Wspaniałe słowa – nauka słownictwa u dzieci

Pierwsze słowa to zazwyczaj mieszanka imion bliskich oraz kilku losowych wyrazów, takich jak „piesek”, „dzidzia”, „banan” i uwielbiane „nie!”. Ale co po tych pierwszych kilku słowach? W jakim kierunku iść dalej?

Nauka słów sprowadza się do ich usłyszenia... zobaczenia... zrozumienia... i usłyszenia ich ponownie! Pozwól, że Ci to wyjaśnię.

Nauka nowych słów ze Speech Blubs

Speech Blubs to świetny sposób na naukę nowych słów dla Twojego dziecka. Rozpocznij bezpłatny okres próbny już dziś i odkryj angażujące ćwiczenia, które Twoje dziecko pokocha i z których będzie czerpać korzyści.

4 kroki nauki nowych słów u dziecka

Strategie poszerzania zasobu słownictwa i rozwoju mowy opierają się na tym, w jaki sposób uczą się dzieci. Wypróbuj te sposoby:

1. Usłyszenie nowych słów

Jeśli maluch czegoś nie usłyszy, sam tego nie powie. To takie proste. Musimy się zaangażować i dużo mówić, aby nasze dzieci słyszały jak najwięcej słów.

Oczywiście nie chodzi o to, by mówić do nich bez przerwy przez cały dzień, ale warto prowadzić przyjazny, ciągły dialog – nazywać rzeczy, które widzimy, toczyć rodzinne rozmowy i swobodnie gawędzić podczas codziennych czynności. Dzięki temu dziecko łagodnie i naturalnie osłuchuje się ze słowami i zdaniami.

2. Zobaczenie nowych słów

Kiedy zapamiętujemy słowa, w naszej głowie często pojawia się powiązany z nimi obraz, który pomaga nam je utrwalić. Wizualny odpowiednik słowa to niezwykle skuteczny sposób na jego zapamiętanie. Dlatego nie tylko nazywanie – na przykład zwierząt – ale także ich pokazywanie pomoże Twojemu dziecku przyswoić nowe słowo do swojego słownika.

Jeśli dziecko za każdym razem, gdy widzi dany przedmiot (np. piłkę), słyszy słowo „piłka”, wzmacnia to relację między przedmiotem a wyrazem. Z czasem pomoże mu to samodzielnie rozpoznać i nazwać tę rzecz.

3. Zrozumienie nowych słów

Słowa najlepiej zapamiętuje się w otaczającym je kontekście. Kiedy dziecko poznaje słowo „słoń”, nie tylko uczy się samego wyrazu, ale też koduje go za pomocą wielu innych informacji – jak wygląda, jakie dźwięki wydaje, jaki jest w dotyku, gdzie mieszka, do jakiej kategorii należy itd. Ucząc słownictwa, musimy uwzględniać te elementy, aby pogłębić zrozumienie oraz ułatwić naukę, zapamiętywanie i swobodne używanie słów.

4. Ponowne usłyszenie nowych słów

Nawet jeśli maluch zna już dane słowo i zdarza mu się go używać, nadal stosuj je i modeluj wypowiedzi, aby dziecko widziało przykłady użycia tego słowa w różnych kontekstach i zdaniach.

Skoro wiemy już jak... pomyślmy o tym, czego uczyć!

Zacznij od tych 100 słów

Oto 100 słów, które moim zdaniem będą świetnym punktem wyjścia. To mieszanka zabawy, funkcji, przedmiotów, czynności i pojęć (kolejność jest przypadkowa).

Powitania i zwroty grzecznościowe

• Cześć
• Pa-pa
• Dziękuję

Jedzenie

• Banan
• Ciasto
• Jabłko
• Gruszka
• Ciastko
• Sok/mleko

Zwierzęta

• Krowa
• Pies
• Kot
• Owca
• Koń
• Niedźwiedź

Rodzina

• Mama
• Tata
• Babcia
• Dziadek
• Dzidzia

Kolory

• Niebieski
• Czerwony
• Zielony
• Żółty
• Różowy

Czasowniki

• Stać
• Siedzieć
• Klaskać
• Tańczyć
• Pić
• Czytać
• Chować się
• Latać
• Jechać
• Biegać
• Chodzić
• Spać
• Jeść
• Skakać
• Czekać
• Koniec

Pojazdy

• Auto
• Rower
• Autobus
• Pociąg
• Samolot

Części ciała

• Ręka
• Stopy
• Oko
• Nos
• Buzia

Przeciwieństwa

• Tak/nie
• Góra/dół
• Otwarte/zamknięte
• Duży/mały
• Szybko/wolno
• Wesoły/smutny
• Stop/start

Dom

• Drzwi
• Okno
• Łóżko
• Wanna
• Stół
• Krzesło
• Klucz

Kuchnia

• Łyżka
• Miska
• Woda
• Kubek
• Kuchenka
• Mieszać

Natura

• Słońce
• Deszcz
• Drzewo
• Kwiatek
• Liść

Rodzaje budynków

• Dom
• Sklep
• Farma
• Szkoła

Inne słowa

• Czapka
• But
• Piłka
• Bańka
• Książka
• Więcej
• Jeszcze raz
• Gdzie?
• Kto?
• Telefon

Zabawy angażujące dziecko w naukę słów

Najprostsza odpowiedź kryje się w zabawie i codziennych sytuacjach. Wypróbuj kilka poniższych pomysłów i przemyć trochę nowego, prostego słownictwa. Możesz zainspirować się powyższą listą, ale pamiętaj, by dobierać słowa przydatne i ważne dla Twojego dziecka – na przykład imię domowego zwierzaka, którego wymówienie będzie dla malucha świetną motywacją.

• Zbudujcie farmę, nazywajcie zwierzęta i opisujcie, co robią

• Pobawcie się w sklep i nazywajcie jedzenie

• Ścigajcie się samochodzikami i rozmawiajcie o tym, co jest szybkie/wolne, jakie kolory mają auta i jakie to rodzaje pojazdów

• Budujcie wieże i nazywajcie kolory, określajcie wysokość (duża/mała) oraz powiązane czynności (budować/spadać/burzyć)

• Bawcie się w przebieranki, nazywając ubrania, kolory oraz miejsca, do których się wybieracie

• Oglądajcie rodzinne zdjęcia i mówcie, kto na nich jest i co robi

• Idźcie razem na zakupy i nazywajcie produkty, które widzicie

• Zbudujcie domek dla zabawek, nazywając meble i czynności wykonywane przez figurki w domku

• Zagrajcie w „Szymon mówi” i nazywajcie czynności, np. skakanie, klaskanie czy spanie

• Posegregujcie figurki zwierząt według kolorów, miejsca zamieszkania oraz tego, czy są szybkie, czy wolne

• Rzucajcie piłkami lub woreczkami i opisujcie ruch: wysoko, nisko, szybko, wolno, w górę, w dół

Oto jeszcze więcej pomysłów...

• Śpiewajcie piosenkę „Głowa, ramiona, kolana, pięty”, aby utrwalać nazwy części ciała
• Ukryj w domu różne przedmioty i szukajcie ich razem, nazywając poszukiwaną rzecz i miejsca, w których może się kryć
• Zagrajcie w „co jest w worku?” – niech każde z Was wyciąga przedmiot, opisuje go i nazywa
• Przygotujcie proste menu z rysunkami lub napisami na czas przekąski, aby maluch mógł obejrzeć opcje i nazwać swój wybór
• Podaj dziecku małą porcję ulubionego jedzenia i pokaż, jak poprosić o słowo „więcej”, zanim nałożysz dokładkę
• Włóż ulubione zabawki do trudnego do otwarcia pudełka i pokaż, jak poprosić o słowo „otwórz”, zanim maluch je wyjmie
• Oglądajcie książeczki i nazywajcie obrazki, które widzicie
• Zorganizujcie piknik dla pluszaków, podczas którego możecie nazywać zabawki, jedzenie i wykonywane czynności
• Odrysujcie części ciała, np. dłonie i stopy, i nazywajcie powiązane słowa – na przykład palce, stopa, dłoń, nadgarstek
• Wprowadzaj nowe przedmioty podczas kąpieli, np. kubeczki, łyżki czy miseczki, aby dziecko mogło je nazywać i bawić się nimi w nowym otoczeniu
• Wydrukuj zdjęcia twarzy bliskich osób i potnij je na duże, proste części, tworząc puzzle, które maluch może układać, nazywając przy tym osoby i elementy twarzy.