Selectief mutisme vs. verlegenheid

Je merkt dit gedrag ook op bij vreemden en bij bepaalde familieleden. Als je erover praat met vrienden, zeggen ze dat je je geen zorgen hoeft te maken en dat het waarschijnlijk een fase is waar je kleintje vanzelf overheen groeit, maar je moederinstinct zegt iets anders. Zou er meer aan de hand kunnen zijn? In deze blog bespreken we hoe je selectief mutisme kunt onderscheiden van verlegenheid.

In dit artikel

• Wat zijn selectief mutisme en verlegenheid bij kinderen?
• Wat zijn de belangrijkste verschillen?
• Meer informatie

Wat zijn selectief mutisme en verlegenheid bij kinderen?

Selectief mutisme is een angststoornis waarbij een kind in sommige situaties (in de klas of bij vreemden) niet kan communiceren, maar thuis zonder moeite praat. Het begint meestal op jonge leeftijd, tussen 2 en 4 jaar. Onderzoekers weten nog niet precies wat selectief mutisme veroorzaakt, al denken velen dat omgevingsfactoren en erfelijke factoren een rol kunnen spelen.

Volgens healthline.com is verlegenheid bij kinderen daarentegen een gevoel van angst of ongemak dat door andere mensen wordt opgeroepen, vooral in nieuwe situaties of bij vreemden. Hoewel velen denken dat sommige kinderen nu eenmaal zo geboren worden, blijkt uit onderzoek dat sociale ervaringen en ouders die nogal overbezorgd zijn ertoe kunnen bijdragen dat een kind verlegen wordt.

Het is vaak lastig om selectief mutisme te onderscheiden van verlegenheid. Dat komt doordat een kind met selectief mutisme vergelijkbaar gedrag laat zien als een verlegen kind. Enkele signalen van selectief mutisme zijn:

• Huilen
• Verstijven
• Sociaal isolement
• Oogcontact vermijden of weinig oogcontact maken
• Thuis gemakkelijk praten, maar niet met anderen (op school of met vreemden). Ze gebruiken soms ook non-verbale communicatie of fluisteren tegen anderen.
• Een timide karakter en zich vastklampen aan ouders/verzorgers

Wat zijn de belangrijkste verschillen?

Verlegen kinderen wennen uiteindelijk aan nieuwe situaties, kinderen met selectief mutisme niet. Een verlegen kind heeft bijvoorbeeld misschien een week nodig om te wennen en op school te gaan praten, terwijl een kind met selectief mutisme na maanden op school vaak nog steeds niet praat. Daarnaast hebben kinderen met selectief mutisme in bepaalde situaties vaak weinig gezichtsuitdrukking of kijken ze als een "hert in de koplampen". Bovendien belemmert deze stoornis veel gebieden van het leven, zowel op school als sociaal. En zonder behandeling kan het tot in de volwassenheid blijven bestaan.

Meer informatie

Hoewel een verlegen kind en een kind met selectief mutisme vergelijkbare eigenschappen kunnen hebben, zijn ze niet hetzelfde. Verlegenheid wordt vaak gezien als een karaktereigenschap, terwijl selectief mutisme een stoornis is die het vermogen van een kind om in bepaalde situaties te communiceren beïnvloedt. Maak je je nog steeds zorgen dat je kind selectief mutisme zou kunnen hebben? Bespreek het dan als eerste stap met de kinderarts en andere zorgprofessionals. Na een diagnose zijn er verschillende behandelvormen die je kind kunnen helpen. Wil je meer weten over selectief mutisme? Hier zijn een paar bronnen die je kunt gebruiken:

• Helping Your Child with Selective Mutism door Angela E. McHolm, Charles E. Cunningham en Melanie K. Vanier
• Understanding Katie door Adrienne Wallage en Elisa Shipon-Blum
• Overcoming Selective Mutism: The Parent’s Field Guide door Aimee Kotrba en Shari J. Saffer
• The Selective Mutism Resource Manual door Maggie Johnson en Alison Wintgins