Rozwój mózgu dziecka: wczesne dzieciństwo

Mimo że mózg rozwija się aż do 25. roku życia, większość tego procesu zachodzi przed ukończeniem szóstego roku życia. Jakie są jednak etapy rozwoju mózgu i co na nie wpływa?

W tym artykule

• Etapy rozwoju mózgu malucha
• • Stadium sensoryczno-motoryczne (zmysłowo-ruchowe)
  • Stadium przedoperacyjne
• Co wpływa na prawidłowe etapy rozwoju mózgu?

Etapy rozwoju mózgu malucha

Do czasu powstania teorii stadiów rozwoju Jeana Piageta eksperci uważali, że dzieci mają takie same procesy myślowe i funkcje poznawcze jak dorośli. Dlatego traktowano je jak miniatury dorosłych. Jednak dzięki swoim obserwacjom i badaniom Piaget wysnuł teorię, że inteligencja dzieci rozwija się z czasem. Wierzył, że dzieci wcale nie są mniej inteligentne od dorosłych – po prostu rozumieją świat w zupełnie inny sposób.

Na podstawie tej teorii Jean Piaget wyróżnił cztery stadia rozwoju poznawczego. Obejmują one:

Pierwsze dwa etapy trwają od urodzenia do 7. roku życia i są uznawane przez ekspertów za najbardziej kluczowe dla rozwoju poznawczego. Pod koniec stadium przedoperacyjnego mózg Twojego dziecka osiąga aż 90% swojego ostatecznego rozwoju. Pozostałe 10% rozwija się od 7. roku życia do dorosłości. Ponieważ te dwa pierwsze etapy są tak ważne dla rozwoju poznawczego Twojego malucha, skupimy się na tym, jak mózg rozwija się właśnie w ich trakcie.

Stadium sensoryczno-motoryczne (zmysłowo-ruchowe)

Ten etap rozwoju poznawczego trwa od narodzin do drugiego roku życia. W tym czasie funkcje poznawcze Twojego dziecka dopiero zaczynają się kształtować. Na tym etapie maluszek uczy się za pomocą zmysłów. Im więcej odkrywa w swoim otoczeniu, tym więcej rozumie.

Do kluczowych zdolności poznawczych w stadium sensoryczno-motorycznym należą:

Stadium przedoperacyjne

Jest to drugi z etapów rozwoju mózgu dziecka i przypada na wiek od dwóch do siedmiu lat. Stadium przedoperacyjne rozwoju poznawczego to kluczowy czas dla rozwoju mowy dziecka. Inne cechy charakterystyczne dla tego etapu to:

Co wpływa na prawidłowe etapy rozwoju mózgu?

Gdy przychodzimy na świat, ludzki mózg jest wyposażony w określoną liczbę komórek nerwowych, czyli neuronów. Jednak połączenia między nimi, zwane synapsami, rozwijają się błyskawicznie. W rzeczywistości we wczesnym dzieciństwie „w każdej sekundzie powstaje milion nowych połączeń nerwowych (synaps)” – to więcej niż w jakimkolwiek innym okresie życia dziecka. Co zatem wpływa na sposób, w jaki tworzą się połączenia nerwowe na poszczególnych etapach rozwoju mózgu dziecka?

Skoro wiemy, że wczesnodziecięce etapy rozwoju mózgu opierają się głównie na poznawaniu świata za pomocą zmysłów i otoczenia, relacje stają się fundamentem zdrowego rozwoju mózgu. Zdrowe i pełne ciepła relacje między dzieckiem a jego opiekunami wspierają rozwój mózgu w następujący sposób:

Podobnie jak pozytywne interakcje wspierają etapy rozwoju mózgu dziecka, tak negatywne czynniki środowiskowe, takie jak ubóstwo, przemoc czy zaniedbanie, mają na niego zły wpływ. Tego typu negatywne doświadczenia wywołują u rozwijającego się mózgu stres, który hamuje jego prawidłowy rozwój.

Choć każde dziecko rozwija się we własnym tempie, najlepszym sposobem na zapewnienie maluchowi dobrego startu jest zaspokajanie jego potrzeb i okazywanie mu nieskończonych pokładów miłości. Sama Twoja miłość ma moc napędzania wczesnej nauki i rozwoju mózgu Twojego dziecka! Kamienie milowe rozwoju są czymś, o czym warto wiedzieć, ale nie należy mieć na ich punkcie obsesji. Pamiętaj: każde dziecko uczy się w swoim własnym tempie!