Konuşma Gecikmesinin Nedenleri Nelerdir?

Bu Yazıda

• 18-30 Aylık Çocuğunuz Beklediğiniz Kadar İyi Konuşamıyor mu?
• Dil Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Konuşma Evreleri
• Konuşma Gecikmesi Olanlarda Sık Görülen Diğer Sorunlar/Bozukluklar

Genel olarak, bir çocuğun konuşma gelişimi beklenen hızda ilerlemiyorsa konuşma gecikmesi olduğu kabul edilir. Johns Hopkins All Children’s Hospital şunu belirtmektedir:

Konuşma gecikmesi olan bir çocuk, fikirlerini ifade etmek için kelimeler ve ifadeler kullanabilir ancak anlaşılması zor olabilir.

Ayrıca, konuşma gecikmesi olan bir çocuğun konuşma gelişimi, takvim yaşı daha küçük olan ve normal gelişim gösteren bir çocuğunkine benzer; dolayısıyla konuşma gecikmesi yaşayan çocuk, becerileri normal bir sırada ancak normalden daha yavaş bir hızda kazanır.

18-30 Aylık Çocuğunuz Beklediğiniz Kadar İyi Konuşamıyor mu?

Speech Blubs 2 uygulamasını deneyin! Eğlenceli oyunlar ve aktivitelerle çocukları kelimeler ve sesler çıkarmaya teşvik eden harika, akıllı bir ekran süresi çözümüdür!

Bir çocukta konuşma gecikmesi olup olmadığını belirlemek için hekimin konuşma gelişimi basamakları hakkında temel bir bilgiye sahip olması gerekir.

Bebek gelişiminde normal konuşma şu evrelerden geçerek ilerler:

• agu sesleri çıkarma (cıvıldama),
• babıldama,
• ekolali (başka birinden duyduğu kelimeleri hemen tekrar etme),
• jargon kelimeler (anlamsız, uydurma sözcükler),
• kelime kombinasyonları ve
• cümle kurma.

Bu evrelerin tümü tamamen normaldir ve çocukların etkili bir şekilde iletişim kurma yolunda geçtikleri süreçtir.

Konuşma gecikmesi, çocukların yüzde 3 ila 10'unu etkileyen yaygın bir çocukluk çağı problemidir (aafp.com).

Ayrıca bu bozukluk, erkek çocuklarda kız çocuklarına kıyasla üç ila dört kat daha sık görülür (aafp.com).

Dil Bozukluğu Olan Çocuklar İçin Konuşma Evreleri

Doğumdan 3 aya kadar

4 - 6 ay

7 - 12 ay

1 - 2 yaş

2 - 3 yaş

Yüksek seslere irkilme refleksiyle tepki verir

Yeni veya tanıdık bir sese bakar ya da o yöne döner

1 yaşına geldiğinde çocuğunuzun yaklaşık 3 kadar kelimesi olmalıdır

2 yaşına geldiğinde çocuğunuzun yaklaşık 50 kelimesi olmalıdır

2-3 yaş arasında çocuğunuzun yaklaşık 200 kadar kelimesi olmalıdır

Yumuşak sesler genellikle onu sakinleştirir ve susturur

"Hayır" komutuna ve ses tonunuzdaki değişikliklere tepki verir

"Bardak" gibi yaygın eşyaların isimlerini ve "bay-bay" gibi ifadeleri bilir

Bir şeyler hakkında konuşmak ve bir şeyler istemek için 2 ila 3 kelimelik cümleler kullanır

"Uyku vakti" ve "yemek vakti" gibi yönergeleri anlayabilir ve bunlara yanıt verebilir

Başını duyulan sesin geldiği yöne çevirir

Kendi sesini taklit etmeye çalışır

Yalnızken bile babıldama sesleri ve anlamsız sesler çıkarır

Her geçen hafta ve ayda kelime dağarcığına daha fazla sözcük eklenir

Yaygın ve tanıdık nesneleri, eylemleri ve kavramları adlandırabilir

Yüksek sesler ve gürültülerle uyanır

Ses çıkaran oyuncaklardan ve nesnelerden hoşlanır

"Buraya gel" gibi isteklere tepki vermeye başlar

"Oynamak ister misin?" gibi basit evet/hayır sorularını anlayabilir

"Mutlu" veya "üzgün" gibi duyguları ifade etmek için kelimeler kullanmaya çalışır

Kendisiyle konuşulduğunda belirli seslere gülümseyerek karşılık verir

Yüksek bir ses veya gürültü duyduğunda korkar

Cee-e gibi oyunlardan ve tekerlemelerden keyif alır

"Dur" ve "bitti" gibi komutları anlayabilir

Bir şeyler hakkında konuşmak ve bir şeyler istemek için iki veya üç kelime kullanır

Sesinizi tanıyor gibi görünür ve ağlıyorsa sakinleşir

"Ooh", "aah" ve "b" gibi sesler çıkarmaya başlar

Basit kelimeleri ve sesleri taklit eder; anlamlı şekilde birkaç tek kelime kullanabilir

"Topla" veya "buraya gel" gibi 2 basamaklı yönergeleri takip eder

3 yaşına geldiğinde, çocuğunuzun söyledikleri yabancı bir yetişkin tarafından yaklaşık %75 oranında anlaşılabilmelidir

Her zaman böyle olmasa da, konuşma gecikmesi diğer bozukluklarla ilişkili olarak da görülebilir.

Elbette bu durum her zaman geçerli değildir. Takip ettiğim danışanlarım arasında sadece konuşma gecikmesi yaşayan ve uygun, düzenli bir terapiyle 5 yaşına geldiklerinde akranlarını yakalayan çocuklar oldu.

Konuşma Gecikmesi Olanlarda Sık Görülen Diğer Sorunlar/Bozukluklar

• Otizm
• İkidillilik
• İşitme kaybı (şiddeti, işitme kaybı için ne zaman destek alındığına bağlı olarak değişir)
• Olgunlaşma gecikmesi - gelişimsel dil gecikmesi
• Psikososyal yoksunluk - yetişkinlerle yeterince/nitelikli zaman geçirmemek veya fiziksel yoksunluk (örn. yetersiz beslenme, kötü barınma koşulları)
• Serebral Palsi
• Aile öyküsü

Ebeveynler çoğu zaman hep aynı sözü duyar: "Endişelenmeyin, sadece biraz geç açılacak, zamanla kendi kendine yetişir!" Yine de geç konuşan çocuk ile konuşma gecikmesi arasındaki farkı netleştirmek için buraya göz atmalısınız. Ve unutmayın, erken müdahale konuşma ve dil gecikmelerinin etkilerini hafifletebilir; bu nedenle çocuğunuzun ifade edici dil sorunları olabileceğini düşünüyorsanız vakit kaybetmeden bir dil ve konuşma terapistinden randevu alın!