Otizm Spektrum Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?

Bu Makalede

• Otizm ve Speech Blubs
• 1. Adım: Tarama 
• 2. Adım: Gelişimsel Pediatrist
• 3. Adım: Kapsamlı Bir Değerlendirme
• • Otizm Spektrum Bozukluğunu Teşhis Eden 4 Test
  • Ardından Çocuğunuzun Destek Ekibiyle İletişime Geçin

Bu yazıda, çocuğunuza Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) teşhisinin nasıl konulduğunu ve tipik bir değerlendirme sürecinin nasıl işlediğini anlatıyoruz. Bazı çocuklara 18 ay kadar erken bir dönemde teşhis konulabilir, ancak çoğu en az iki yaşına gelene kadar tanı alamaz. Kimi çocuklar ise teşhisi çok daha sonra alır. 

Otizm ve Speech Blubs

Speech Blubs; 1.500'den fazla aktivite, yüz filtreleri, sesle etkinleşen etkinlikler ve eğitici bonus videolar içeren bir dil ve konuşma terapisi uygulamasıdır.

Speech Blubs'ı ilk olarak otizmli, Down sendromlu ve konuşma apraksisi olan çocuklar için geliştirdik! Uygulama, spektrumdaki çocukların ilgisini çektiği kanıtlanmış bir yöntem olan video modelleme tekniğini kullanır.

Örneğin "Duygular" bölümümüz, özellikle otizmli çocuklar düşünülerek hazırlandı. Duyguları tanımakta ve ifade etmekte zorlandıklarını biliyoruz. Bu bölümde çocuklar, konuşma pratiği yaparken duyguları da öğrenirler.

1. Adım: Tarama 

Çocuğunuzun değerlendirilmesindeki ilk adım taramadır. Genellikle 15 dakika süren bu tarama, çocuğunuzun halihazırda hangi becerilere sahip olduğunu ve hangi alanlarda gecikme yaşayabileceğini belirlemeyi hedefler. Tarama sırasında doktor çocuğunuzla oyun oynayabilir ve size sorular yöneltebilir. Oyun çok önemlidir çünkü çocuğunuzun nasıl öğrendiğini, nasıl konuştuğunu, davranışlarını ve sıra alma becerilerini doğrudan gösterir.

Çocuklar rutin sağlık kontrolleri sırasında şu aylarda taranmalıdır:

• 9. ay
• 18. ay
• 24 veya 30. ay (çocuk doktorunuza bağlı olarak)

Çocuğunuz genetik geçmiş, düşük doğum ağırlığı veya prematüre doğum nedeniyle gelişimsel bozukluklar açısından daha yüksek risk altındaysa, daha sık kontrol planlanabilir.

Ayrıca çocuğunuz OSB açısından şu kontrollerde taranmalıdır:

• 18. ay kontrolü ve
• 24. ay kontrolü.

Çocuğunuzun daha önce OSB tanısı almış bir kardeşi veya aile ferdi varsa ya da kendisi OSB belirtileri gösteriyorsa, daha fazla tarama yapılması gerekebilir. Çocuğunuzun doktoru bu taramaları yapmıyorsa, lütfen talep edin! Benim çocuklarımın doktoru gelişimleri hakkında bir anket gönderiyor ve bir sonraki kontrolde bu sonuçları birlikte değerlendiriyoruz.

2. Adım: Gelişimsel Pediatrist

Tarama sonuçlarını gördükten sonra çocuğunuzun; çocukların gelişimini, öğrenmesini veya davranışlarını değerlendiren bir uzmandan randevu alması gerekir. Bu uzmanlar "gelişimsel pediatristler" (gelişimsel çocuk hekimleri) olup çeşitli gelişimsel ve davranışsal farklılıkları tespit etme konusunda kapsamlı eğitim ve deneyime sahiptir.

Gelişimsel bir pediatrist çocuğunuzun genel gelişimini değerlendirebilir, teşhis koyabilir ve özel tedavi planları önerebilir. 

developmentaldoctor.com

Bu uzmanlar okul planlaması sürecinde sıklıkla bir rehber görevi üstlenir ve çocuğunuzun ihtiyaç duyduğu hizmetleri almasını sağlamak için rapor ve destek sunar. Gelişimsel pediatristler gerektiğinde tıbbi tetkikler isteyebilir veya ilaç tedavisi başlatabilir. Ayrıca çocuğunuz farklı eğitim ortamlarına geçerken uzun süreli takip sağlar, eğitim programlaması ile davranışsal ve tıbbi süreçlerin yönetilmesine yardımcı olur ve genellikle bir bakım koordinatörü gibi hareket eder.

Çocuklar bu uzmanlara erken müdahale programları veya kendi çocuk doktorları aracılığıyla yönlendirilebilir. Çoğu zaman randevu sıraları aylar sürebilir, bu nedenle çocuk doktorunuzdan birkaç farklı seçenek istemeyi ve bekleme sürelerini karşılaştırmayı ihmal etmeyin.

3. Adım: Kapsamlı Bir Değerlendirme

Rutin kontroller ve OSB taraması sonuçlarına dayanarak; gelişimsel pediatrist, çocuk nöroloğu, çocuk psikoloğu veya dil ve konuşma terapisti kapsamlı bir değerlendirme yapar.

Çocuk nöroloğu beyin, omurilik ve sinir sistemi üzerine yoğunlaşan bir tıp doktorudur; çocuk psikoloğu ise çocuğun zihinsel ve ruhsal dünyası üzerine uzmanlaşmıştır.

Dil ve konuşma terapistleri tek başlarına Otizm Spektrum Bozukluğu tanısı koyamazlar, ancak bir çocuğun OSB belirti ve semptomlarını gösterip göstermediğini ortaya koyan değerlendirmeler yapabilirler. Bu değerlendirmeler çocuğunuzun günlük yaşam ortamında da gerçekleşebilir. Örneğin kreşte veya evde nasıl iletişim kurduğunu görmek isteyebilirler, bu nedenle uzmanın bu tür taleplerine hazırlıklı olun. 

Otizm Spektrum Bozukluğunu Teşhis Eden 4 Test

Küçük çocuklarda OSB teşhisi koymak için kullanılan birçok araç vardır. Bu araçlar genellikle çocuğun davranışlarına ve ebeveynlerle yapılan görüşmelere dayanır. Çocuğunuza uygulanabilecek temel testlerin genel bir özeti aşağıdadır: 

1. Otizm Teşhis Görüşmesi – Gözden Geçirilmiş (ADI-R): Çocuklarda ve yetişkinlerde otizmi değerlendirmek için kullanılan klinik bir tanı aracıdır. Bu araç üç temel alandaki davranışlara odaklanır: karşılıklı sosyal etkileşim, iletişim ve dil ile kısıtlı, tekrarlayıcı ve basmakalıp ilgi alanları ve davranışlar. ADI-R, zihinsel yaşı yaklaşık 18 ay ve üzeri olan çocuk ve yetişkinler için uygundur.
2. Otizm Tanısal Gözlem Ölçeği – Genel (ADOS-G): OSB şüphesi olan bireylerin sosyal etkileşimini, iletişimini, oyununu ve materyalleri yaratıcı kullanımını standart bir biçimde değerlendiren yarı yapılandırılmış bir ölçektir. Gözlem çizelgesi, her biri bireyin ifade edici dil düzeyine göre uygulanmak üzere tasarlanmış 30 dakikalık dört modülden oluşur.
3. Çocukluk Otizmi Derecelendirme Ölçeği (CARS): 2 yaşın üzerindeki her çocuk için uygun olan kısa bir değerlendirmedir. CARS, otizm teşhisinde öne çıkan beş sistemden alınan maddeleri içerir; her bir madde belirli bir özelliği, yeteneği veya davranışı değerlendirir.
4. Gilliam Otizm Derecelendirme Ölçeği – İkinci Baskı (GARS-2): Öğretmenlerin, ebeveynlerin ve klinisyenlerin 3 ila 22 yaş arasındaki bireylerde otizmi tespit etmelerine ve teşhis etmelerine yardımcı olur. Ayrıca çocuğun durumunun şiddetini belirlemeye de katkı sağlar.

Tarama ve değerlendirme tamamlandıktan sonra doktordan kapsamlı bir rapor alacaksınız. Randevu sırasındaki yoğunluğa bağlı olarak bu raporu muhtemelen birkaç hafta içinde teslim alırsınız. Çoğu doktor değerlendirmeyi bitirir bitirmez ilk geri bildirimleri paylaşır; yapmazlarsa da sormaktan çekinmeyin.

Ardından Çocuğunuzun Destek Ekibiyle İletişime Geçin

Raporu aldıktan sonra (çocuğunuz okul çağındaysa) okulunuzun Rehberlik ve Psikolojik Danışma servisi ya da ilgili destek birimiyle iletişime geçmelisiniz. Ellerinde çocuğunuza ait en güncel değerlendirmelerin bulunması ÇOK önemlidir. Bu, çocuğunuzun uygun programa yerleştirilmesine ve okul müfredatında ihtiyaç duyabileceği düzenlemelerin yapılmasına yardımcı olacaktır. 

https://www.youtube.com/watch?v=DKOiPpFtGNA

Otizm spektrum bozukluğu değerlendirme süreci hakkında ayrıntılı bilgi edinmek için bu videoyu izleyin.

Bu süreçte, değerlendirme randevusunu veya bir terapiye başlamayı beklerken evde yapabileceğiniz aktiviteler için Speech Blubs'a göz atmaktan çekinmeyin.