Çocuğunuzun Başarılı Olmasını Sağlayacak 4 Ebeveynlik Tutumu

Bu Makalede

• Çocuğunuzu İhtiyaç Duyduğu ve Sevdiği Araçlarla Destekleyin
• Otoriter Ebeveyn
• Demokratik Ebeveyn
• İzin Verici Ebeveyn
• İlgisiz Ebeveyn
• En Etkili Ebeveynlik Tarzı Hangisidir?
• Ebeveynlik Tarzınız Çocuklarınız İçin İşe Yarıyor mu?

Bu yazıda ele alınan dört ebeveynlik tutumu şunlardır: otoriter, demokratik, izin verici ve ilgisiz. Çocuk gelişimi ve çocukların gelecekteki durumu, genellikle ebeveynlerin kontrolü ve çocuklarından beklentileriyle doğrudan ilişkilidir.

Çocuğunuzu İhtiyaç Duyduğu ve Sevdiği Araçlarla Destekleyin

Ebeveynlik tarzımız ne olursa olsun, çocuklarımız için her zaman en iyisini isteriz. Kelime dağarcıklarını geliştirmek ve akademik başarılarını garanti altına almak için Speech Blubs uygulamasını kullanarak küçüğünüzü eğitmeye hemen başlayın!

İşte dört ebeveyn tipi:

Otoriter Ebeveyn

Çocuklarınız için son derece yüksek beklentiler mi koyuyorsunuz? Çocukların sadece dinlemesi ve fikir belirtmemesi gerektiğini mi düşünüyorsunuz? Çocuklarınıza bir şeyi neden yapmalarını istediğinizi açıklamak yerine sadece ne yapmaları gerektiğini mi söylüyorsunuz?

Eğer öyleyse, otoriter bir ebeveyn olabilirsiniz.

Otoriter ebeveynler genellikle ebeveynliğin daha katı tarafında kabul edilirler. Genellikle çocuklarından beklentileri çok yüksektir ve iletişim tek yönlü olma eğilimindedir (ebeveynden çocuğa doğru). Başka bir deyişle, kuralları ebeveynler koyar ve çocuklar dinler; sorulara, iletişime veya müzakereye yer yoktur.

Otoriter ebeveynlik tarzı kategorisine giren ebeveynlerin genellikle daha katı, daha az şefkatli olduğu ve çocuklarının duygu ya da düşüncelerine çok az önem verdiği kabul edilir. Genellikle "çünkü ben öyle söyledim" gibi ifadelerle veya "ya benim dediğim olur ya da hiç olmaz" gibi düşüncelerle hareket ederler.

Demokratik Ebeveyn

Çocuklarınız için net kurallar ve sınırlar koyup bunların ardındaki nedenleri açıklar mısınız? Daha şefkatli ve destekleyici tarafta mısınız? Çocuklarınızla olumlu bir ilişki kurmak için çok çaba sarf eder misiniz?

Eğer öyleyse, demokratik bir ebeveyn olabilirsiniz.

Demokratik ebeveynlerin diğer bazı ebeveyn türlerine göre genellikle daha şefkatli ve besleyici olduğu kabul edilir. Yine de çocukları için yüksek ve net beklentiler belirlerler, ancak bu beklentilerin ardındaki nedenleri de açıklarlar. İletişim, demokratik ebeveynler için en önemli önceliktir ve çocuğun fikirleri ile duyguları her zaman dikkate alınır.

Demokratik ebeveynler de kurallar koyar ve bunların sonuçlarını uygular; ancak çocuğa sadece "bu iş böyledir" demek yerine, demokratik bir ebeveyn açıklamak için zaman ayırır ve bu süreçte çocuğunun duygularını her zaman onaylar.

İzin Verici Ebeveyn

Çocuklarınız için koyduğunuz kuralları uygulamakta sık sık zorlanıyor musunuz? Çocuğunuzun davranışları çoğu zaman sonuçsuz mu kalıyor? Çocuklarınıza karşı çok mu hoşgörülüsünüz?

Eğer öyleyse, izin verici bir ebeveyn olabilirsiniz.

İzin verici ebeveynler sevgi dolu ve şefkatlidir, ancak genellikle koydukları kuralların takibini yapmakta yetersiz kalırlar. Çocuklarına karşı aşırı derecede hoşgörülü olma eğilimindedirler ve yalnızca büyük bir sorun olduğunda müdahale ederler. Bu ebeveyn tipi çocuklarıyla sık sık iletişim kurar ancak disiplin sağlamak veya kuralları uygulamak adına nadiren araya girer. Genellikle "ebeveyn"den ziyade "arkadaş" olarak görülürler.

İlgisiz Ebeveyn

Telefonunuzda çocuklarınızla ilgilendiğinizden daha mı fazla zaman geçiriyorsunuz? Çocuklarınız için uygun kurallar ve rehberlik belirlediniz mi? Çocuklarınız istedikleri her şeyi yapma özgürlüğüne sahip mi?

Eğer öyleyse, ilgisiz bir ebeveyn olabilirsiniz.

İlgisiz ebeveynler çocuklarıyla fazla vakit geçirmez ve onların ihtiyaçlarını karşılamak için pek enerji harcamazlar. Bazen bu tür ebeveynler ihmalkâr olarak görülebilirken, bazen de katılımlarının azlığı çocuğun duygusal ihtiyaçlarını anlama veya karşılama konusundaki yetersizlik gibi sorunlarla ilişkili olabilir.

İlgisiz ebeveynler çok az şefkat gösterir ve çocuklarının her şeyi kendi başlarına yaparak öğreneceğini umarlar. Ebeveyn ile çocuk arasındaki iletişim genellikle sınırlıdır ve beklentiler ya çok azdır ya da hiç yoktur.

Peki siz bu kategorilerin neresinde yer alıyorsunuz? Çoğu insan gibiyseniz, tek bir ebeveynlik tarzına tam olarak uymuyorsunuzdur ve bu tamamen normaldir. Peki bir tarz diğerinden daha mı etkilidir?

En Etkili Ebeveynlik Tarzı Hangisidir?

Genel olarak araştırmalar, demokratik ebeveynlik tutumunun en uyumlu çocukları yetiştirdiğini ortaya koymuştur. Demokratik bir ebeveynlik tarzıyla büyütülen çocuklar genellikle duygularının önemli olduğunu ve fikirlerine değer verildiğini bilen; mutlu, başarılı ve sorumluluk sahibi yetişkinler haline gelirler.

Bununla birlikte, diğer bazı faktörleri de göz önünde bulundurmak isteyebilirsiniz. Demokratik ebeveynliği çoğu zaman en iyi yaklaşım olarak görseniz de, durumun böyle olmadığı bazı haller de vardır.

Örneğin araştırmalar, Asyalı Amerikalı öğrencilerin otoriter ebeveynler tarafından yetiştirildiklerinde okulda daha başarılı olduklarını göstermiştir. Dolayısıyla asıl mesele belirli tek bir ebeveynlik yöntemini seçmek değil, yönteminizi içinde bulunduğunuz duruma göre çeşitlendirmek olabilir. Örneğin okul söz konusu olduğunda daha otoriter, ev yaşantısında ise daha demokratik olmanız gerekebilir. Önemli olan, sizin ve çocuğunuz için en iyi olan dengeyi bulmaktır.

Ebeveynlik Tarzınız Çocuklarınız İçin İşe Yarıyor mu?

• Çocuğunuz sorunları ve hissettikleriyle size gelir mi? Sizinle konuşurken kendini rahat hisseder mi?
• Çocuğunuzun kendine ait bir kimliği var mı? Kendi kararlarını alırken rahat mıdır?
• Çocuğunuz siz etrafta yokken bile doğru olanı yapar mı?
• Çocuğunuz genel olarak mutlu bir birey midir?
• Çocuğunuz sizin yanınızda farklı duygularını rahatça dışa vurabiliyor mu?
• Çocuğunuz canı yandığında veya incindiğinde size gelir mi?
• Çocuğunuza eleştirel olmayan, yapıcı ve faydalı geri bildirimler veriyor musunuz?
• Çocuğunuz yeteneklerinin ve ilgi alanlarının peşinden gitme konusunda kendini cesaretlendirilmiş hissediyor mu?
• Çocuğunuz genel anlamda çevresiyle uyumlu bir çocuk gibi görünüyor mu?

Bu sorulara "evet" cevabı verdiyseniz, ebeveynlik tarzınız işe yarıyor demektir.

Ancak bu cevapların çoğunluğu "hayır" ise yetiştirme tarzınızı yeniden gözden geçirmek isteyebilirsiniz.

Çocuğunuza ebeveynlik yapma şekliniz, gelecekte nasıl bir yetişkin olacağını köklü bir biçimde etkileyebilir; bu nedenle ebeveynlik tarzlarında iyi bir denge kurmanız önemlidir. Beklentilerinizde net ve tutarlı olmak isterken, aynı zamanda çocuğunuza kendi kararlarını alma ve kendi hatalarından ders çıkarma özgürlüğü de tanımalısınız. Kararlı ve tutarlı olmakla şefkatli ve anlayışlı olmak arasında doğru bir denge kurarak, çocuğunuz büyümeye devam ettikçe en güzel sonuçları elde edebilirsiniz.