R Sesi Artikülasyon Terapisi: Ebeveynler İçin Rehber
Bu makale R ünsüz sesine ve çocuğunuzun bu sesi doğru söylemeyi uygulamamızla nasıl çalışabileceğine odaklanıyor. Uygulamayı indirin ve evde çalışmaya bugün başlayın.
Bu makale R ünsüz sesine ve çocuğunuzun bu sesi doğru söylemeyi uygulamamızla nasıl çalışabileceğine odaklanıyor. Uygulamayı indirin ve evde çalışmaya bugün başlayın.
Bir dil ve konuşma terapisti olarak şunu söyleyebilirim: R sesi İngilizcede sık kullanılsa da en zorlayıcı seslerden biridir. Hatta R sesi, çocukların en son ustalaştığı seslerden biridir. 3 yaşında ortaya çıkmaya başlasa da çoğu zaman ancak 6 ya da 7 yaşında olgunlaşır.

/R/ Sesi Nedir?
Daha önce de belirttiğimiz gibi /r/ sesi, ustalaşması en zor seslerden biridir. Çocuklar genellikle bu sese 6-7 yaşlarında hâkim olur. Çocuk ister ünlü öncesi /r/ (R'nin kelimenin başında söylendiği durum) ister ünlü sonrası /r/ (R sesinin bir ünlüden sonra söylendiği durum) ile zorlansın, birçok dil ve konuşma terapisti bunun öğretilmesi en zor seslerden biri olabileceği konusunda hemfikirdir. Bununla birlikte, çocuğun /r/ sesini çalışmasına yardımcı olmak için kullanabileceğimiz pek çok ipucu var.
Çocuğunuzun /r/ sesini doğru söylemesine yardımcı olmanın anahtarı, konuşmada kullanılan üç önemli ağız yapısına bakmaktır: dudaklar, dil ve boğaz.
Dudaklar
/r/ sesini çıkarırken dudaklarımızın daha nötr bir konumda ya da daha çok kare biçiminde olmasına dikkat etmeliyiz. Bazı dil ve konuşma terapistleri çocuktan gülümsemesini de isteyebilir.
Dil
/r/ sesini iki farklı dil konumuyla çıkarabiliriz:
Boğaz
Doğru R sesinin çıkabilmesi için boğazın dilin hemen arkasındaki üst kısmı, yani yutak (farenks), daralmalı ya da gerilmelidir. Sesin doğru çıkması için ses tellerinin de titreşmesi gerekir.
Aşağıdaki videoya göz atın:
https://www.youtube.com/watch?v=G_OQjKLvt0E
Videoyu izledikten sonra uygulamamızı açın ve içinde R ünsüzü geçen kelimeleri çalışın.
Çocuğunuza R Ünsüz Sesini Öğretmek
Çocuğunuza, “kurbağa” kelimesindeki gibi R sesini söylemeyi çalışacağınızı anlatın.
Çocuğunuza, “kurbağa” kelimesindeki R sesini söylerken dudaklarının “O” şekli almasını görmek istediğinizi söyleyin. Anlamazsa nasıl yapılacağını ona mutlaka gösterin.
Ardından, çocuğunuzun dilini doğru konuma getirmesi için ona dilinin ağzının ortasında küçük bir tepe gibi bir kambur oluşturması gerektiğini söyleyin.
Böylece “kurbağa” kelimesindeki R sesini söylerken, küçük bir kurbağanın dışarı çıkmak için ağzındaki tepenin üzerinden zıpladığını hayal edebilir. Tepe yoksa doğru R sesi de yoktur ve kurbağa dışarı çıkamaz.
Son olarak çocuğunuza, kurbağanın tepenin üzerinden zıplamasına yardım etmek için ağzına ve dilinin üzerinden yeterince hava itebilmesi amacıyla boğazının arka kısmını germesi gerektiğini açıklayın.
R ünsüz sesini tek başına doğru söyleyebildiğinde, bu makalede okuyabileceğiniz ya da bu videoda izleyebileceğiniz artikülasyon hatası hiyerarşisini izleyin.

Bi/r/kaç Ekst/r/a Tüyo
Dudaklar
Doğru “O” dudak konumunu yakalaması için çocuğunuzdan “balık suratı” yapmasını isteyin. Bu, dudaklarını doğru konuma getirirken en komik yüzü kimin yapacağını görmek için bir oyuna dönüşebilir.
Bu işe yaramazsa dudaklarınızı abartılı şekilde öne uzatın ve sizi taklit etmesini isteyin ya da kendi ilerlemesini görebilmesi için ayna kullanın. Bunu yapabildiğinde dudaklarının konumunu doğru “O” şekline doğru inceltebilirsiniz.
Görsel ipuçları ve model olma, siz doğru R ünsüz sesini söylerken çocuğunuzun dudaklarınızın hareketini taklit ettiği çalışmalarda kullanılabilecek güçlü öğrenme araçlarıdır. Uygulamamız harika bir taklit aracıdır; gerçek çocukların yer aldığı video gösterimlerini izleyerek öğrenmeyi teşvik eder ve böylece çocuğunuzun artikülasyon becerilerini ve diğer istendik davranışlarını geliştirir. iOS veya Android cihazlar için uygulamayı indirin.
Videoyla model olma ve taklit hakkında daha fazlasını şu makalede okuyabilirsiniz: Ayna Nöronlar, Videoyla Model Olma ve Çocuğunuzun Konuşması.
Dil
Çocuğunuza dilini nereye koyacağını fiziksel olarak göstermek çok etkilidir. R sesinde zorlanan çocukların çoğu dilini doğru konumlandıramaz, çünkü her şey ön dişlerin oluşturduğu görsel engelin arkasında olur. Bu da onlar için oldukça sinir bozucu olabilir.
Kelime düzeyine geçtiğinizde ve R ünsüzüyle başlayan kelimeleri çalışırken, parmağınızla ya da bir dil basacağıyla çocuğunuzun dilinin ucuna dokunun ve o kısmı damağına değdirmeden kaldırabildiği kadar yukarı kaldırmasını istediğinizi söyleyin.
Kelime düzeyine geçtiğinizde ve R ünsüzünün başka yerlerde geçtiği kelimeleri çalışırken, parmağınızla ya da bir dil basacağıyla çocuğunuzun dilinin ortasına dokunun ve o kısmı damağına değdirmeden kaldırıp bir kemer oluşturmasını istediğinizi söyleyin.
Boğaz
R ünsüz sesini doğru söylerken yaptığı gibi boğaz kaslarını germeyi öğrenmesi için çocuğunuza suyla gargara yaptırın.
Ayrıca pipetle bir şey içirip kasların nasıl çalıştığını açıklayarak bu tür boğaz gerilmesine dikkatini çekebilirsiniz.
Çocuğunuz R sesini söylerken, ses tellerinin oluşturduğu titreşimi hissetmesi için elini boynuna koyun. Bu titreşimi oluşturmakta zorlanırsa, nasıl yapıldığını göstermek için elini sizin boğazınıza koyun. Titreşimin zıplayan “kurbağa” olduğunu hayal edin. Titreşim yoksa “kurbağa” zıplamıyor demektir ve dışarı çıkamaz.
R ünsüz sesinin seslendirilmesine ve doğru artikülasyonuna yardımcı olmak için çocuğunuzdan kızgın bir köpek gibi hırladığını hayal etmesini isteyin. Bunu en korkunç ya da en komik hırlamayı kimin yapacağını görmek için bir oyuna da dönüştürebilirsiniz.
Daha fazla ipucu ve püf noktası

Artikülasyon Tombalası Nasıl Oynanır?
En iyi sonuçları almak için Speech Blubs uygulamasını her gün en az 5-10 dakika kullanın.
Çocuğunuzun R ünsüz sesini söyleme becerisi konusunda endişeleriniz varsa ya da pragmatik becerileri, anlama veya konuşmasıyla ilgili başka kaygılarınız varsa, uygulamadaki ücretsiz tarama testimizi kullanın. Dil ve konuşma terapistleri tarafından geliştirilen bu araç, sonuçlarla birlikte uygulanabilir önerilerin yer aldığı kişiselleştirilmiş bir rapor da sunar.
Uygulama hakkında daha fazla bilgi için SSS bölümümüzü ziyaret edin ya da bize yazın. Speech Blubs'ta bir yol arkadaşınız olduğunu ve en büyük başarımızın çocuğunuzun potansiyelinin en üst noktasına ulaştığını görmek olduğunu bilin.
Çocuğunuz başka seslerde zorlanıyorsa, dil ve konuşma terapisi, konuşma egzersizleri ve artikülasyon etkinliği fikirleri konusunda size yardımcı olabilecek makaleler şunlardır:
Yazan Natalie Barnes