Artikülasyon Terapisi: “S” Sesi

https://www.youtube.com/watch?v=xl-7mSeybmI

Artikülasyon bozukluğu ya da konuşma sesi bozukluğu, çocuğun konuşma seslerini doğru şekilde çıkarmakta zorlanmasıdır. Çocukların sık yaptığı artikülasyon hatalarından biri /s/ sesiyle ilgilidir.

Net bir /s/ sesi çıkarmak için dil, ağzın içinde yukarıya, ağız tavanındaki alveol sırtına neredeyse değecek kadar kaldırılır. Bu hareketle dilin ortasında, havanın içinden aktığı bir oluk oluşmalıdır. Dil, nefesin geçtiği alanı daralttığı için /s/ sesinde hafif bir tıslama olmalıdır.

Çocuğunuz bu pozisyonu bulmakta zorlanıyorsa, dişlerinin arkasına biraz fıstık ezmesi ya da marshmallow sürebilirsiniz; böylece çocuğunuz dilini kaldırıp sesin oluştuğu noktaya dokundurabilir!

Bunlarla Başlayalım

Bu ses üzerinde çalışırken Yılan Sami’nin resmini yazdırıyorum. Küçük çocukların dikkatini dağıtmayan çok sade bir resim. Bu resmi beğenmezseniz, internette kolayca “sade yılan” diye aratabilirsiniz; kullanabileceğiniz pek çok resim karşınıza çıkacaktır.

Çocuğunuz yılanın gövdesini parmağıyla takip ederken ona /s/ sesini çıkarttırın. Bir sesi sohbet içinde kullanabilmek için önce onu tek başına, yani yalıtılmış olarak söyleyebilmek gerekir.

İçinde “s” harfi geçen kelimelerden oluşan bir liste de okuyabilirsiniz. Çocuğunuz sesin doğru söylendiğini duyduğunda yılanı havaya kaldırabilir! Bu harika bir etkinlik, çünkü çocuğunuza sesi kendi başına çıkarırken işine yarayacak ayırt etme becerilerini kazandırır.

Kelimeleri nerede bulabilirsiniz? Word Vault Essential uygulamasında yüzlercesini bulabilir, veri kaydedebilir ve kelimeleri sesli dinletebilirsiniz. Pandemi nedeniyle dil ve konuşma terapistlerine erişimin kısıtlı olduğu bu dönemde kullanmak için harika bir araç. Böylece çocuğunuzun ilerleme kaydedip kaydetmediğini ve hece düzeyine geçip geçemeyeceğinizi belirleyebilirsiniz.

Hece Düzeyi

Çocuk /s/ sesini çıkarabilir hâle geldiğinde, sesi birkaç saniye boyunca kesintisiz söylemesini isteyin. /a, e, ı, i, o, u/ gibi ünlü sesler ekleyebilirsiniz. Örneğin çocuğunuz yılanın gövdesini takip ederken “sa, sa, sa” desin.

Parmağını Yılan Sami’nin gövdesi boyunca sonuna kadar gezdirirken sesi uzatmasını isteyin.

Çocuğunuz sesi söylerken onu motive edecek bir şey de yapabilirsiniz, örneğin teker teker baloncuk üflemek. Baloncuk patladığında çocuk sesi söylemeyi bırakabilir.

Kelime Düzeyi

“S” sesi, dilde çok sık geçtiği için üzerinde çalışmak için harika bir sestir. Herhangi bir artikülasyon sesiyle yaptığım en sevdiğim etkinliklerden biri duyusal kutudur. Evde plastik bir kutunuz yoksa bu etkinlik için karton bir kutu bile kullanabilirsiniz. Kutuyu pirinç ya da makarnayla doldurun ve içine çalıştığınız harfle başlayan küçük oyuncaklar yerleştirin. Bu küçük oyuncakları ucuz eşya satan mağazalarda bulabilirsiniz. Çocuğunuz bir oyuncak çıkardığında, sesi doğru çıkardığından emin olmak için adını üç kez tekrar etmesini isteyin.

Speech Blubs ile Görsel ve İşitsel İpuçları Gösterin

Speech Blubs uygulamasında belirli konuşma seslerini hedeflemek için kullanabileceğiniz pek çok etkinlik var. Oyunlar eğlenceli ve son derece ilgi çekici; çocuğunuz konuşma sesleri üzerinde çalıştığını fark etmeyecek bile!

S ünsüzünü çalışmak için çocuğunuzla pratik yapabileceğiniz bölümler ve içlerindeki kelimeler şunlar:

Artikülasyon Tombalası Nasıl Oynanır?

İfadeler/Cümleler

Çocuklar bu düzeye geldiğinde genellikle “kelime sandviçi” oynarım. Oyuncak ekmek dilimleri ya da rengârenk iki kâğıt parçası kullanabilirsiniz. “Ekmeğin” arasına içinde “s” geçen nesnelerin resimlerini koyun. Çocuğunuzdan “Bugün _____ sandviçi yapıyorum.” cümlesini söylemesini isteyin.

Yapabileceğiniz bir başka etkinlik de Süpermen ve Süperkadın resimlerini yazdırmak. Çocuğunuz evin içinde ya da dışarıda dolaşırken “Süpermen _____ üstünde oturuyor.” gibi cümleler kursun. İçinde “s” sesi geçen nesneler bulabilirseniz, örneğin sandalye ya da sehpa, daha da iyi! Süper kahraman temasına devam ederek süper kahramanların neler yaptığına dair şemalar hazırlayabilirsiniz . . . insanları kurtarırlar, gökyüzünde süzülürler, gizli kimlikleri vardır.

Çocuğunuz başka seslerde de zorlanıyorsa, dil ve konuşma terapisi ve artikülasyon etkinlikleri için fikir verecek yazılar şunlar: