Dil ve Konuşma Terapisi Olarak Ev İçi Aktiviteler: Meyve Salatası

Evde dil ve konuşma terapisi aktiviteleri mi? Bu tam olarak ne anlama geliyor? Evde bunu ne zaman yapabilirsiniz ve en iyi aktiviteler hangileridir? Çocuklarla birlikte yemek yapmak sayılır mı?

Çocuklarla yemek yapmak gibi günlük ev işleri veya görevleri, bunları nasıl değerlendireceğinizi bildiğinizde verimli konuşma fırsatlarına dönüşebilir. Bu blog yazısında, basit bir meyve salatası hazırlarken çocuğunuzun dil ve konuşma gelişimini nasıl destekleyebileceğinizi göstereceğim. Nefis!

1. Kelime Dağarcığını Hedefleyin

Meyve salatası yapmak için ihtiyacınız olan her şeyi çocuğunuzun rahatça görebileceği ve uzanabileceği bir yere koyun. Bu nesnelerin adlarını söylemesini isteyin ve zorlandığında ona yardımcı olun.

2. Kategorileri İsimlendirin

Meyve salatası yaparken iki ana kategori kullanırsınız:

• Meyveler
• Mutfak Aletleri

Çocuğunuzun bunu anlamasına yardımcı olun ve ardından daha küçük gruplara ayırın. Meyveleri renklerine veya şekillerine göre gruplara ayırmaya ne dersiniz? Hatta onları çocuğunuzun bildiği ve bilmediği isimlere göre bile ayırabilirsiniz. Burası yaratıcılığınızı konuşturmak için mükemmel bir fırsat!

• “Hadi bütün yuvarlak meyveleri buraya koyalım.”
• “Bütün kırmızı meyveleri buraya koyabilir misin?”
• “Bıçak nereye konabilir?”

3. Düşünmesini Sağlayın

“Sence bugün ne yapacağız?” Bu kadar basit bir soru; konuşma, dil ve akıl yürütme becerileri için harika bir fırsattır. Çocuğunuz zorlanırsa, ipuçlarıyla adım adım ona yardımcı olun:

• “Meyveyle ne yaparız?”
• “. . . bıçakla ne yaparız?”
• “. . . kaseyle ne yaparız?”
• “Peki, meyveleri kesip kaseye koyuyorsak, sence ne yapıyoruz?”

4. Yönergeleri Takip Etme

Bu, çocuğunuza hiç terapi yapıyormuş gibi hissettirmeden yönergeleri takip etme becerisi üzerinde çalışmak için mükemmel bir aktivitedir. Kolaydan başlayıp zorluk derecesini yavaş yavaş artırabilirsiniz:

• “Lütfen bana elmayı uzatır mısın?”
• “. . . elmayı ve muzu.”
• “. . . muzdan sonra elmayı.”
• “Lütfen bana elmayı uzat, sonra muzu soy ve kabuğunu çöpe at.”

Hatta işi biraz daha karmaşıklaştırıp çocuğunuza şu tür yönergelerle meydan okuyabilirsiniz:

• “Lütfen bana sarı olmayan meyveyi uzat.”
• “. . . bana iki muz ama sadece bir elma ver.”
• “. . . büyük bıçağı ve küçük mavi kaşığı.”

5. Sırayla Yapın

Aktiviteler boyunca sürekli ne yapacağının söylenmesinden kimse hoşlanmaz. Gerçek şu ki, çocuklar da “patron” olmayı çok severler. Şimdi size ne yapacağınızı söyleme sırasının onda olduğunu belirterek bu durumdan faydalanabilirsiniz.

Bu teknikte birazcık bilerek hata yapmak işe çok yarar. Sizi düzeltmesini sağlamak için yönergelerini uygularken arada bir bilerek hatalar yapın. Verdiği yönerge çok net değilse, kafanız çok karışmış gibi davranın ve daha açık anlatmasını isteyin ya da zorlanıyorsa ona yardımcı olun.

6. Cümleler Kurun

Çocuğunuzdan üzerinde çalıştığınız nesnelerden birini seçmesini isteyin ve o nesnenin adını kullanarak bir cümle kurmasını sağlayın:

• “Elma yuvarlaktır.”
• “Bu bıçak keskin.”
• “Elmayı severim ama muzu sevmem.”
• “Ben meyve salatası yapıyorum.”

Çocuğunuzu yalnızca kullandığınız nesnelerin adlarıyla sınırlamayın. Cümle kurması için ihtiyaç duyacağı farklı türde kelimeler sunun:

• “Meyve salatası yapmak çok eğlenceli.”
• “Annem muzu kesiyor.”
• “Meyve salatasını yaptıktan sonra onu yiyeceğiz.”

Daha büyük bir çocukla bunu bir adım öteye taşıyın ve aynı cümlede kullanması gereken iki kelime verin:

• “Annem meyveyi sever.”
• “Bence muzun tadı kötü.”

Çocuğunuz kendi cümlelerini kurmakta zorlanıyorsa, cümlenin bir kısmını söyleyip tamamlamasını isteyerek ona yardımcı olabilirsiniz:

• “Elma kırmızıdır ama muz . . . sarıdır.”
• “Bıçağı elmayı . . . kesmek için kullanıyorum.”

7. Çocuklarla Yemek Yaparken Cümleleri Tekrar Etme

Rutinlerin en harika yanlarından biri, çocuğunuzun hafızasını harekete geçirmesidir; bunu konuşmasını geliştirmek için kullanabilirsiniz. Meyve salatasını yaparken çocuğunuza bir şey söyleyeceğinizi ve dikkatle dinlemesini belirtin. Ardından bunu kelimesi kelimesine tekrar etmesini isteyin. Eğer çok kolay gelirse zorlaştırmak için cümlelerinizi uzatabileceğinizi unutmayın:

• “Muzu kesiyorum.”
• “. . . sarı muzu.”
• “. . . en büyük sarı muzu.”
• “. . . en güzel görünen sarı muzu.”
• “Karnım acıktığı için en güzel görünen en büyük sarı muzu kesiyorum.”

8. Akıl Yürütme ve Sosyal Farkındalığı Hedefleyin

Günlük ev işleri ve eğlenceli aktiviteler, çocuğunuzla konuşurken daha fazla soru sormak için mükemmel fırsatlardır. Meyve salatası yapmak gibi basit bir aktivite, onun daha fazla düşünmesini ve pek çok sonuca varmasını sağlayabilir:

• “Küçük çocuklar bıçakla oynamalı mı? Neden?”
• “Bıçakla elini kesersen ne yapmalısın?”
• “Sence bıçakla oynadığın için kızarlar mı? Neden?”

Biz bunlara “öğretilebilir anlar” diyoruz ve bu anlar dil ve konuşma öğreniminin yanı sıra genel gelişim için de harikadır.

9. Birbirinize Hikayeler Anlatın

Bunu aktivite sırasında veya sonrasında yapabilirsiniz. Sırayla birbirinize hikayeler anlatın ve ardından birbirinizi ne kadar iyi dinlediğinizi ve hikayeyi ne kadar hatırladığınızı görmek için karşılıklı sorular sorun.

Zorlandığı durumlarda bazı ipuçlarıyla çocuğunuza destek olun. Olabildiğince yaratıcı davranın! Ne kadar çok yeni kelime kullanırsanız o kadar iyi!

10. Ne Yaptığınızı Anlatın

Aktiviteyi bitirdikten sonra çocuğunuzla birlikte oturun; hafızasını ve hatırlama becerisini test etmek için ne yaptığınızı adım adım anlatmasını isteyin. Bazı şeyleri hatırlayamadığında ona yardımcı olun ve hatta anlattıkları hakkında sorular sorun. Ayrıca ne olduğunu daha ayrıntılı anlatmasını sağlamak için bazen “bilmiyormuş gibi” davranın:

• “Bir dakika, önce elmayı mı kesmiştik yoksa muzu mu?”
• “Bıçağı eline aldığında sana ne demiştim?”

Çocuğunuz daha büyükse ve okul çağındaysa, bunu bir adım öteye taşıyıp olanları yazmasını ve size sesli olarak okumasını isteyebilirsiniz.

Meyve Salatası ve Daha Fazlası!

Her türlü aktivite dil ve konuşma terapisi için kullanılabilir ve Speech Blubs uygulaması ile birlikte kullanıldığında, siz ve çocuğunuz bunu yaparken çok eğlenebilirsiniz. Hâlâ sorularınız varsa, sonraki en doğru adımları belirlemek için yerel bir dil ve konuşma terapisti ile iletişime geçin.