Dil ve Konuşma Terapistleri Neden Göz Muayenesi ve İşitme Testi İster?

Bu süreçte karşınıza çıkacak yaygın bir soru, çocuğunuzun işitme ve görme testlerinin yapılıp yapılmadığı olacaktır. Bunun sebebi; işitme, görme, dil ve konuşmanın, çocuğunuzun gelişimini ve iletişim becerilerini hızlandırmak için birlikte çalışan birbirine bağlı mekanizmalar olmasıdır. 

İşitme Testi Nedir?

Çocuklar için işitme testleri; çocuğunuzun kulaklarının yapısını, işleyişini ve işitmesini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için ileri düzey eğitime ve klinik donanıma sahip bir odyolog veya kulak burun boğaz uzmanı tarafından gerçekleştirilir.

İşitme testleri, çocuğunuzun kulaklarının sağlıklı olduğundan ve gelişimini, okul başarısını, iletişimini ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek herhangi bir işitme güçlüğü bulunmadığından emin olmak için son derece önemlidir. 

Çocuğunuzun en iyi şekilde gelişebilmesi ve öğrenebilmesi için şu işitsel becerilere sahip olması gerekir:

1. İşitsel farkındalık: Özellikle arka planda gürültü varken çevredeki sesi fark edebilme ve kaynağını bulabilme
2. İşitsel ayırt etme: Çevresel sesler ile konuşma sesleri arasındaki farkı ayırt edebilme
3. İşitsel tanımlama: Seslere ve konuşmalara anlam yükleyebilme, sözlü dil yapısını işleyebilme ve iletişim kurduğu kişiden aldığı geri bildirime göre kendi konuşmasını düzenleyebilme
4. İşitsel anlama: Söylenenleri anlayabilme ve hatırlayabilme; mesajın tamamı duyulmasa bile ne söylendiğini anlamlandırabilme.

Çocuğunuzun ilk işitme değerlendirmesi doğumdan sonraki ilk birkaç hafta içinde, ikincisi 9 ay ile 2,5 yaş arasında, üçüncüsü ise ilkokula başlamadan önce 5 veya 6 yaşlarında yapılmalıdır. Okul çağındaki çocuklar ise en az iki yılda bir işitme değerlendirmesinden geçmelidir.

Çocuğunuzun işitme güçlüğü çekiyor olabileceğini gösteren bazı uyarı işaretleri şunlardır:

• İsmi seslenildiğinde tepki vermemek,
• Yüksek sesle konuşmak,
• Televizyonu yüksek sesle izlemek,
• Sesin nereden geldiğini belirlemekte zorlanmak,
• Dikkatsizlik ve odaklanma güçlüğü,
• Gecikmiş dil ve konuşma gelişimi.

Bir işitme değerlendirmesinin neleri içerdiğini ve sizi nelerin beklediğini görmek isterseniz bu videoyu izleyebilirsiniz!

https://www.youtube.com/watch?v=kEyyqhynq-c

Göz Muayeneleri

Çocuklar için göz muayeneleri; çocuğunuzun göz yapısını, işleyişini ve görme yetisini kapsamlı bir şekilde değerlendirmek için ileri düzey eğitime ve klinik donanıma sahip bir göz doktoru tarafından gerçekleştirilir.

Bu göz muayeneleri, çocuğunuzun gözlerinin sağlıklı olduğundan ve gelişimini, okul başarısını, iletişimini ve güvenliğini olumsuz etkileyebilecek herhangi bir görme güçlüğü bulunmadığından emin olmak için son derece önemlidir.

Görsel Beceriler

Çocuğunuzun en iyi şekilde gelişebilmesi ve öğrenebilmesi için şu görsel becerilere sahip olması gerekir:

• Görme keskinliği: Çevreyi ve diğer insanları net bir şekilde görebilme 
• Göz koordinasyonu (birlikte çalışma) becerileri: Hassas ve koordineli bir şekilde görebilmek için iki gözü birlikte kullanabilme 
• Göz hareketi becerileri: Gözleri akıcı ve tutarlı bir şekilde kullanabilme
• Odaklanma becerileri: Görüş alanları arasında geçiş yapmak için göz kaslarını kasıp gevşetebilme (örneğin yakını görme ile uzağı görme arasındaki geçiş)

Çocuğunuzun ilk görme değerlendirmesi 6 aylıkken, ikincisi 3 yaşında, üçüncüsü ise ilkokula başlamadan önce 5 veya 6 yaşlarında yapılmalıdır. Okul çağındaki çocuklar ise en az iki yılda bir görme değerlendirmesinden geçmelidir. 

Unutmayın, çocuğunuzun görme sorunları varsa, öğretilen içerikleri göremeyeceği veya kendisinden beklenen görevleri yerine getiremeyeceği için dil ve konuşma gecikmesi ile okul başarısızlığı riski daha yüksektir.

Uyarı İşaretleri

Çocuğunuzun görme güçlüğü çekiyor olabileceğini gösteren bazı uyarı işaretleri şunlardır:

• Gözlerini sık sık ovuşturmak
• Aşırı göz kırpmak
• Göz takip becerilerinde zayıflık
• Göz teması kurmakta veya sürdürmekte zorlanmak
• Baş ağrısı şikayetleri
• Gecikmiş motor gelişim
• Gecikmiş dil ve konuşma gelişimi

Bir görme değerlendirmesinin neleri içerdiğini ve sizi nelerin beklediğini görmek isterseniz bu videoyu izleyebilirsiniz:

https://www.youtube.com/watch?v=e5KGgbin7O0

Dil ve Konuşma Terapistimiz Bu Testleri Neden İstiyor?

Çocuğunuzun dil ve konuşma terapistinin işitme testi ve göz muayenesi istemesinin nedeni, işitme ve görme sorunlarının çocuğunuzun iletişim güçlüklerinin temel sebebi olma potansiyelidir. Çoğu zaman yalnızca görme veya işitme sorununun çözülmesiyle iletişim problemleri de kendiliğinden ortadan kalkar. 

Çocuğunuz terapistin ne söylediğini tam olarak duyamıyor veya ne yaptığını net olarak göremiyorsa dil ve konuşma terapisi seanslarına katılması verimli olmayacaktır.

Sesleri ve kelimeleri duymak çocukların konuşmasına ve anlamasına yardımcı olur; işitme kaybı yaşayan bir çocuk ise bu sesleri ve kelimeleri kaçırır. Bu durum da konuşma, okuma, okul başarısı ve hatta sosyal becerilerde sorunlara yol açar. 

Aynı şekilde, görme güçlükleri de iletişime giden yolda temel bir basamak olan sözel olmayan iletişim ve ön-dil becerilerinde gecikmeye yol açar. İletişimimizin büyük bir kısmı beden dili ve yüz ifadeleri aracılığıyla gerçekleşir; görme güçlüğü çeken çocuklar ise bu önemli gelişimsel dönüm noktalarını kaçırabilir. 

Bazı Görme ve İşitme Etkinlikleri

Bu tablo, çocuğunuzun gelişiminin farklı evrelerinde ulaşması gereken görme ve işitme basamaklarını ve bu becerileri nasıl destekleyebileceğinizi göstermektedir:

0-3 aylık bebek

Görme

Genellikle siyah, gri ve beyaz tonlarını görür

Çocuğunuzu görsel olarak uyarmak için zıt desenler ve şekillerle dolu monokrom (tek renkli) tasarımlar kullanın

İşitme

Yüksek seslere tepki verir ve konuşmaya bakarak karşılık verir

Çocuğunuzun dikkatini çekmek ve göz teması kurmak için ziller ve çıngıraklar kullanın

3-6 aylık bebek

Görme

Canlı ana renklere öncelik vererek renkleri görebilir

Çocuğunuzun odasına yeni eşyalar ekleyin veya farklı bakış açıları sunmak için mevcut eşyaların yerini sık sık değiştirin

İşitme

Gözlerini veya başını seslere doğru çevirir

Çocuğunuzun çevresinde farklı noktalarda ziller ve çıngıraklar çalarak dikkatini çekin, böylece gözlerini veya başını sesin geldiği yöne çevirmesini sağlayın

6-12 aylık bebek

Görme

Görme yetisi daha ayrıntılı hale gelir ve çocuk ilk göz kontrolünden geçer

Çocuğunuzun odaklanmasını sağlamak ve görme becerisini daha da geliştirmek için odaya duvar resimleri, kitaplar ve oyuncaklar ekleyerek daha fazla renk tonu katın

İşitme

“Hayır” kelimesine, ismine, şarkılara ve müziğe tepki verir. Başını alçak seslere doğru çevirir; başkalarının konuşmalarını ve seslerini taklit eder

Farklı ses türleri ve ses tonları kullanırken çocuğunuzu sizi taklit etmeye ve belirli sesleri dinlemeye teşvik edin

1-2 yaşındaki yürümeye başlayan çocuk

Görme

Renkleri birbirinden ayırt etmeye başlar

Çocuğunuzun oyun odasını/yatak odasını ilgi duyduğu temalarla güncelleyin

İşitme

Yeni seslere ve kelimelere düzenli olarak tepki verir; basit hikayeleri veya şarkıları dinler

Çocuğunuzla her gün kitap okuyun ve karakterlere göre ses tonunuzu değiştirin. Yeni şarkılar söyleyin ve aralarındaki tekerlemeli/kafiyeli sesleri dinlemesini teşvik edin

3-4 yaşındaki çocuk

Görme

Temel renkleri tanımaya, ayırt etmeye ve adlandırmaya başlar

Temel renkleri tanıma becerisini güçlendirmek için çocuğunuzun ortamına farklı renklerde nesneler yerleştirin

İşitme

Sessiz bir ortamda uzaktan gelen sesleri dinler ve daha uzun cümleleri anlar

Yönerge takip etme oyunları ve “Musa Dedi Ki” (Simon Says) gibi oyunlar oynayın. Çocuğunuzu hafif sesleri dinlemeye ve bunların ne olduğunu tahmin etmeye teşvik edin

5 yaş ve üzeri çocuk

Görme

Gelişmiş, olgun görme yetisi

Çocuğunuza gelişen kişiliğini yansıtan bir alan sunun; odasını veya oyun alanını yeniden düzenlerken seçim yapmasına izin verin

İşitme

Karmaşık cümleleri ve sesleri anlar; artık hikayeleri ayrıntılarıyla yeniden anlatabilir

Çocuğunuzla birlikte daha karmaşık dil, konuşma ve işitme aktiviteleri yapın

Bu ipuçlarına ek olarak, Speech Blubs uygulamasını indirebilir ve harika iletişim odaklı etkinliklerimizden yararlanabilirsiniz. Etkinliklerimizin tamamını, çocuğunuzun öğrenme deneyiminden en iyi şekilde yararlanabilmesi adına görme ve işitme gelişimini gözeterek hazırladık.