Çocuğunuzun Okuma Gelişimini Desteklemenin 5 Yolu

Bu Yazıda

• Speech Blubs Uygulamasıyla Başlayın
• Kelime Avı
• Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler
• Okurken Canlandırma
• Soru Sorarak Okuma
• Özetleme

Okumanın çocuğunuzun gelişimi için ne kadar önemli olduğunu ve neden her gece okuma yapmanız gerektiğini anlatmadan önce, Jim Trelease’in Read-Aloud Handbook adlı kitabına göz atmanızı öneririm. Bu kitap, çocuğunuza neden mutlaka kitap okumanız gerektiğini ve çocuğunuz okula başladığında bunun sağlayacağı pek çok faydayı son derece ikna edici biçimde ortaya koyuyor. Trelease’e göre sesli okuma yaparken şunları başarırız:

. . . çocuğun beynini okumayı keyifle ilişkilendirmeye alıştırırız; ön bilgi oluştururuz; kelime dağarcığını geliştiririz; okuma konusunda bir rol model sunarız.

Jim Trelease

Lise öğrencileriyle çalışıyorum ve onlara okumaları için spor arabalar hakkında bir dergi YA DA Cadı Kazanı kitabını versem, %100 dergiyi seçeceklerini garanti edebilirim. Çocuğunuzun nelerle ilgilendiğini öğrenin ve okumaları bu ilgi alanlarına göre seçin! Bir bebeğe okuyor olsanız bile, araştırmalar bebeklerin parlak ve yüksek kontrastlı renkleri tercih ettiğini gösteriyor! Ayrıca çocuğunuzun çevresini çocuk kitaplarıyla doldurun; bu kitaplar çocuğun yaşadığı ortam için gerçekten çok önemlidir.

İşte çocuğunuzun okumadan en iyi şekilde yararlanması için okuma öncesinde, sırasında veya sonrasında uygulayabileceğiniz bazı yöntem ve etkinlikler. Küçük bir bilgi: Bu yöntemler daha çok okumayı bilen veya en azından okumayı öğrenmekte olan çocuklara yöneliktir!

Speech Blubs Uygulamasıyla Başlayın

Ücretsiz denemenizi bugün başlatın ve minik yavrunuzun hem çok faydalanacağı hem de çok seveceği 1.500’den fazla etkinliği keşfedin! ❤️

Kelime Avı

Kelime avında çocuk, sayfadaki bir kelimeyle aynı yazım örüntüsüne sahip başka kelimeleri arar. Bu etkinlik, çocuğunuzun okuduğu kelimelerle yazımını öğrendiği kelimeler arasında bağlantı kurmasına yardımcı olur. Ayrıca kelime dağarcığını geliştirir ve kelimelerin farklı kullanımlarını ayırt etmesini sağlar (ör. ‘yüz’ hem yüzümüzü hem de 100 sayısını ifade edebilir).

Hangi kitapları kullanabilirsiniz? Dr. Seuss’un kitaplarının HEPSİ harikadır. Şapkalı Kedi kitabını kullanıyorsanız, çocuğunuzdan belirli bir ünlü sesiyle biten bütün kelimeleri bulmasını isteyin. Bu kelimelerin hepsinin anlamı farklıdır ama aynı şekilde biterler!

Bunu bir hazine avına dönüştürmeyi deneyin: Belirli bir sesle biten altı kelime bulursa bir çıkartma veya sizin seçeceğiniz başka bir ödül kazansın!

Eş ve Zıt Anlamlı Kelimeler

Bu etkinliğe başlamadan önce çocuğunuzun eş anlamlı ve zıt anlamlı kelimeler arasındaki farkı bildiğinden emin olun. Konuşma çalışması yaptığım öğrencilerime şöyle öğretiyorum: Eş anlamlı kelimelerin anlamı eştir, yani aynıdır; ikisi de ‘E’ ile başlar. Anlamı kavramaları için genellikle bu kadarını bilmeleri yeterli olur. Çocuğunuzun okumaya katılımını artırmak için anlamadığı bir kelime bulun. Önce bu kelimenin anlamını bulmasını, ardından eş ve zıt anlamlılarını aramasını isteyin.

Bu etkinlik yalnızca kelime dağarcığını geliştirmekle kalmaz; aynı zamanda çocuğunuzun sözlükteki tanımı OKUMASINI sağlar, ilk kelimeyi daha iyi kavramasına yardımcı olur ve yazım becerilerini güçlendirir.

Okurken Canlandırma

Zihinde canlandırma, okuma ve anlama becerileri için önemli bir yöntem olabilir. Okurken çocuğunuz hikâyede neler olduğunu anlamazsa durmasını, gözlerini kapatmasını ve olayları gözünün önüne getirmesini isteyin. Örneğin Altın Saçlı Kız ve Üç Ayı masalını okuyorsanız, Altın Saçlı Kız’ın ormanda yürürken neler görüp duyabileceğini, koca kötü kurdun kürkünün dokunuşunun nasıl olduğunu ve benzerlerini anlatabilirsiniz.

Ne kadar ayrıntılı anlatırsanız, çocuğunuz olup biteni o kadar iyi canlandırabilir (gözünde görebilir). Çocuğunuz ortaokul veya lisedeyse bu yöntem daha ileri düzey ders materyallerinde de kullanılabilir. Gözlerini kapatıp kendisine okunan metni hayal etmesini isteyin. Bu yöntem, büyük öğrencilerin sınavlarında işine yarayacak ve özgüvenlerini artıracaktır!

Soru Sorarak Okuma

Çocuklar bize soru sormayı ÇOK sever, değil mi? Şimdi sıra sizde, siz de onlara birkaç soru sorabilirsiniz! Çocuğunuzla sırayla basit sorular sorduğunuz bir oyun oynayın.

Bunun için elbette ne okuduğunu bilmeniz gerekir; lisedeki çocuklarda bu biraz daha zor olabilir! Çocuğunuz lise öğrencisi olsa bile internetten özetlere bakın; işinize yarayacak kadar bilgi bulacağınızdan eminim!

Çocuğunuzun bilgiyi akılda tutma becerisine bağlı olarak her sayfadan veya iki sayfada bir soru sormanız gerekebilir; belki de okuduklarını unutmadan bütün bir bölümü okuyabilir. Soruların düşündürücü olmasına ve çocuğunuzun bilişsel düzeyinin elverdiği ölçüde zorlayıcı olmasına özen gösterin.

Eğlenmekten ve saçma olduğunu BİLDİĞİNİZ sorular sormaktan çekinmeyin! Bu, özellikle küçük çocukların sıkılmaması için önemlidir. Bu beceri oldukça değerlidir, çünkü öğretmenleri de çocuğunuza sorular soracaktır. Çocuğunuzun bu tür durumlarla nasıl başa çıkacağını bilmesi gerekir.

Özetleme

Öğrencilerimden veya danışanlarımdan özetleme yapmalarını istediğimde çoğu zaman hatırlayabildikleri her ayrıntıyı kelimenin tam anlamıyla söylüyor veya yazıyorlar. Bu bilgiler, yüzde doksan beş oranında benim duymak istediğim veya duymam gereken bilgiler bile olmuyor.

Çocuğunuz bir bölümü veya kitabı bitirdiğinde, ondan neler olduğunu size anlatmasını isteyin. Ona ipuçları verin! Örneğin: "Ana karakterlerin kimler olduğunu ve neler yapmaları gerektiğini anlatmayı unutma!"

Bu basit sözlü hatırlatma, önemsiz bilgileri ayıklaması için bir ipucu olacaktır. Çocuğunuz yazmayı sevmiyorsa veya kendini sözlü olarak daha iyi ifade ediyorsa, anlattıklarını kaydedin; böylece daha sonra dinleyip yazıya dökebilir. Bu, özellikle bellek güçlüğü olan ve konuşulanları hatırlamakta zorlanan çocuklar için çok yararlıdır. Bu beceriyi desteklemek için belirli bir grafik düzenleyiciye veya çalışma sayfalarına ihtiyacınız olursa lütfen Speech Blubs üzerinden benimle iletişime geçin!

Bu okuryazarlık becerisi ÇOOOK önemlidir ve evde uygulayabileceğiniz bu beş yöntem, çocuğunuzun okuma gelişimine yardımcı olacaktır. Kendine güvenen okurlar, okumayı seven çocuklardan yetişir.

Sorularınız varsa veya daha fazla desteğe ihtiyaç duyuyorsanız lütfen erken okuryazarlık becerileri ve bu becerileri nasıl teşvik edebileceğiniz hakkında daha fazla bilgi edinin. Serinin son yazısında fonemik farkındalığı ve bu farkındalığın nasıl geliştirilebileceğini de ele alıyorum. Çocukların sizden öğrendiğini unutmayın; bu yüzden kitap okuduğunuzu görmelerini sağlayın!

Çocuğunuzun konuşma gelişimini desteklemek için Speech Blubs uygulamasını indirin ve kelimelerle, seslerle oynamaya başlayın!