Spektrum autyzmu: zasady i cele terapii

• Stosowana analiza zachowania (ABA)
• • Czym jest?
  • Czas trwania terapii
  • Wady
• Relationship Development Intervention (RDI)
• • Czym jest?
  • Zaangażowanie rodziców
  • Wady
• Integracja sensoryczna i powiązane terapie
• • Jak to działa
• Cele i założenia terapii 
• • Cele, nad którymi można pracować podczas logopedii, mogą obejmować:

Po pierwsze: bez paniki!

Każde dziecko ze zdiagnozowanym spektrum autyzmu (ASD) jest wyjątkowe, dlatego logopedzi dostosowują wszystkie techniki i cele terapii indywidualnie do każdego malucha. W tym artykule opisujemy ogólne rodzaje terapii, które może zalecić pediatra lub lekarz Twojego dziecka, oraz to, na czym mogą one polegać.

Pamiętaj, że logopedzi dobierają terapię indywidualnie pod konkretne dziecko. Mogą więc nie zalecić wszystkich tych metod, a niektóre mogą wymagać większego zaangażowania niż inne! Jeśli masz jakiekolwiek pytania, zobacz, jak dzieci w spektrum autyzmu korzystają ze Speech Blubs, albo po prostu skontaktuj się ze mną, aby dowiedzieć się więcej!

Mamy nadzieję, że ten artykuł zwiększy świadomość na temat autyzmu i pomoże lepiej zrozumieć różne podejścia terapeutyczne.

Stosowana analiza zachowania (ABA)

ABA to jedna z najczęściej stosowanych terapii u dzieci ze zdiagnozowanym ASD. Logopedzi wiedzą, że jest najbardziej skuteczna u dzieci poniżej piątego roku życia, ale starsze dzieci również mogą osiągać dzięki niej wspaniałe rezultaty.

Czym jest?

ABA pomaga rozwijać umiejętności społeczne, motoryczne i werbalne. Terapia ta może również wspierać logiczne myślenie i pomagać w radzeniu sobie z trudnymi zachowaniami. Terapeuta skupia się na tych celach podczas zabaw z dzieckiem i obserwuje je w jego naturalnym otoczeniu. Może to być nawet przedszkole lub plac zabaw, ponieważ to właśnie tam najczęściej pojawiają się trudne zachowania.

Czas trwania terapii

Czas trwania terapii bywa różny, ale zazwyczaj jest ona bardzo intensywna i może obejmować od 20 do 40 godzin tygodniowo. Terapeuta współpracuje z rodzicami lub opiekunami w domu, aby utrwalać efekty i zachować spójność, gdy nie ma go w pobliżu. Choć wymaga to sporo czasu, poznanie przez rodziców strategii stosowanych przez terapeutę ułatwi dziecku przenoszenie nowych umiejętności do codziennego życia i zmniejszy jego frustrację.

Wady

Minusy? Ten rodzaj terapii może być bardzo kosztowny. Jeśli Twoje dziecko ma od 1 do 3 lat, możesz spróbować skorzystać z terapii ABA w ramach wczesnego wspomagania rozwoju. Kiedy dziecko wyrośnie z programów wczesnej interwencji, kontynuacja zajęć może wymagać korzystania z ubezpieczenia lub opłat prywatnych!

https://www.youtube.com/watch?v=V9YDDpo9LWg

Relationship Development Intervention (RDI)

Metoda RDI to stosunkowo nowe podejście w terapii spektrum autyzmu. Twórcy programu uważają, że RDI najlepiej sprawdza się u młodszych dzieci, choć postępy i rozwój obserwuje się również u starszaków.

Czym jest?

RDI koncentruje się na uczeniu dzieci krytycznego myślenia oraz wchodzenia w relacje społeczne z innymi ludźmi. Na początku praca skupia się na osobach, z którymi dziecko ma częsty kontakt, takich jak rodzice i nauczyciele. Następnie krąg ten poszerza się o rówieśników i osoby spotykane sporadycznie (np. kogoś w sklepie spożywczym). Jest bardzo podobna do innych terapii ASD, ponieważ stawia na interakcje społeczne i umiejętności komunikacyjne.

Zaangażowanie rodziców

Rodzice powinni poznać strategie i techniki RDI. Twoje zaangażowanie to klucz do sukcesu Twojego dziecka! Każda chwila w życiu malucha to świetna okazja do nauki – dziecko może uczyć się różnych umiejętności i strategii niezależnie od pory dnia i miejsca, w którym się znajdujecie. 

Wady

RDI to stosunkowo nowa metoda w dziedzinie ASD, dlatego nie ma jeszcze wielu niezależnych danych na temat jej skuteczności. Twórcy terapii przeprowadzili liczne badania, które wykazały pozytywne zmiany u dzieci regularnie korzystających z programu. 

Aby osiągnąć sukces, musisz obejrzeć sporo filmów instruktażowych, a czasami wziąć udział w konferencjach, by zdobyć odpowiednie przeszkolenie i wiedzę. Wymagany jest także regularny kontakt z konsultantem programu RDI, co bywa czasochłonne i kosztowne. 

https://www.youtube.com/watch?v=njaRuqGnvr0

Integracja sensoryczna i powiązane terapie

Wiele dzieci ze spektrum autyzmu ma trudności z przetwarzaniem bodźców sensorycznych. Może to obejmować nadwrażliwość na hałas, światło, różne faktury czy dotyk. Chociaż wiele dzieci zmaga się z problemami w tym obszarze, u niektórych one nie występują lub nie są aż tak nasilone. 

Jak to działa

Badania pokazują, że podczas terapii integracji sensorycznej praca z dzieckiem w trybie indywidualnym (jeden na jeden) zmniejsza problematyczne zachowania i wycisza nadwrażliwości. Terapeuta skupia się na stopniowym oswajaniu obszarów, na które dziecko reaguje zbyt intensywnie.

Przykładowo, jeśli Twoje dziecko jest wrażliwe na dotyk, terapeuta będzie stopniowo pracować nad jego odwrażliwianiem. Może gładzić rączkę dziecka lub dotykać jego ramienia różnymi tkaninami, aby z czasem wyciszyć gwałtowne reakcje na te bodźce. 

Terapia opiera się w dużej mierze na zabawie i może przypominać gry, tak aby nie onieśmielać ani nie przerażać dziecka. Twoja pociecha nie będzie do niczego zmuszana, ale terapeuta będzie ją delikatnie i konsekwentnie motywować, aby robiła postępy. 

Podczas sesji można stosować różne strategie, w tym kręcenie się na krześle obrotowym lub ćwiczenia w sali gimnastycznej, aby rozładować nadmierną aktywność. Taka terapia może wyglądać nietypowo i różnić się od tradycyjnych zajęć, ale zachowaj otwarty umysł i elastyczność! 

Cele i założenia terapii 

Podobnie jak metody terapeutyczne, cele i założenia będą się różnić w zależności od poziomu umiejętności dziecka, jego tolerancji na bodźce oraz osoby prowadzącej terapię. Głównym specjalistą, do którego warto się udać z dzieckiem, jest logopeda. Logopeda skupi się na interakcjach społecznych i komunikacji, angażując rodziców, otoczenie, rówieśników i szkołę, aby stworzyć spójny, kompleksowy program terapeutyczny. 

Cele, nad którymi można pracować podczas logopedii, mogą obejmować:

Pamiętaj: każde dziecko jest inne, dlatego techniki i cele zawsze będą się różnić! Zaufaj specjalistom, pobierz Speech Blubs i śmiało zadawaj wszelkie pytania, które przyjdą Ci do głowy!