Na czym polega styl „świadomego rodzicielstwa”?

W tym artykule

• Metoda świadomego rodzicielstwa
• Czym jest „świadoma dyscyplina” dla rodziców?
• • Siedem umiejętności świadomej dyscypliny
• Jak być świadomym rodzicem
• • 1. Oddychaj
  • 2. Słuchaj więcej
  • 3. Pracuj nad sobą
  • 4. Pokazuj własnym zachowaniem, jak mają zachowywać się Twoje dzieci
  • 5. Twórz wspierające środowisko
  • 6. Okazuj empatię
  • 7. Pozwól dzieciom odkrywać siebie
  • 8. Kochaj je
  • 9. Ogranicz mówienie „nie”
  • 10. Dodawaj otuchy

„Świadome rodzicielstwo” (ang. conscious parenting) to stosunkowo nowy styl wychowania, który powstał z połączenia filozofii Wschodu i zachodniej psychologii. Stworzona przez Shefali Tsabary, psycholożkę kliniczną i autorkę bestsellerów, metoda ta nie skupia się na korygowaniu zachowania dziecka. Zamiast tego proponuje rewolucyjne podejście: przyjrzenie się własnym problemom i stylowi rodzicielstwa, aby stworzyć bardziej wspierające środowisko dla dzieci.

Metoda świadomego rodzicielstwa

Główna zasada świadomego rodzicielstwa nie koncentruje się na dziecku, lecz na rodzicu. Opiera się na założeniu, że dorośli mogą (często nieświadomie) przenosić swoje własne nierozwiązane sprawy na dzieci. Na przykład rodzice, którzy boją się odrzucenia lub braku miłości, mogą mieć problem z mówieniem dzieciom „nie”. W świadomym rodzicielstwie chodzi właśnie o zrozumienie, skąd wywodzi się ten lęk, i zauważenie, kiedy wpływa on na podejmowane decyzje rodzicielskie.

W świadomym rodzicielstwie kluczowa jest codzienna autorefleksja. Kiedy rodzice uświadomią sobie, jak ich bagaż emocjonalny wpływa na zachowanie dzieci, mogą zacząć praktykować uważność (mindfulness) i codzienną medytację, aby zmniejszyć poziom rodzicielskiego stresu i niepokoju. Zwolennicy tego podejścia uważają również, że autorefleksja rodziców może sprzyjać „używaniu języka pełnego szacunku oraz ogólnej poprawie komunikacji” w relacji z dzieckiem.

Ten styl nie jest żadną „magiczną pigułką” na trudne zachowania z dzieciństwa. Nie służy natychmiastowemu poprawianiu zachowania dziecka. Chodzi w nim po prostu o bycie „tu i teraz” z maluchem oraz uważność na własne reakcje, bez dominacji rodzicielskiego ego. Przede wszystkim metoda świadomego rodzicielstwa wymaga cierpliwości. Autorefleksja, uważność wobec samego siebie i przepracowywanie własnych trudności nie dzieją się przecież z dnia na dzień!

Czym jest „świadoma dyscyplina” dla rodziców?

Dyscyplina to dla rodziców niezwykle delikatny temat. To, jak decydujesz się wyznaczać granice, zależy od Twojego stylu rodzicielstwa, kultury, a nawet typu osobowości. Jak zatem podejście świadomego rodzicielstwa radzi sobie z trudnymi zachowaniami dzieci? W przeciwieństwie do innych stylów, które często oferują tylko jedno rozwiązanie, świadome rodzicielstwo proponuje siedem technik, znanych jako siedem umiejętności świadomej dyscypliny.

Siedem umiejętności świadomej dyscypliny

1. Opanowanie: Zarządzanie gniewem, panowanie nad reakcjami na złe zachowanie oraz odraczanie gratyfikacji.
2. Docenianie i zachęta: Prezentowanie postaw prospołecznych, takich jak troska, życzliwość i chęć pomocy dzieciom.
3. Asertywność: Zapobieganie zastraszaniu dziecka i wyznaczanie zdrowych granic.
4. Wybory: Kontrolowanie impulsów i dążenie do wyznaczonego celu.
5. Empatia: Regulowanie emocji i spojrzenie z innej perspektywy.
6. Dobre intencje: Budowanie współpracy i rozwiązywanie problemów poprzez trudne sytuacje.
7. Konsekwencje: Uczenie się na błędach z przeszłości i branie za nie odpowiedzialności.

Tych siedem technik daje rodzicom szeroki wachlarz możliwości – możesz stosować jedną z nich lub łączyć kilka w zależności od sytuacji. Świadoma dyscyplina nie tylko pomaga dorosłym w budowaniu samoświadomości, ale uczy także dzieci kluczowych umiejętności na całe życie: prawości, samodzielności, szacunku, empatii, odpowiedzialności i wielu innych!

Jak być świadomym rodzicem

Świadome rodzicielstwo to styl wychowania, który daje szansę na pogłębienie relacji z dzieckiem i zmianę sposobu myślenia w oparciu o autorefleksję. Ale jak zacząć? Po pierwsze: spójrz w głąb siebie! Zastanów się, jakie trudne emocje czy nierozwiązane kwestie z własnego dzieciństwa lub codziennego życia wciąż w Tobie tkwią. Gdy zrozumiesz, jak Twoje lęki i ego wpływają na Twoje rodzicielstwo i reakcje na zachowania dziecka, możesz wprowadzić zmiany, korzystając z poniższych wskazówek.

1. Oddychaj

Zanim zareagujesz na trudne zachowanie, weź głęboki oddech, a potem zastanów się, jak odpowiedzieć za pomocą jednej z siedmiu umiejętności świadomej dyscypliny – zamiast od razu wybuchać złością.

2. Słuchaj więcej

Nie próbuj naprawiać zachowania dziecka krzykiem ani prawieniem kazań. Spróbuj wysłuchać jego punktu widzenia, aby zrozumieć powody takiego zachowania. Zrozumienie motywacji dziecka bardzo często otwiera drogę do szczerej rozmowy, buduje empatię i współczucie, a także uczy brania odpowiedzialności za własne czyny.

3. Pracuj nad sobą

Praktykuj autorefleksję – rozmawiaj z partnerem lub przyjacielem, aby przepracować dawne zranienia i bieżące niepewności, które mogą rzutować na to, jak wychowujesz dzieci.

4. Pokazuj własnym zachowaniem, jak mają zachowywać się Twoje dzieci

Bądź na co dzień przykładem zachowań, które chcesz widzieć u swoich pociech. Nie ograniczaj się do instruowania dziecka, jak ma postępować – pokazuj mu w działaniu, czym są empatia czy odpowiedzialność.

5. Twórz wspierające środowisko

Im mniej stresujące jest otoczenie, tym mniej zestresowane będą Twoje dzieci. Stworzenie pełnego miłości domu sprawi, że poczują się bezpieczne, kochane i gotowe do przyswajania najważniejszych wartości życiowych.

6. Okazuj empatię

Empatia to coś zupełnie innego niż litość. Bycie empatycznym oznacza prawdziwe zrozumienie i współodczuwanie czyichś trosk, bólu czy smutku.

Poświęć chwilę, by spróbować zrozumieć, w jakim stanie emocjonalnym znajduje się w danej chwili Twoje dziecko.

7. Pozwól dzieciom odkrywać siebie

Każde dziecko ma wyjątkową osobowość. Pozwól dzieciom ją rozwijać, dając im możliwość wyboru, obowiązki i zdrowe granice, dzięki którym dowiedzą się, kim naprawdę są. Możesz zacząć od prostych rzeczy: pozwól dziecku samemu wybrać ubrania albo zaproponuj kilka zdrowych opcji na obiad i daj mu zadecydować, co zje.

8. Kochaj je

Kiedy Twoje dziecko zaczyna pokazywać swoją wyjątkową osobowość, kochaj je po prostu za to, kim jest! Ze wszystkimi jego zaletami i wadami!

9. Ogranicz mówienie „nie”

Zamiast mówić „nie” na każdym kroku, pozwól dzieciom popełniać błędy i wyciągać z nich wnioski. Oczywiście zdrowe granice wciąż są niezbędne!

10. Dodawaj otuchy

Zauważ mocne strony i zainteresowania swoich dzieci, a potem wspieraj je w ich rozwijaniu! Pomoże im to doskonalić umiejętności, a przy okazji zbuduje ich pewność siebie.

Świadome rodzicielstwo to wspaniała, rewolucyjna droga wychowania. Wymaga jednak sporej autorefleksji, aby dostrzec, jak nasze własne trudności wpływają na to, jakimi jesteśmy rodzicami. Nie będzie łatwo. Na początku przełamywanie emocjonalnych blokad bywa wręcz bolesne. Warto jednak podjąć ten trud, by pogłębić więź z dziećmi i stać się uważnym, obecnym w danej chwili rodzicem.