Çocuğunuzun Geç Konuştuğunu Gösteren İşaretler

Bu Yazıda

• Bebeğinizin Konuşma ve Dil Gelişimi Kilometre Taşları
• Şüpheye Düştüğünüzde Çocuk Doktorunuzla Konuşun
• Konuşma ve Dil Gecikmesi Hakkında Araştırmaların Gösterdikleri . . .
• Erken Müdahale Çok Önemli
• Yardımcı Olmak İçin Neler Yapabilirsiniz?

Konuşma ve dil gelişimi değerlendirilirken dikkate alınan çeşitli gelişim ölçütleri vardır. Bu kilometre taşları, çocuğunuzun düzenli kontrollerinde çocuk doktorunuz tarafından ele alınmalıdır.

Lütfen bu yazıyı okumaya başladığınızda paniğe kapılmayın. Bir çocukta dil ya da konuşma gecikmesi olup olmadığını belirlemeden önce baktığımız bazı ölçütler olsa da her çocuğun kendi hızında geliştiğini unutmamak önemlidir.

https://www.youtube.com/watch?v=176mWySZ8U4

Cinsiyet gibi bazı faktörler de rol oynar (erkek çocukların konuşması kızlara göre daha yavaş gelişir). Konuşma kilometre taşlarını, çocuk doktoru ziyaretlerinin olağan sıklığına uygun olarak 3 ila 6 aylık dönemlere ayırarak anlatacağım. Tekrar belirtelim, çocuğunuz bunların hepsini ya da aynı anda yalnızca birkaçını gösteriyor olabilir.

Aile hekiminizi ziyaret etmeyi zaten planlıyorsanız, doktorunuzun ya da bir dil ve konuşma terapistinin sizinle konuşmak isteyeceği konuları daha iyi anlamak için bilmeniz gereken 25 konuşma ve dil terimini okuyun. Çocuğunuzun konuşma gelişimini destekleyecek bir araç arıyorsanız ise Speech Blubs uygulamasını kullanın!

Bebeğinizin Konuşma ve Dil Gelişimi Kilometre Taşları

(Amerikan Konuşma-Dil-İşitme Derneği'nin (ASHA) How Does Your Child Hear and Talk? kaynağına dayanmaktadır.)

3. ayın sonunda

Sizi gördüğünde gülümser
Agulama sesleri çıkarır
Kendisiyle konuşulduğunda sakinleşir ya da gülümser
Sesinizi tanıyor gibi görünür
Farklı ihtiyaçları için farklı şekilde ağlar

6. ayın sonunda

Oynarken ya da yalnız bırakıldığında gırgır sesleri çıkarır
Babıldar ve çeşitli sesler çıkarır
Mutluluğunu ya da hoşnutsuzluğunu sesiyle belli eder
Gözlerini seslerin geldiği yöne çevirir
Sesinizdeki değişikliklere ya da tonlamaya tepki verir
Ses çıkaran oyuncakları fark eder
Müziğe dikkat eder

12. ayın sonunda

Konuşma seslerini taklit etmeye çalışır
“anne”, “baba” ya da “ay-ay” gibi birkaç kelime söyler
“gel buraya” gibi basit yönergeleri anlar
“ayakkabı” gibi sık kullanılan nesnelerin adlarını tanır
Seslerin geldiği yöne döner ve bakar

18. ayın sonunda

Sık kullanılan nesnelerin, kişilerin ve vücut bölümlerinin adlarını tanır
Jestlerle desteklenen basit yönergeleri takip eder
Yaklaşık 10 kelime söyler

24. ayın sonunda

“daha süt” gibi basit ifadeler kullanır
“gezmeye mi?” gibi 1 ya da 2 kelimelik sorular sorar
Basit komutları takip eder ve basit soruları yanıtlar
Yaklaşık 50 (ya da daha fazla) kelime söyler
Siz ya da ona bakan kişiler tarafından en az %50 oranında anlaşılacak kadar iyi konuşur

2-3 Yaş

Neredeyse her şey için bir kelimesi vardır
Bir şey istemek için 2-3 kelimelik ifadeler kullanır
/k, g, t, d, f/ seslerini kullanır
Ailesi ve arkadaşları tarafından anlaşılacak şekilde konuşur
Nesneleri istemek ya da onlara dikkat çekmek için adlarını söyler

3-4 Yaş

Başka bir odadan seslendiğinizde sizi duyar
Basit “kim”, “ne”, “nerede” ve “ne zaman” sorularını yanıtlar
Kreşte, evde ya da anaokulunda yaptığı etkinliklerden bahseder
Üç ya da dört kelimelik cümleler kurar
Hece ya da kelime tekrarlamadan rahatça konuşur

4-5 Yaş

Pek çok ayrıntı içeren cümleler kurar
Konudan sapmadan hikâye anlatır
Kafiyeli kelimeler kullanır
Çocuklarla ve yetişkinlerle kolayca iletişim kurar
/s, l, r, ş, ç, j/ dışındaki seslerin çoğunu doğru söyler
Bazı harfleri ve sayıları söyler

Şüpheye Düştüğünüzde Çocuk Doktorunuzla Konuşun

Çocuğunuz yukarıda belirtilen yaşlara kadar bu becerilerin çoğunu kazanmadıysa çocuk doktorunuzla konuşmanız önemlidir. Doktorunuz, dil gecikmesini etkileyebilecek sorunları dışlamak için sizi büyük olasılıkla bir dil ve konuşma terapistine ya da odyoloğa (işitme uzmanı) yönlendirecektir. Bir uzman tarafından değerlendirildiğinde çocuğunuza “konuşma gecikmesi” ya da “dil gecikmesi” tanısı konabilir.

Bu tanılar, çocuğunuzda Otizm Spektrum Bozukluğu, Dikkat Eksikliği, Down Sendromu vb. gibi BAŞKA HİÇBİR BOZUKLUK bulunmadığında konur.

Çocuğunuzun konuşma kilometre taşlarına genel bir bakış için ücretsiz Speech Blubs tarama raporunu edinin!

Konuşma ve Dil Gecikmesi Hakkında Araştırmaların Gösterdikleri . . .

. . . konuşma ya da dil gecikmesi tanısı alan çocukların, erken tanı alır ve uygun müdahaleleri olabildiğince çabuk alırlarsa, 5 yaşına kadar yaşıtlarına yetiştiğidir.

Hatta geç konuşan çocukların yaklaşık %50 ila %70'inin okul öncesi dönemin sonlarında ve okul çağında yaşıtlarına yetiştiği ve normal dil gelişimi gösterdiği bildirilmektedir (Dale, Price, Bishop ve Plomin, 2003; Paul, Hernandez, Taylor ve Johnson, 1996).

Başlangıçta, geç konuşan çocukları sonradan açılan (geç gelişen ama yetişen) çocuklardan ayırt etmek zordur; çünkü bu ayrım ancak sonradan yapılabilir. Bununla birlikte bazı araştırmalar, sonradan açılan çocukların, gecikmesi devam eden yaşıtı geç konuşan çocuklara göre daha fazla iletişimsel jest kullandığını ve böylece sınırlı ifade edici kelime dağarcıklarını telafi ettiğini öne sürmektedir (Thal ve Tobias, 1992; Thal, Tobias ve Morrison, 1991).

Erken Müdahale Çok Önemli

Geç konuşan çocuklar, büyüdükçe dil ve/veya okuryazarlık (okuma ve/veya yazma) güçlükleri geliştirme riski taşıyabilir. Çocuk uygun müdahale ve hizmetleri almazsa bu olasılık daha yüksektir.

Araştırmalar, konuşma ve dil gecikmesi tanısı konduğunda bunun; özgül dil bozukluğu, sosyal iletişim bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu, zihinsel yetersizlik ya da diğer gelişimsel bozukluklar gibi durumların erken veya ikincil bir işareti de olabileceğini göstermiştir.

Doğru bir tanı koyabilmek için çocuğun bilişsel, iletişimsel, duyusal ve motor beceriler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere tüm alanlardaki genel gelişimini izlemek büyük önem taşır (ASHA 2018).

Yardımcı Olmak İçin Neler Yapabilirsiniz?

Bu arada, çocuğunuzun ev ortamında dil öğrenmesine yardımcı olmak için yapabileceğiniz birkaç şey var. Bunlar şunları içerebilir:

1. Çocuğunuza her gün en az 5 dakika kitap okuyun. Bu alışkanlığa, çocuğunuz yaklaşık 6-8 aylıkken ve kitaba bakacak kadar dikkatini sürdürebildiğinde başlayın.
2. Gün içinde olup bitenleri anlatın. Ne yaptığınızı çocuğunuza basit ve kolay bir dille anlatın. Yemek yapıyorsanız “annesi çorbayı karıştırıyor” ya da “sütü aldım” gibi şeyler söyleyin.
3. Doğru dili örnek olarak kullanın ve “bebek dilini” taklit etmeyin. Çocuğunuz dili sizi izleyerek ve dinleyerek öğrenir; bu yüzden onu taklit ederken doğru kelimeyi de vermeye özen gösterin. Örneğin biberon yerine “bebe” dediğinde, “Biberonunu mu istiyorsun?” deyin; “Bebeni mi istiyorsun?” demeyin.
4. Bebeğinizin konuşma kilometre taşlarını bir günlüğe kaydedin. Böylece her değişiklikten haberdar olursunuz. Ayrıca gelişimle ilgili sorularınızı çocuk doktorunuzla ayrıntılı biçimde konuşabilirsiniz.
5. Speech Blubs'ı deneyin. Uygulama, minikinizle kelimeleri tekrar etmeniz için eğlenceli ve eğitici bir seçenek sunar!

Kızım neredeyse 2 yaşında, birkaç ay önce Speech Blubs ile oynamaya başladı. Şimdi epey kelime bildiğini söyleyebilirim, kabaca 250-300 kelime söyleyebiliyor. Alfabe, sayma, şekiller, renkler, temel kelimeler (anne, baba, nine vb.), söylediği şarkılardaki kelimeler, çevresinde gördüğü nesnelerin adları, hayvanlar, hayvan sesleri; yiyecek ve içeceklerin adlarını, televizyonda ya da kitaplarda gördüğü karakterleri ve çok daha fazlasını biliyor. Bazen gerçekten dikkatle bakana kadar kaç kelime bildiklerini fark etmiyorsunuz.

Shannon, IG

Kendi evinizde nasıl dil açısından zengin bir ortam oluşturabileceğinizi anlatan bir sonraki yazımız için Speech Blubs'ı takipte kalın; başka sorularınız ya da endişeleriniz olursa bizimle iletişime geçin!