polegać na zastępowaniu (substytucji), opuszczaniu (elidowaniu), dodawaniu lub zniekształcaniu (deformacji) prawidłowych dźwięków mowy.

Zaburzenia procesów fonologicznych mogą wiązać się z bardziej usystematyzowanymi trudnościami w tworzeniu określonych grup dźwięków, takich jak te wytwarzane w tylnej części jamy ustnej, np. „k” i „g” (ASHA 2018).

Uczenie dziecka prawidłowych sposobów wydobywania głosek oraz regularne ćwiczenie artykulacji pomaga osiągnąć naturalną i płynną mowę.

Więcej informacji na temat zaburzeń artykulacyjnych i fonologicznych znajdziesz w tych artykułach:

• Czym są procesy fonologiczne?
• Jak przebiega terapia artykulacji?

Jąkanie

Jąkanie to zaburzenie płynności mówienia, które zaczyna się w dzieciństwie i może utrzymywać się przez całe życie.

Jąkanie jest formą niepłynności mowy (braku zdolności do swobodnego mówienia). Niepłynność staje się problemem, ponieważ utrudnia skuteczne porozumiewanie się. Może objawiać się niepożądanym powtarzaniem dźwięków (np. „Ch-ch-chcę lody”), przeciąganiem głosek (np. „S——tartujemy”), sylab (np. „Brzy-brzy-brzydka pogoda”) lub całych słów (np. „chodź-chodź-chodź do sklepu”). Obejmuje również niezamierzone pauzy w wypowiedzi, podczas których dana osoba nie jest w stanie wydobyć z siebie głosu (ASHA 2016).

Niestety przyczyna jąkania wciąż pozostaje nieznana, co utrudnia terapię. Postępowanie logopedyczne różni się w zależności od osoby, a także od nasilenia i rodzaju występującego jąkania.

Dowiedz się więcej o tym, jak odróżnić jąkanie rozwojowe, typowe dla danego etapu, od jąkania będącego rzeczywistym zaburzeniem mowy!

3 rodzaje zaburzeń językowych

Specyficzne zaburzenie rozwoju językowego

Specyficzne zaburzenie rozwoju językowego (SLI) diagnozuje się wtedy, gdy mowa dziecka nie rozwija się tak szybko lub prawidłowo jak u rówieśników. Aby postawić taką diagnozę, u dziecka należy wykluczyć spektrum autyzmu, apraksję, ubytek słuchu oraz wady anatomiczne aparatu mowy. Jeśli te zaburzenia występują, nie mamy do czynienia z SLI, a objawy wynikają z tamtych diagnoz. Zazwyczaj pierwszym sygnałem SLI jest późniejsze niż przeciętnie rozpoczęcie mówienia, a następnie opóźnienie w łączeniu słów w zdania. Język mówiony może brzmieć niedojrzale. U wielu dzieci z SLI zaburzone jest także rozumienie języka (tzw. język bierny), choć może to nie być oczywiste bez formalnej diagnozy. Ta diagnoza jest zarezerwowana dla dzieci, u których trudności językowe utrzymują się w wieku szkolnym, a nie dla tych z prostym opóźnieniem rozwoju mowy, które z czasem doganiają rówieśników.

Afazja

Afazja to utrata zdolności rozumienia lub tworzenia wypowiedzi na skutek uszkodzenia określonych obszarów mózgu.

Głównymi przyczynami są udar mózgu lub uraz głowy, ale afazja może być także następstwem guzów mózgu, infekcji układu nerwowego czy chorób neurodegeneracyjnych, takich jak otępienie (ASHA 2017).

Trudności osób z afazją mogą wahać się od sporadycznych problemów ze znalezieniem odpowiedniego słowa po całkowitą utratę zdolności mówienia, czytania lub pisania; inteligencja pozostaje jednak nienaruszona. Afazja może wystąpić u każdego, bez względu na wiek, zwłaszcza gdy wynika z urazu mechanicznego, jednak najczęściej dotyka osoby w średnim i starszym wieku.

Trudności w uczeniu się o podłożu językowym

Trudności w uczeniu się o podłożu językowym (LBLD) pojawiają się u dzieci, które zostają w tyle za swoimi rówieśnikami. Mają one problemy z pisaniem, ortografią i/lub czytaniem, mimo prawidłowego poziomu inteligencji. Jest to częsta przyczyna problemów szkolnych u małych dzieci, a trudności te bywają błędnie diagnozowane lub całkowicie pomijane w standardowych badaniach.

Kluczem do wspierania uczniów z LBLD jest wiedza, jak dostosować program i metody nauczania, aby pomóc im wykształcić biegłe umiejętności językowe i czytelnicze. Większość osób z LBLD potrzebuje nauczania specjalistycznego, bezpośredniego, ustrukturyzowanego i polisensorycznego, a także stałej, ukierunkowanej praktyki skupionej na wyrównywaniu ich konkretnych deficytów.

Najważniejsze informacje o wadach wymowy

Zarówno u dzieci, jak i u dorosłych może wystąpić wiele różnych wad wymowy i zaburzeń językowych. W tym artykule zaledwie nakreśliliśmy ten temat, dlatego zaglądaj regularnie na bloga Speech Blubs, gdzie znajdziesz więcej wyczerpujących materiałów.

Jeśli jest temat, o którym chcesz dowiedzieć się więcej, napisz do nas, a chętnie go przygotujemy! I pamiętaj: jeśli czujesz, że Twoje dziecko wykazuje jakiekolwiek objawy takich trudności, jak najszybciej skonsultuj się z logopedą, aby przeprowadzić pełną diagnozę.

Speech Blubs pomaga dzieciom mówić. Pobierz aplikację już teraz i odkryj pełne zabawy materiały edukacyjne do ćwiczenia mowy w domu!