Czy dzieci w spektrum autyzmu mogą mieć apraksję mowy?

Zacznijmy od najważniejszego: u Twojego dziecka można zdiagnozować autyzm ORAZ apraksję mowy jednocześnie. Czy oba te zaburzenia mogą występować niezależnie od siebie? Tak. Badania pokazują jednak, że u dzieci w spektrum istnieje zwiększone ryzyko współwystępowania apraksji mowy.

Apraksja jest stosunkowo rzadkim zaburzeniem, jednak dotyka około 65% dzieci z autyzmem (Autism Speaks). To odkrycie skłania do tego, aby w przypadku zdiagnozowania jednego z tych zaburzeń przebadać dziecko również pod kątem drugiego. Jest to szczególnie istotne, jeśli Twoje dziecko nie robi postępów w rozwoju komunikacji.

Jak rozpoznać apraksję mowy

Czym ona jest? Skąd mam wiedzieć, czy moje dziecko ma apraksję? Dzieci z apraksją mają trudności z koordynacją pracy języka, warg, jamy ustnej i żuchwy, aby wydawać wyraźne i powtarzalne dźwięki mowy. Z tego powodu za każdym razem, gdy wypowiadają dane słowo, może ono brzmieć zupełnie inaczej.

https://www.youtube.com/watch?v=x15nL_MicOw

Obejrzyj ten film, aby dowiedzieć się więcej o dziecięcej apraksji mowy (CAS)

Z powodu tej zmienności zrozumienie dziecka może być trudne nawet dla rodziców, którzy doskonale znają specyfikę jego wymowy. Oznacza to, że osoby z zewnątrz – pani w sklepie czy nauczyciel – będą miały jeszcze większy problem ze zrozumieniem tego, co Twoje dziecko próbuje przekazać.

Nawet dla specjalistów ustalenie, dlaczego dziecko ma trudności z mówieniem, bywa nie lada wyzwaniem. Zadanie to staje się jeszcze trudniejsze, gdy występuje zaburzenie rozwojowe, takie jak autyzm, które samo w sobie wiąże się z trudnościami w komunikacji. Dlatego wcale mnie nie dziwi, że specjalista, o którym mowa w pytaniu, nie był pewien, które zaburzenie wpływa na problemy z mówieniem.

Jeśli masz pytania lub obawy, niezwykle ważne jest, aby udać się na diagnozę do logopedy. Specjaliści ci potrafią rozpoznać kluczowe objawy każdego z zaburzeń i ustalić pierwotną przyczynę trudności. Są również przygotowani do stworzenia spersonalizowanego planu terapii dostosowanego do konkretnych potrzeb Twojego dziecka.

Czego się spodziewać podczas diagnozy

Jak wspomniałam wcześniej, logopeda będzie obserwować określone zachowania, aby odróżnić apraksję od innych zaburzeń komunikacji. Wśród kluczowych elementów badania mogą znaleźć się:

Podczas badania logopeda oceni również sprawność i motorykę narządów mowy. Obejmuje to ocenę ruchów żuchwy, warg i języka. Może poprosić Twoje dziecko o przełknięcie śliny, poruszanie językiem, zrobienie dzióbka, uśmiechnięcie się, polizanie lizaka itp., sprawdzając przy tym koordynację ruchów mięśni.

Dokładna diagnoza obejmuje także badanie słuchu dziecka, umiejętności komunikacji werbalnej i niewerbalnej oraz zdolności do naśladowania i reagowania na polecenia. Wyniki tych badań stanowią cenną wskazówkę przy opracowywaniu planu terapii Twojego dziecka.

7 ćwiczeń logopedycznych, które możesz robić w domu

Choć terapeuci stanowią filar terapii Twojego dziecka, niezwykle ważne jest, aby ćwiczyć te umiejętności również w domu i w codziennym otoczeniu.

2. Używaj różnych przedmiotów codziennego użytku, aby wzmacniać lub zmieniać swój głos w sposób, który przyciągnie uwagę dziecka.

Możesz na przykład powiedzieć coś do dziecka przez pustą rolkę po ręczniku papierowym albo użyć aplikacji zmieniającej głos. Sprawdź, czy dziecko zareaguje lub odpowie jakimś dźwiękiem. Chwal każdą próbę. Twoim celem jest naprzemienne naśladowanie.

4. Mów z entuzjazmem!

Akcentuj dźwięki na początku lub na końcu słów. Pamiętaj: Twoim celem jest przyciągnięcie uwagi dziecka i zachęcenie go do naśladowania.

6. Często powtarzaj „słowa kluczowe” w prostych zdaniach lub podczas opisywania czynności.

Rób to w trakcie wesołej zabawy z dzieckiem. Na przykład podczas puszczania baniek używaj i podkreślaj takie słowa jak „bańka”, „dmuchaj” czy „bach”.

Każdego dnia skupiaj się na tych samych słowach przy tej samej czynności. Używaj prostych słów. Formułuj krótkie zdania. Zrób pauzę przed powtórzeniem czynności lub podaniem upragnionego przedmiotu, aby zachęcić dziecko do powtórzenia słowa.

7. Zachęcaj do naśladowania za pomocą piosenek.

Wiele piosenek łączy się z pokazywaniem: „Gdy szczęśliwy jesteś, w dłonie klaśnij” (klaśnij w dłonie, zatup nóżkami), „Mały pajączek” itp. Muzyka ma w sobie coś takiego, że angażuje dzieci i zachęca je do uważnego obserwowania Twoich ust oraz ruchów.