Kaygı Çocuklarda Konuşmayı Nasıl Etkiler?

Birçok kişiye bir çocuğun kaygı yaşaması neredeyse imkânsız gibi gelir. Oysa araştırmalar, kaygının çocuklarda en sık görülen ruhsal bozukluklardan biri olduğunu gösteriyor.

ABD Hastalık Kontrol Merkezi'ne (CDC) göre, 3-17 yaş arasındaki çocukların %7'sine bir tür kaygı bozukluğu tanısı konuyor. Bir çocuk duygularını bir yetişkin gibi ifade edemeyebilir, ancak bu onun endişe ve korku yaşamadığı anlamına gelmez. Bu yazıda, kaygının bir çocuğu nasıl etkileyebileceğini ve kaygıyla başa çıkmak için kullanılan bazı tedavi yöntemlerini ele alıyoruz.

Bu Yazıda

• Kaygının Tanımı
• Çocukluk Çağı Kaygısının Sık Görülen Belirti ve Bulguları
• Çocuklarda Kaygının Nedenleri
• Kaygı Çocuğun Konuşmasını Nasıl Etkileyebilir?
• Tanı ve Tedavi
• • Çocukluk çağı kaygısı hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz kitaplar

Kaygının Tanımı

Amerikan Psikoloji Derneği'ne göre kaygı; gerginlik hissi, endişeli düşünceler ve çoğu zaman kan basıncının yükselmesi gibi bedensel değişikliklerle kendini gösteren bir duygudur. Kaygı duymak oldukça normal olabilir ve hayatta kalmak için gereklidir; ancak bu duygular kontrol edilemez hâle geldiğinde veya günlük yaşamı aksattığında artık bir bozukluk olarak değerlendirilir.

Kaygının farklı türleri olsa da çocuklarda en çok şunlar görülür: yaygın kaygı bozukluğu, sosyal kaygı, ayrılık kaygısı, seçici konuşmazlık veya fobiler.

Çocukluk Çağı Kaygısının Sık Görülen Belirti ve Bulguları

• Uykusuzluk
• Anne babaya aşırı yapışma
• Okulda dikkatini toplamakta zorlanma
• Sürekli endişe/mantıksız korkular
• Aşırı yeme veya yeterince yememe
• Çabuk sinirlenme
• Bedene yönelik tekrarlayıcı davranışlar
• Obsesif kompulsif bozukluk
• Gergin veya huzursuz hissetme
• Tırnak yeme/deri yolma
• Konuşma güçlükleri
• Gerileme davranışları

Kaygının bir çocuğu daha 1 yaşındayken bile etkileyebileceğini biliyor muydunuz?

Araştırmalar, küçük çocukların okula başlarken veya yabancılarla karşılaştıklarında ayrılık kaygısı yaşamasının yaygın olduğunu gösteriyor. Ayrıca bu korkunun şiddeti ve sürekliliği, gerçek bir kaygı bozukluğu gibi daha büyük sorunlara yol açabilir.

Çocuklarda Kaygının Nedenleri

Çevresel etkenlerden genetik etkenlere kadar, bir çocukta bu bozukluğun görülmesinin çeşitli nedenleri olabilir. Çocuklarda kaygı, travma veya ihmal gibi stresli olayların sonucunda gelişebileceği gibi, anne babadan öğrenilmiş de olabilir. Bazen de nedeni yalnızca genetiktir.

Kaygı Çocuğun Konuşmasını Nasıl Etkileyebilir?

Olağan dışı stres biçimleri nefes alma düzenini etkilediği için, kaygı yaşayan bir çocukta konuşma korkusu gelişebilir. Örneğin çocuğun sesi kısık veya titrek çıkabilir. Seçici konuşmazlık da kaygının çocuğun konuşmasını etkileyebildiği bir başka durumdur. Kendi başına bir konuşma bozukluğu olmasa da seçici konuşmazlık, çocuğun bazı ortamlarda (sınıfta veya yabancıların yanında) konuşamaması, ancak evde rahatça konuşabilmesi anlamına gelir.

Tanı ve Tedavi

Kaygı bozukluğu tanısının resmî olarak konulabilmesi için çocuğunuzun bir sağlık uzmanları ekibi tarafından değerlendirilmesi gerekir. Bu ekipte, bunlarla sınırlı olmamak üzere, çocuk doktoru (başka durumları dışlamak için), psikolog veya eğitimli bir terapist yer alabilir. Çocuğa doğru tanı konulduktan sonra çeşitli tedavi seçenekleri uygulanabilir.

Bilişsel davranışçı terapi (BDT): Çocuğun olumsuz düşüncelerini fark etmeyi ve değiştirmeyi öğrenmesine yardımcı olan bir yöntemdir.

Maruz bırakma terapisi (BDT'nin bir başka biçimi): Çocuğu korktuğu şeyle aşamalı olarak karşılaştırarak korkusunu azaltmak için kullanılan bir tekniktir.

İlaç tedavisi: Daha ağır durumlarda, daha büyük çocuklara kaygılarını hafifletmek için ilaç önerilebilir.

Ayrıca anne babalar, çocuklardaki kaygı bozukluklarının üstesinden gelmek için farklı yöntemlerden yararlanabilir. Çocuğunuzun duygularına dikkat etmeyi ve onları kabul etmeyi unutmayın. Ancak korkusunu beslemekten veya pekiştirmekten de kaçının; bu, ilerlemesini daha da zorlaştırabilir.

Gerçekten de kaygı; ırk veya yaş ayrımı yapmaz.

Yetişkinlerde olduğu gibi çocuklarda da kaygı bozukluğu görülebilir. Ama kesin olan bir şey var: Kaygı, dünyanın sonu değildir. Bir çocuğun kaygının üstesinden gelmesi kesinlikle mümkündür. ☺

Çocukluk çağı kaygısı hakkında daha fazla bilgi edinebileceğiniz kitaplar

• Sometimes I’m Anxious, Volume 1 - (A Child’s Guide to Overcoming Anxiety), Poppy O’Neill
• Endişenin Zıddı: Çocukluk Dönemi Kaygı ve Korkularına Oyunlu Ebeveynlik Yaklaşımı, Lawrence J. Cohen
• Çok Fazla Endişelendiğinde Ne Yapmalısın: Kaygıyla Başa Çıkmak İçin Çocuklara Rehber, Dawn Huebner