Jak diagnozuje się spektrum autyzmu?

W tym artykule

• Autyzm i Speech Blubs
• Krok 1: Badanie przesiewowe 
• Krok 2: Pediatra rozwojowy
• Krok 3: Pełna, kompleksowa diagnoza
• • 4 testy diagnozujące spektrum autyzmu
  • Następnie skontaktuj się z zespołem wsparcia w szkole lub poradni

W tym artykule opisujemy kroki, które pomogą ustalić, czy u Twojego dziecka diagnozuje się zaburzenia ze spektrum autyzmu (ASD), oraz jak wygląda typowe badanie diagnostyczne. U niektórych dzieci diagnozę można postawić już w wieku 18 miesięcy, ale u większości następuje to nie wcześniej niż po ukończeniu drugiego roku życia. Niektóre dzieci otrzymują diagnozę znacznie później. 

Autyzm i Speech Blubs

Speech Blubs to aplikacja do wspierania rozwoju mowy (logopedia) z ponad 1500 aktywnościami, filtrami twarzy, ćwiczeniami aktywowanymi głosem i edukacyjnymi filmikami bonusowymi.

Początkowo stworzyliśmy Speech Blubs z myślą o dzieciach z autyzmem, zespołem Downa i apraksją mowy! Aplikacja wykorzystuje modelowanie wideo (video modeling) – sprawdzoną metodę angażowania dzieci w spektrum.

Nasza sekcja „Emocje” powstała na przykład ze specjalnym uwzględnieniem dzieci z autyzmem. Wiemy, że rozpoznawanie i wyrażanie emocji bywa dla nich trudne. W tej sekcji uczą się o emocjach, jednocześnie ćwicząc mowę.

Krok 1: Badanie przesiewowe 

Pierwszym krokiem w diagnostyce dziecka jest badanie przesiewowe (screening). Trwa ono zazwyczaj około 15 minut i ma na celu określenie, jakie umiejętności Twoje dziecko już posiada, a które mogą być opóźnione. Podczas badania lekarz może bawić się z dzieckiem i zadawać Ci pytania. Ta zabawa jest kluczowa, ponieważ pokazuje, jak dziecko się uczy, jak mówi, jak się zachowuje oraz czy potrafi czekać na swoją kolej.

Dzieci powinny przechodzić badania przesiewowe podczas rutynowych wizyt bilansowych w wieku:

• 9 miesięcy
• 18 miesięcy
• 24 lub 30 miesięcy (w zależności od pediatry)

Jeśli Twoje dziecko znajduje się w grupie podwyższonego ryzyka zaburzeń rozwojowych z powodów genetycznych, niskiej masy urodzeniowej lub wcześniactwa, takich wizyt może być więcej.

Ponadto badanie przesiewowe w kierunku ASD powinno odbyć się podczas:

• bilansu w 18. miesiącu życia oraz
• bilansu w 24. miesiącu życia.

Dziecko może wymagać dodatkowych badań przesiewowych, jeśli jego rodzeństwo lub inny członek rodziny ma zdiagnozowane ASD, lub jeśli samo wykazuje cechy autyzmu. Jeśli lekarz Twojego dziecka nie wykonuje takich badań, poproś o nie! Pediatra moich dzieci przesyła ankietę dotyczącą ich umiejętności, a następnie omawiamy ją podczas kolejnej wizyty.

Krok 2: Pediatra rozwojowy

Po zapoznaniu się z wynikami badań przesiewowych Twoje dziecko potrzebuje wizyty u lekarza specjalizującego się w ocenie rozwoju, uczenia się i zachowania dzieci. Tacy specjaliści to pediatrzy rozwoju (lub lekarze zajmujący się wczesną interwencją), którzy mają ogromne doświadczenie w rozpoznawaniu różnorodnych odmienności rozwojowych i behawioralnych.

Pediatra rozwojowy może ocenić ogólny rozwój Twojego dziecka, postawić diagnozę i zalecić konkretny plan terapii. 

developmentaldoctor.com

Specjaliści ci często pełnią rolę rzeczników dziecka podczas planowania ścieżki edukacyjnej, dostarczając dokumentację i wsparcie, by maluch otrzymał potrzebną pomoc. Mogą również zlecić badania medyczne lub przepisać leki, jeśli zajdzie taka potrzeba. Zapewniają także długoterminowe monitorowanie rozwoju na różnych etapach edukacji, pomagają w tworzeniu programów edukacyjnych, prowadzeniu terapii behawioralnej i medycznej oraz często koordynują całą opiekę.

Dzieci mogą trafić do nich w ramach wczesnego wspomagania rozwoju lub przez skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu. Czas oczekiwania na wizytę wynosi często wiele miesięcy, dlatego poproś pediatrę o kilka różnych opcji i porównaj terminy.

Krok 3: Pełna, kompleksowa diagnoza

Na podstawie bilansów zdrowia oraz badań przesiewowych w kierunku ASD, pełną diagnozę przeprowadza pediatra rozwojowy, neurolog dziecięcy, psycholog dziecięcy lub logopeda.

Neurolog dziecięcy to lekarz skupiający się na mózgu, rdzeniu kręgowym i układzie nerwowym, natomiast psycholog dziecięcy specjalizuje się w rozwoju psychicznym i emocjonalnym dziecka.

Sam logopeda nie stawia samodzielnie diagnozy spektrum autyzmu, ale dysponuje narzędziami diagnostycznymi, które pozwalają ocenić, czy u dziecka występują cechy i objawy ASD. Taka diagnoza może odbywać się również w naturalnym otoczeniu Twojego dziecka. Specjaliści mogą na przykład chcieć zaobserwować je podczas zabawy w żłobku, przedszkolu lub w domu – warto być przygotowanym na taką prośbę. 

4 testy diagnozujące spektrum autyzmu

Istnieje wiele narzędzi służących do diagnozowania ASD u małych dzieci. Zwykle opierają się one na obserwacji zachowania dziecka oraz wywiadzie z rodzicami. Poniżej przedstawiamy podstawowe testy, z którymi możesz się spotkać: 

1. Autism Diagnostic Interview – Revised (ADI-R): Kliniczny wywiad diagnostyczny do oceny autyzmu u dzieci i dorosłych. Narzędzie skupia się na zachowaniach w trzech głównych obszarach: wzajemnych interakcjach społecznych, komunikacji i języku oraz ograniczonych, powtarzalnych i stereotypowych wzorcach zachowań i zainteresowań. ADI-R jest odpowiedni dla dzieci i dorosłych o wieku umysłowym od około 18 miesięcy wzwyż.
2. Autism Diagnostic Observation Schedule (ADOS): Częściowo ustrukturyzowany, standaryzowany protokół obserwacji służący do oceny interakcji społecznych, komunikacji, zabawy oraz wyobrażeniowego użycia przedmiotów u osób z podejrzeniem ASD. Składa się z modułów dostosowanych do poziomu rozwoju mowy ekspresyjnej badanego.
3. Childhood Autism Rating Scale (CARS): Krótka skala ocen odpowiednia dla dzieci powyżej 2. roku życia. CARS obejmuje obszary zaczerpnięte z uznanych systemów diagnozowania autyzmu; każdy punkt dotyczy konkretnej cechy, umiejętności lub zachowania.
4. Gilliam Autism Rating Scale – Second Edition (GARS-2): Skala pomagająca nauczycielom, rodzicom i klinicystom w identyfikacji i diagnozowaniu autyzmu u osób w wieku od 3 do 22 lat. Pomaga także oszacować nasilenie objawów.

Po zakończeniu badań przesiewowych i diagnozy otrzymasz od lekarza pełną opinię lub orzeczenie. Zwykle następuje to w ciągu kilku tygodni, w zależności od terminów w danym ośrodku. Większość specjalistów przekazuje wstępne wnioski od razu po badaniu – jeśli tego nie zrobią, śmiało pytaj.

Następnie skontaktuj się z zespołem wsparcia w szkole lub poradni

Gdy otrzymasz już raport, skontaktuj się z zespołem pedagogiczno-psychologicznym w szkole lub odpowiednią poradnią (jeśli dziecko jest w wieku przedszkolnym bądź szkolnym). To BARDZO ważne, aby placówka miała najbardziej aktualne wyniki badań Twojego dziecka. Pomoże to w doborze odpowiedniego programu nauczania oraz dostosowaniu wymagań edukacyjnych do jego potrzeb. 

https://www.youtube.com/watch?v=DKOiPpFtGNA

Obejrzyj ten film, aby dowiedzieć się więcej o przebiegu procesu diagnozy spektrum autyzmu.

W międzyczasie wypróbuj aplikację Speech Blubs, aby znaleźć ćwiczenia i zabawy, które możesz wykonywać z dzieckiem, czekając na diagnozę lub rozpoczęcie terapii.