Padaczka a rozwój mowy

Jednym ze schorzeń, którym poświęcono szczególnie wiele uwagi, jest padaczka. Badania wykazały, że padaczka rzeczywiście wpływa na mowę i język, jednak zakres tych trudności zależy od jej rodzaju, nasilenia oraz przyczyny. 

Jak padaczka wpływa na rozwój mowy?

Kiedy padaczka rozwija się we wczesnym dzieciństwie, typowy rozwój mózgu zostaje zaburzony. Dzieci te będą miały trudności z przyswajaniem i zapamiętywaniem mowy oraz języka w taki sposób, w jaki uczą się ich rozwijający się typowo rówieśnicy. 

Dzieje się tak częściej w przypadku padaczki częściowej (ogniskowej), mającej swój początek w lewej półkuli. Lewa półkula mózgu odpowiada za rozwój mowy i języka. Jeśli w tych obszarach pojawią się jakiekolwiek problemy, zazwyczaj obserwujemy deficyty w języku ekspresywnym (mowa czynna) i receptywnym (to, co dziecko rozumie ze słuchu lub czytania). W wielu takich przypadkach dziecko posługuje się mową rzadziej i może wydawać się bardziej „ciche”, niż jest to typowe dla jego wieku. Zaburzenie to może z czasem wpłynąć także na czytanie i pisanie, ponieważ dzieciom trudno jest głoskować słowa lub odczytywać je z druku. 

https://www.youtube.com/watch?v=MBfJozL7qHM

Czym jest padaczka?

Wiele postaci padaczki uogólnionej wywiera niespecyficzny wpływ na szereg różnych funkcji, w tym związanych z mową. Inne jej formy wywołują jednak bardzo konkretne wzorce zaburzeń językowych. Jednym z takich problemów może być afazja. Afazja to nabyte zaburzenie języka lub przetwarzania symbolicznego. Oznacza to, że osoba, u której zdiagnozowano afazję, traci zdolność rozumienia lub tworzenia wypowiedzi. Wyróżnia się wiele typów afazji, które klasyfikuje się w zależności od rodzaju utraconej funkcji. Zakłada się, że osoba ze zdiagnozowaną afazją przed wystąpieniem choroby rozwijała mowę prawidłowo. Choć afazję obserwuje się zazwyczaj u dorosłych po udarach, występuje ona również u dzieci doświadczających napadów padaczkowych. 

Niektóre osoby z częściowymi postaciami padaczki zgłaszają problemy z rozumieniem mowy, lecz objawy te niemal zawsze bywają błędnie interpretowane. Na przykład dzieci, o których mówi się, że nie rozumieją poleceń, mogą zostać niesłusznie uznane za mające zaburzenia uwagi, ponieważ panuje przekonanie, że po prostu nie uważają i z tego powodu nic do nich nie dociera. 

Osłabiona uwaga lub zaburzenia pamięci to kolejne problemy, które mogą wynikać z rozpoznania padaczki. Widzisz więc, jak łatwo o błędną diagnozę, gdy u dziecka występują łagodne napady! Objawy te pasują do wielu różnych schorzeń i dlatego tak ważne jest, aby omówić z lekarzem wszystkie niepokojące sygnały. 

Objawy łagodnych napadów padaczkowych

Znamy charakterystyczne objawy umiarkowanego lub silnego napadu, ponieważ zazwyczaj towarzyszą mu drgawki. Istnieją jednak łagodne napady, które nie dają tak oczywistych symptomów. Mogą one obejmować:

1. Chwilowe splątanie lub dezorientację
2. Epizody „zawieszenia” wzroku (wpatrywanie się w jeden punkt)
3. Niekontrolowane, gwałtowne ruchy rąk i nóg
4. Utratę przytomności lub świadomości
5. Objawy poznawcze lub emocjonalne, takie jak lęk, niepokój czy uczucie déjà vu

Lekarz może zaklasyfikować padaczkę jako ogniskową lub uogólnioną, w zależności od objawów i ich nasilenia. Napady ogniskowe wynikają z nieprawidłowej aktywności elektrycznej w jednym obszarze mózgu. Napady ogniskowe mogą przebiegać z utratą świadomości lub bez niej:

• Napady ogniskowe z zaburzeniami świadomości. Napady te wiążą się ze zmianą lub utratą przytomności czy świadomości. Możesz wpatrywać się w przestrzeń i nie reagować normalnie na otoczenie albo wykonywać powtarzalne ruchy, takie jak pocieranie rąk, żucie, połykanie lub chodzenie w kółko.
• Napady ogniskowe bez utraty świadomości. Te napady mogą zmieniać emocje lub sposób, w jaki postrzegasz rzeczy – ich wygląd, zapach, dotyk, smak czy dźwięk – ale nie tracisz przytomności. Mogą również powodować mimowolne szarpanie części ciała, na przykład ręki lub nogi, a także nagłe objawy czuciowe, takie jak mrowienie, zawroty głowy czy błyski światła przed oczami.

Objawy napadów ogniskowych bywają mylone z innymi zaburzeniami neurologicznymi, takimi jak migrena, narkolepsja czy choroby psychiczne.

Napady uogólnione to napady, które wydają się obejmować wszystkie obszary mózgu. Do różnych rodzajów napadów uogólnionych należą:

• Napady nieświadomości (absence). Napady nieświadomości, dawniej znane jako petit mal, często występują u dzieci i charakteryzują się wpatrywaniem się w jeden punkt lub subtelnymi ruchami ciała, takimi jak mruganie oczami czy mlaskanie wargami. Mogą występować gromadnie (kilka napadów w krótkim czasie) i powodować krótkotrwałą utratę świadomości.
• Napady toniczne. Napady toniczne powodują zesztywnienie mięśni. Zwykle obejmują mięśnie pleców, rąk i nóg oraz mogą doprowadzić do upadku na ziemię.
• Napady atoniczne. Napady atoniczne, znane również jako napady upadkowe, powodują nagłą utratę napięcia mięśniowego, co może skutkować nagłym zasłabnięciem lub upadkiem.
• Napady kloniczne. Napady kloniczne wiążą się z powtarzającymi się lub rytmicznymi, drgawkowymi ruchami mięśni. Zazwyczaj dotyczą szyi, twarzy i ramion.
• Napady miokloniczne. Napady miokloniczne objawiają się zwykle nagłymi, krótkotrwałymi szarpnięciami lub drżeniem rąk i nóg.
• Napady toniczno-kloniczne. Napady toniczno-kloniczne, dawniej znane jako grand mal, to najbardziej dramatyczna postać napadu padaczkowego. Mogą powodować nagłą utratę przytomności, zesztywnienie i drgawki całego ciała, a niekiedy także mimowolne oddanie moczu lub przygryzienie języka.

Jeśli Twoje dziecko wykazuje którekolwiek z wyżej wymienionych objawów, koniecznie skonsultuj się z neurologiem, aby ocenić, czy nie występują u niego napady. W przypadku potwierdzenia diagnozy, napady padaczkowe z powodzeniem leczy się farmakologicznie lub poprzez odpowiednie modyfikacje diety.