Hoe wordt een autismespectrumstoornis gediagnosticeerd?

In dit artikel

• Autisme en Speech Blubs
• Stap 1: Screening 
• Stap 2: Ontwikkelingskinderarts
• Stap 3: Een volledig uitgebreid onderzoek
• • 4 tests om een autismespectrumstoornis te diagnosticeren
  • Neem daarna contact op met het zorgteam van je kind

In deze blog lees je welke stappen nodig zijn om vast te stellen of je kind een autismespectrumstoornis (ASS) heeft, en hoe zo'n onderzoek er meestal uitziet. Sommige kinderen kunnen al met 18 maanden worden gediagnosticeerd, maar bij de meesten gebeurt dit pas vanaf de leeftijd van twee jaar. Sommige kinderen krijgen de diagnose pas veel later. 

Autisme en Speech Blubs

Speech Blubs is een app voor logopedie met meer dan 1.500 activiteiten, gezichtsfilters, spraakgestuurde oefeningen en educatieve bonusvideo's.

We hebben Speech Blubs oorspronkelijk ontwikkeld voor kinderen met autisme, het syndroom van Down en verbale ontwikkelingsdyspraxie! De app maakt gebruik van videomodellering, een bewezen methode om kinderen op het spectrum te betrekken.

Ons onderdeel 'Emoties' is bijvoorbeeld speciaal ontworpen met kinderen met autisme in gedachten. We weten dat zij moeite kunnen hebben met het herkennen en uiten van emoties. In dit onderdeel leren ze over emoties terwijl ze tegelijkertijd hun spraak oefenen.

Stap 1: Screening 

De eerste stap bij het onderzoeken van je kind is een screening. Deze screening duurt meestal ongeveer 15 minuten en brengt in kaart welke vaardigheden je kind al beheerst en waar er mogelijk sprake is van een achterstand. Tijdens de screening kan de arts met je kind spelen en jou vragen stellen. Dat spelenderwijs observeren is heel belangrijk, omdat het laat zien hoe je kind leert, praat, zich gedraagt en hoe het omgaat met om de beurt gaan.

Kinderen horen gescreend te worden tijdens de standaard gezondheidscontroles bij:

• 9 maanden
• 18 maanden
• 24 of 30 maanden (afhankelijk van je kinderarts of consultatiebureau)

Als je kind een hoger risico loopt op ontwikkelingsstoornissen door genetische aanleg, een laag geboortegewicht of vroeggeboorte, kunnen er meer controleafspraken worden ingepland.

Daarnaast hoort je kind specifiek op ASS gescreend te worden tijdens het:

• bezoek bij 18 maanden en het
• bezoek bij 24 maanden.

Het kan zijn dat je kind vaker gescreend moet worden als een broertje, zusje of ander familielid eerder de diagnose ASS heeft gekregen, of als je kind signalen van ASS vertoont. Als de arts van je kind deze screenings niet uit zichzelf doet, vraag er dan gerust om! De kinderarts van mijn eigen kinderen stuurt vooraf een vragenlijst over hun ontwikkeling, die we vervolgens tijdens de afspraak bespreken.

Stap 2: Ontwikkelingskinderarts

Na het bekijken van de screeningsresultaten heeft je kind een afspraak nodig met een arts die gespecialiseerd is in de ontwikkeling, het leren en het gedrag van kinderen. Deze specialisten zijn 'ontwikkelingskinderartsen' en hebben uitgebreide training en ervaring in het herkennen van uiteenlopende ontwikkelings- en gedragsvariaties.

Een ontwikkelingskinderarts kan de algehele ontwikkeling van je kind beoordelen, een officiële diagnose stellen en gerichte behandelplannen aanbevelen. 

developmentaldoctor.com

Ze treden vaak op als pleitbezorger bij het opstellen van een onderwijsplan en zorgen voor de documentatie en ondersteuning die nodig zijn om ervoor te zorgen dat je kind de juiste hulp krijgt. Ontwikkelingskinderartsen kunnen ook aanvullend medisch onderzoek starten of waar nodig medicatie voorschrijven. Daarnaast bieden ze langdurige begeleiding naarmate je kind door verschillende onderwijsfases gaat, ondersteunen ze bij onderwijsprogramma's en de gedragsmatige en medische begeleiding, en fungeren ze vaak als zorgcoördinator.

Kinderen kunnen naar hen worden doorverwezen via vroegtijdige interventieprogramma's of via de huisarts of kinderarts. Hun wachtlijsten kunnen vaak maandenlang zijn, vraag de arts van je kind daarom om een lijst met meerdere opties en vergelijk de wachttijden.

Stap 3: Een volledig uitgebreid onderzoek

Op basis van de controlebezoeken en de ASS-screening zal de ontwikkelingskinderarts, kinderneuroloog, kinderpsycholoog of logopedist het uitgebreide onderzoek uitvoeren.

De kinderneuroloog is een arts die zich richt op de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen, en de kinderpsycholoog is gespecialiseerd in de psyche en de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind.

Logopedisten kunnen niet zelfstandig een autismespectrumstoornis diagnosticeren, maar ze kunnen wel onderzoeken afnemen die aantonen of een kind signalen en kenmerken van ASS vertoont. Deze observaties kunnen ook plaatsvinden in de dagelijkse omgeving van je kind. Zo willen ze soms zien hoe je kind communiceert op het kinderdagverblijf of thuis; houd er dus rekening mee dat een zorgverlener hierom kan vragen. 

4 tests om een autismespectrumstoornis te diagnosticeren

Er zijn verschillende instrumenten om ASS bij jonge kinderen vast te stellen. Deze tests zijn meestal gebaseerd op het gedrag van het kind en een vraaggesprek met de ouders. Hieronder volgt een overzicht van de basistests die bij je kind kunnen worden afgenomen: 

1. Autism Diagnosis Interview – Revised (ADI-R): Een klinisch diagnostisch interview om autisme bij kinderen en volwassenen te onderzoeken. Dit instrument richt zich op gedrag binnen drie hoofdgebieden: wederkerige sociale interactie; communicatie en taal; en beperkte, zich herhalende en stereotiepe interesses en gedragingen. De ADI-R is geschikt voor kinderen en volwassenen met een ontwikkelingsleeftijd vanaf ongeveer 18 maanden.
2. Autism Diagnostic Observation Schedule – Generic: Een semi-gestructureerde, gestandaardiseerde observatie van sociale interactie, communicatie, spel en het verbeeldend gebruik van materiaal bij een vermoeden van ASS. De observatie bestaat uit vier modules van elk 30 minuten, ontworpen om te worden afgenomen op basis van het niveau van expressieve taal van het individu.
3. Childhood Autism Rating Scale (CARS): Een korte beoordelingsschaal die geschikt is voor elk kind ouder dan 2 jaar. De CARS bevat items afkomstig uit vijf toonaangevende systemen voor de diagnostiek van autisme; elk item beoordeelt een specifieke eigenschap, vaardigheid of gedragskenmerk.
4. Gilliam Autism Rating Scale – Second Edition (GARS-2): Helpt leerkrachten, ouders en clinici bij het signaleren en diagnosticeren van autisme bij personen van 3 tot en met 22 jaar. Het helpt ook om de ernst van de stoornis van het kind in te schatten.

Zodra de screening en het onderzoek zijn afgerond, ontvang je een uitgebreid verslag van de arts. Dit duurt meestal een paar weken, afhankelijk van hoe druk de praktijk op dat moment is. De meeste artsen delen direct na afloop van het onderzoek hun eerste bevindingen met je; gebeurt dat niet, wees dan niet bang om ernaar te vragen.

Neem daarna contact op met het zorgteam van je kind

Zodra je dit rapport hebt ontvangen, kun je contact opnemen met het zorgteam of de intern begeleider (IB'er) van de school van je kind (als je kind al naar school gaat). Het is HEEL belangrijk dat zij over de meest recente onderzoeksresultaten beschikken. Dit helpt bij het kiezen van de juiste onderwijsplek en bij aanpassingen die eventueel nodig zijn in het leerprogramma van je kind. 

https://www.youtube.com/watch?v=DKOiPpFtGNA

Bekijk deze video voor een gedetailleerd inkijkje in het diagnostische proces bij een autismespectrumstoornis.

Aarzel ondertussen niet om Speech Blubs te bekijken voor activiteiten die je alvast kunt doen terwijl je wacht op dat onderzoek of op de start van een behandeling.