Çocuk Gelişimi: Çocuğum Kelimeleri Ne Zaman Birleştirmeli?

Çocuk gelişimi konusunda ebeveynleri en çok endişelendiren konulardan biri, çocuklarının ne zaman etkili bir şekilde iletişim kurabileceğidir. Size ne istediklerini, neye ihtiyaç duyduklarını ya da bir sorun olup olmadığını söyleyebildiklerinde her şey çok daha kolay. Lütfen unutmayın, özellikle ilk yıllarında çocuklar kalıtsal ve çevresel koşullarına bağlı olarak farklı zamanlarda gelişirler.

Bir sendrom, bozukluk ya da bilişsel bir yetersizlik varsa, bu durum çocuğunuzun dili öğrenme ve kullanma becerisini etkileyecektir.

Speech Blubs ile Dil Gelişimi

Speech Blubs, 1.500'den fazla etkinlik, yüz filtreleri, sesle etkinleşen etkinlikler ve eğitici bonus videolardan oluşan bir kütüphaneye sahip harika bir dil ve konuşma terapisi uygulamasıdır. "İlk Sesler"den "Cümle Kur" bölümüne kadar her şeyi keşfedin ve çocuğunuzun hemen öğrenmeye başladığını görün!

Dil Gelişim Süreci

Telgraf konuşması, erken çocukluk dil gelişiminin iki kelime aşamasını ifade eder. Örneğin bebeğiniz "Anne bak!" ya da "Bebek oku!" der.

Gelişim basamakları açısından, Amerikan Pediatri Akademisi'ne (AAP) göre bir çocuk ilk kelimesini 15 aylık olana kadar söylemelidir. Daha az ilgi gören ama aynı derecede önemli olan bir diğer basamak ise çocukların kelime birleşimleri kurmaya başlamasıdır.

Çocuk bu basamağı ilk denemeye başladığında, kurduğu birleşimler "anne git" ya da "baba kalk" gibi isim ve eylemlerden oluşur. Dil becerileri geliştikçe ve ilerledikçe fiiller (eylemler) gibi öğeleri de eklemeye başlar.

Buna örnek olarak "araba gitti" verilebilir. Fiil içeren bu birleşimler önemlidir, çünkü çocuğun dil bilgisi becerilerinin gelişmesine zemin hazırlar. Çocuklar 24 aylık olana kadar iki kelimeyi birleştirebiliyor olmalıdır (Bright Futures: Guidelines for Health Supervision of Infants, Children, and Adolescents (3. baskı)).

Yakın tarihli bir çalışma, çocukların ilk kelimelerini ve ilk kelime birleşimlerini inceleyerek bu basamaklardan herhangi birindeki gecikmenin ileride dil sorunlarını öngörüp öngörmediğini araştırdı. İlginç bir şekilde, kelimeleri geç birleştiren çocuklar, ilk kelimelerini geç söyleyen çocuklara göre ileride dil sorunları yaşama açısından daha fazla risk altındaydı (Journal of Early Intervention, 38 (1) (41–58)). Bu, çocuğunuzun konuşmaya geç başlamasının, kelimeleri birleştirmeye ne zaman başladığı kadar önemli olmadığı anlamına gelir.

Bir dil ve konuşma terapisti olarak, çocukları bu aşamalardan geçip yürümeye başlama dönemine girerken ebeveynlerden pek çok soru alıyorum. İşte çocuk gelişimiyle ilgili sık sorulan bazı soruların yanıtları!

"Teşekkür ederim" ve "iyi geceler" kelime birleşimine örnek midir?

Pek çok çocuk bu kelimeleri erken dönemde kullanır ve ebeveynler çocuklarının iki kelimelik birleşimler kurduğunu düşünür. Ancak bu ifadeler "kalıp" hâlindedir ve ezberlenmiştir. Bu, iki ayrı kelimeyi öğrenip bunları birleştirmekten farklıdır. Çocuğunuz "teşekkürler anne" diyorsa, bu iki farklı kelimeyi birleştirmeye bir örnektir.

Çocuğum çok sayıda tek kelime kullanıyor. Bunları birleştirmeye hazır mı?

Bu bilgi, dil ve konuşma terapisti Lauren Lowry'nin "Combining Words Together: A Big Step in Language Development" başlıklı makalesinden geliyor. Lowry, bir çocuğun iki kelimeyi birleştirebilmesi için önce şunları yapabilmesi gerektiğini söylüyor:

1. Çeşitli kelimeler kullanmak

Çocukların kelimeleri birleştirebilmesi için kelime dağarcıklarında isimlerden (kişi, yer ve nesne adları) daha fazlası olmalıdır. Bazı erken fiilleri ("git", "dök" ya da "ver" gibi eylem kelimeleri), sıfatları ("sıcak", "büyük" ya da "hızlı" gibi tanımlayıcı kelimeler) ve/veya edatları ("üstünde", "içinde" ya da "aşağı" gibi konum kelimeleri) kullanabildiklerinde, kelimeleri birleştirmek için gereken yapı taşlarına sahip olurlar. Bu kelimeler genellikle 18 aylık olana kadar gelişir.

2. İki fikri ifade etmek

Çocuklar iki fikri iki kelimelik birleşimlerle ifade etmeden önce, genellikle bir kelime ve söylenen kelimeye ek bilgi katan "tamamlayıcı" bir jest kullanarak iki fikri ifade edebilirler. Örneğin bir çocuk kurabiye kavanozunu gösterip "Anne" dediğinde, mesajında iki fikir vardır: Annesinin ona bir kurabiye vermesini istemektedir.

Ya da bir çocuk büyük bir oyuncak ayıyı gösterirken kollarıyla "büyük" hareketini yaptığında, mesajında iki fikir vardır: ayı büyüktür. Bu, çocuğun söylediği kelimenin anlamıyla örtüşen jestler kullanmasıyla (örneğin bir kurabiyeyi gösterip "kurabiye" demesi) karıştırılmamalıdır, çünkü bu yalnızca tek bir fikri ifade eder.

Bir ebeveyn bana çocuğunun yalnızca isimlerden fazlasını kullandığını söylediğinde, çocuğu muhtemelen kelimeleri birleştirerek ifadeler kurmaya başlamaya hazırdır.

Çocuğum kelimeleri birleştirmiyor, endişelenmeli miyim?

Çocuğunuz 24 aylık veya daha büyükse ve kelimeleri birleştirmiyorsa, çocuk doktorunuzla konuşmanız ve bir dil ve konuşma terapistine yönlendirilmeniz önemlidir. Terapist, dil ve konuşma terapisinin gerekli olup olmadığını belirlemek için çocuğunuzun becerilerini ve gelişimini değerlendirecektir.

Çocuğunuzun Kelimeleri Birleştirmesine Yardımcı Olmanın 5 Yolu

1. Çocuğunuzu takip edin

Çocukların sözlü mesaj gönderip almak için pratiğe ve tekrara ihtiyacı vardır. İsteyerek iletişim kurmasını teşvik etmek için çocuğunuzu takip etmeli ve ne yaptığını gözlemlemelisiniz.

Size bir mesaj göndermesini bekleyin ve hemen araya girmeden önce ona yanıt verme fırsatı tanıyın. Onun seviyesine inmeyi ve yaptığı her şey hakkında yorum yapmayı unutmayın.

2. Çeşitli kelimeleri vurgulayın

Çocuğunuzla oynarken ve etkileşim kurarken, o anki ilgi alanlarına dayalı yeni kelimeleri vurgulayın. Bu yeni kelimelerin öne çıkması için hareketlerinizi ve sesinizi kullanın.

Yalnızca isimleri değil, basit fiilleri (ör. "dur", "it" ya da "yıka"), sıfatları (ör. "küçük", "yumuşak" ya da "soğuk") ve edatları (ör. "içinde", "üstünde", "aşağı" ya da "yukarı") da vurgulamayı düşünün.

Fiiller, ilk cümlelerin kurulması ve çocukların dil bilgisi becerilerinin gelişimi için özellikle önemlidir. Kelimeleri örneklemek için bir oyuncak ayıyla oynayın!

3. Kısa ve dil bilgisine uygun cümleler kurarak örnek olun

Çocukların ilk kelime birleşimleri dil bilgisi açısından doğru olmasa da (ör. "git araba", "su iste" ya da "ben kucak"), çocuğunuza dil bilgisi açısından doğru örnekler sunmanız önemlidir. Bu, onun hatalı dil bilgisini ve kelime kullanımını taklit etmemeniz gerektiği anlamına gelir.

Onunla kısa, basit ifadelerle ama doğru dil bilgisiyle konuştuğunuzdan emin olun. Bu, çocuğunuzun kelimelerin birlikte nasıl kullanıldığını ve ne anlama geldiğini anlamasına yardımcı olur. Örneğin çocuğunuz arabaya binerken "git araba" derse, "Arabaya biniyorsun." diyebilirsiniz.

4. Çocuğunuzun kelimelerini genişletin

Çocuğunuzun tek kelimesini kısa bir cümlede kullanarak dilini genişletebilirsiniz. Çocuğunuz bir arabayı iterken "hızlı" derse, bunu "Araba hızlı!" gibi küçük bir cümleye dönüştürebilirsiniz. Ya da kurabiye yerken gülümseyip "kurabiye" derse, "Çok lezzetli bir kurabiye." diyebilirsiniz.

5. Sözlerinize jestler ekleyin

Konuşurken jestler kullandığınızda, çocuğunuza jestleri ve kelimeleri aynı anda nasıl kullanacağını göstermiş olursunuz. Bu, çocuğunuzu tamamlayıcı jestler kullanmaya hazırlayacaktır.