De opvoedstijl ‘bewust ouderschap’ uitgelegd

In dit artikel

• De methode van bewust ouderschap
• Wat is ‘bewuste discipline’ voor ouders?
• • De zeven vaardigheden van bewuste discipline
• Zo word je een bewuste ouder
• • 1. Adem
  • 2. Luister meer
  • 3. Werk aan jezelf
  • 4. Laat zien hoe je wilt dat je kinderen zich gedragen
  • 5. Creëer een positieve omgeving
  • 6. Toon empathie
  • 7. Laat je kinderen zichzelf ontdekken
  • 8. Hou van ze
  • 9. Zeg minder vaak “nee”
  • 10. Moedig aan

‘Bewust ouderschap’ is een relatief nieuwe opvoedstijl die is ontstaan uit een mix van oosterse filosofie en westerse psychologie. De methode werd bedacht door Shefali Tsabary, klinisch psycholoog en bestsellerauteur, en is er niet op gericht het gedrag van een kind te corrigeren. In plaats daarvan kiest ze voor een revolutionaire aanpak: je reflecteert op je eigen problemen en opvoedstijl om een positievere omgeving voor kinderen te creëren.

De methode van bewust ouderschap

Allereerst draait de kern van bewust ouderschap niet om het kind, maar om de ouder. Het uitgangspunt is dat ouders hun eigen problemen (onbewust) op hun kinderen kunnen projecteren. Ouders die bang zijn om niet geliefd te zijn, vinden het bijvoorbeeld soms moeilijk om ‘nee’ te zeggen tegen hun kinderen. Begrijpen waar die angst vandaan komt en herkennen wanneer die angst je opvoedkeuzes beïnvloedt: daar draait bewust ouderschap om.

Bewust ouderschap betekent dagelijks reflecteren op je rol als ouder. Zodra ouders beseffen hoe hun eigen problemen of bagage het gedrag van hun kinderen beïnvloeden, kunnen ze mindfulness en dagelijkse meditatie gaan beoefenen om opvoedstress en angst te verminderen. Bovendien geloven voorstanders van deze opvoedstijl dat zelfreflectie als ouder “respectvoller taalgebruik en meer communicatie in het algemeen” tussen ouders en kinderen kan stimuleren.

Deze opvoedstijl is geen ‘snelle oplossing’ voor probleemgedrag bij kinderen. Het doel is niet om ongewenst gedrag te corrigeren. Het gaat er simpelweg om dat je in het ‘nu’ bent met je kinderen en je bewust bent van hoe je op ze reageert, zonder dat je ego in de weg zit. Bovenal vraagt bewust ouderschap om geduld. Zelfreflectie, bewustwording en het oplossen van je eigen problemen gebeuren niet van de ene op de andere dag!

Wat is ‘bewuste discipline’ voor ouders?

Discipline is een gevoelig onderwerp onder ouders. Hoe je kiest om grenzen te stellen, wordt beïnvloed door je opvoedstijl, cultuur en zelfs je persoonlijkheid. Hoe gaat bewust ouderschap dan om met ongewenst gedrag? Waar andere opvoedstijlen maar één oplossing bieden, biedt bewust ouderschap zeven disciplinetechnieken, ook wel bekend als de zeven vaardigheden van bewuste discipline.

De zeven vaardigheden van bewuste discipline

1. Kalmte: boosheid en reacties op ongewenst gedrag beheersen, en behoeften kunnen uitstellen.
2. Aanmoediging: sociale vaardigheden zoals zorgzaamheid, vriendelijkheid en behulpzaamheid tonen naar kinderen.
3. Assertiviteit: voorkomen dat je een kind ‘overheerst’ en gezonde grenzen bevorderen.
4. Keuzes: impulsen beheersen en naar een doel toewerken.
5. Empathie: emoties reguleren en een nieuw perspectief innemen.
6. Positieve intentie: samenwerking en probleemoplossend vermogen stimuleren bij ongewenst gedrag.
7. Consequenties: leren van fouten en verantwoordelijkheid nemen voor fouten.

Deze zeven disciplinetechnieken geven ouders allerlei mogelijkheden om er één of meer toe te passen in verschillende situaties. Bewuste discipline helpt volwassenen niet alleen om zich meer bewust te worden van zichzelf; kinderen leren ook vaardigheden voor het leven, zoals integriteit, zelfstandigheid, respect, compassie, verantwoordelijkheid en nog veel meer!

Zo word je een bewuste ouder

Bewust ouderschap is een opvoedstijl die ouders de kans geeft om de band met hun kind te verbeteren en een nieuwe manier van denken te ontwikkelen, gebaseerd op zelfreflectie. Maar hoe begin je ermee? Kijk eerst naar binnen! Neem de tijd om na te denken over triggers of problemen uit je eigen jeugd of je dagelijks leven. Zodra je beseft hoe je angsten en ego je opvoeding en je reacties op je kinderen beïnvloeden, kun je verandering in gang zetten met de volgende tips.

1. Adem

Voordat je reageert op ongewenst gedrag: adem eerst, en bedenk dan hoe je kunt reageren met een van de zeven vaardigheden van discipline, in plaats van meteen boos te reageren.

2. Luister meer

Probeer het gedrag van je kinderen niet te corrigeren door te schreeuwen of te preken. Luister naar hun kant van het verhaal om te begrijpen wat er achter het gedrag zit. Door naar de redenering van je kinderen te luisteren, stimuleer je vaak open communicatie, empathie en compassie, en verantwoordelijkheid voor hun eigen daden.

3. Werk aan jezelf

Stimuleer zelfreflectie door met je partner of een vriend(in) te praten over oude problemen en huidige onzekerheden die invloed kunnen hebben op hoe je opvoedt.

4. Laat zien hoe je wilt dat je kinderen zich gedragen

Laat elke dag zelf het gedrag zien dat je van je kinderen verwacht. Vertel je kind niet alleen hoe het zich moet gedragen, maar laat eigenschappen als empathie en verantwoordelijkheid zien door ernaar te handelen.

5. Creëer een positieve omgeving

Hoe minder stressvol de omgeving, hoe minder stress je kinderen ervaren. Een liefdevolle omgeving helpt ze zich veilig en geliefd te voelen, zodat ze belangrijke levenswaarden kunnen leren.

6. Toon empathie

Empathie is iets anders dan medeleven. Empathie betekent dat je de problemen, pijn en het verdriet van iemand anders begrijpt en meevoelt.

Neem even de tijd om te begrijpen hoe je kind zich emotioneel voelt.

7. Laat je kinderen zichzelf ontdekken

Elk kind heeft een unieke persoonlijkheid. Laat je kinderen hun eigen persoonlijkheid ontwikkelen door ze keuzes, verantwoordelijkheden en gezonde grenzen te geven, zodat ze kunnen ontdekken wie ze zijn. Dat kan heel eenvoudig: laat je kinderen zelf hun kleding uitkiezen, of bied gezonde opties voor het avondeten aan en laat ze kiezen wat ze eten.

8. Hou van ze

Zodra je kind zijn of haar unieke persoonlijkheid begint te ontwikkelen: hou van ze zoals ze zijn! Met al hun eigenaardigheden!

9. Zeg minder vaak “nee”

Zeg niet overal “nee” tegen, maar laat je kinderen fouten maken en daarvan leren. Natuurlijk blijven gezonde grenzen wel nodig!

10. Moedig aan

Ontdek waar je kinderen goed in zijn en waar hun interesses liggen, en moedig ze aan om daarin te groeien! Zo ontwikkelen ze hun vaardigheden en krijgen ze meer zelfvertrouwen.

Bewust ouderschap is een prachtige, revolutionaire manier van opvoeden. Het vraagt wel veel zelfreflectie om te zien hoe je eigen problemen je opvoeding kunnen beïnvloeden. Makkelijk is het niet. In het begin kan het zelfs pijnlijk zijn om emotionele obstakels te overwinnen. Maar het kan de moeite meer dan waard zijn om de band met je kinderen te verbeteren en een ouder te zijn die bewust in het moment leeft.