Mutyzm wybiórczy a nieśmiałość

Zauważasz takie zachowanie również w obecności obcych i niektórych członków rodziny. Kiedy rozmawiasz ze znajomymi, mówią ci, żeby się nie martwić, bo to pewnie tylko etap, z którego twój maluch wyrośnie, ale matczyna intuicja podpowiada ci coś innego. Czy to może być coś poważniejszego? W tym artykule omówimy, jak odróżnić mutyzm wybiórczy od nieśmiałości.

W tym artykule

• Definicja mutyzmu wybiórczego i dziecięcej nieśmiałości
• Jakie są najważniejsze różnice?
• Dodatkowe materiały

Definicja mutyzmu wybiórczego i dziecięcej nieśmiałości

Mutyzm wybiórczy to zaburzenie lękowe, w którym dziecko nie jest w stanie komunikować się w określonych sytuacjach (w klasie lub w obecności nieznajomych), ale w domu rozmawia bez żadnych trudności. Zazwyczaj zaczyna się we wczesnym dzieciństwie, między 2. a 4. rokiem życia. Naukowcy wciąż badają przyczyny mutyzmu wybiórczego, choć wielu uważa, że rolę mogą odgrywać czynniki środowiskowe i genetyczne.

Według portalu healthline.com nieśmiałość u dzieci jest natomiast uczuciem lęku lub dyskomfortu wywołanym przez innych ludzi, zwłaszcza w nowych sytuacjach lub wśród nieznajomych. Choć wielu uważa, że niektóre dzieci po prostu takie się rodzą, badania pokazują, że doświadczenia społeczne oraz nadopiekuńczość rodziców mogą mieć wpływ na nieśmiałość dziecka.

Często trudno odróżnić mutyzm wybiórczy od nieśmiałości. Dzieje się tak dlatego, że dziecko z mutyzmem wybiórczym przejawia zachowania podobne do dziecka nieśmiałego. Do objawów mutyzmu wybiórczego należą m.in.:

• Płacz
• Zastyganie w bezruchu
• Wycofanie społeczne
• Unikanie kontaktu wzrokowego lub jego brak
• Swobodne rozmawianie w domu, ale nie w obecności innych (w szkole lub przy nieznajomych). Dziecko może również porozumiewać się niewerbalnie lub szeptać.
• Lękliwe usposobienie i kurczowe trzymanie się rodziców/opiekunów

Jakie są najważniejsze różnice?

Nieśmiałe dzieci z czasem oswajają się z nowymi sytuacjami, podczas gdy dzieci z mutyzmem wybiórczym – nie. Na przykład nieśmiałemu maluchowi przyzwyczajenie się i swobodna rozmowa w szkole mogą zająć tydzień, podczas gdy dziecko z mutyzmem wybiórczym często nie odzywa się nawet po wielu miesiącach nauki. Ponadto dzieci z mutyzmem wybiórczym w określonych sytuacjach nierzadko mają ubogą mimikę lub sprawiają wrażenie „sparaliżowanych strachem”. Co więcej, zaburzenie to utrudnia funkcjonowanie w wielu sferach życia, zarówno w nauce, jak i relacjach społecznych. Nieleczone może utrzymać się aż do dorosłości.

Dodatkowe materiały

Choć nieśmiałe dziecko i maluch z mutyzmem wybiórczym mogą przejawiać podobne zachowania, nie jest to to samo. Nieśmiałość jest zwykle postrzegana jako cecha osobowości, podczas gdy mutyzm wybiórczy to zaburzenie wpływające na zdolność dziecka do komunikowania się w określonych sytuacjach. Jeśli nadal martwisz się, że twoje dziecko może mieć mutyzm wybiórczy, pierwszym krokiem powinna być rozmowa z pediatrą i innymi specjalistami. Po postawieniu diagnozy można wdrożyć różne formy terapii, aby mu pomóc. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o mutyzmie wybiórczym, oto kilka pomocnych pozycji:

• Helping Your Child with Selective Mutism – Angela E. McHolm, Charles E. Cunningham i Melanie K. Vanier
• Understanding Katie – Adrienne Wallage i Elisa Shipon-Blum
• Overcoming Selective Mutism: The Parent’s Field Guide – Aimee Kotrba i Shari J. Saffer
• The Selective Mutism Resource Manual – Maggie Johnson i Alison Wintgins