Pozitif Ebeveynlik Çocuğunuzu Nasıl Etkiler?

Bu Makalede

• Pozitif Ebeveynliğin Faydaları Nelerdir?
• Pozitif Ebeveynlik Nasıl Uygulanır?
• • 1. Çocuğunuza Saygı Duyun
  • 2. Pozitif Pekiştirmeyi Uygulayın
  • 3. Davranış Değişimini Deneyin
  • 4. Seçenekler Sunun
  • 5. Bağ Kurun
  • 6. Zamanlayıcı Kullanın

Araştırmalara ve faydalarına geçmeden önce, pozitif ebeveynlik kavramının ardında yatan temeli bilmek önemlidir. Bu ebeveynlik tarzı, tüm çocukların doğası gereği "iyi, özverili ve doğru olanı yapma arzusunda" olduğuna inanır. Bu inanç doğrultusunda ebeveynler, öz saygıyı geliştiren ve ebeveyn-çocuk ilişkisini güçlendiren bir disiplin anlayışıyla çocuğun davranışlarını şekillendirir.

Genellikle bir çocuğu disipline etmek, ebeveyn ile çocuk arasında sınırlı bir açık iletişim eşliğinde kesin sınırlar koymayı içerir. Ancak pozitif ebeveynliği uygulayanlar için çocuk-ebeveyn ilişkisi kilit öneme sahiptir! "Pozitif ebeveynler" de çocuklarına sınırlar koyarlar ancak onların gelişimsel düzeylerine saygı duyarlar.

İstediği bir şey verilmeyen küçük bir çocuğun yaşadığı öfke nöbetine verilen tipik tepki, biraz bıkkınlık ve biraz da öfkeyle yaklaşmaktır. Birçok ebeveyn çocuğa kızarak ya da bu öfke krizini tamamen görmezden gelerek tepki verme eğilimindedir. Oysa pozitif ebeveynliği benimseyen ebeveynler bir adım geri çekilir ve duruma çocuklarının bakış açısından bakarlar.

Kendilerine şu soruyu sorarlar: "Çocuğumun bu kadar üzülmesinin altında yatan neden ne?" Duruma çocuklarının gözünden bakarak, sadece onunla empati kurmakla kalmaz, aynı zamanda çocuğun bu duygusal patlamasına saygı da gösterirler. Bu yaklaşım, ebeveynin de sakinleşmesine ve öfke krizini sevgi dolu ve şefkatli bir tutumla yatıştırmasına olanak tanır.

Pozitif Ebeveynliğin Faydaları Nelerdir?

Yapılan birçok araştırma, pozitif ebeveynliğin şu gibi uzun vadeli faydalar sağladığını ortaya koymuştur:

1. Çocuklarda duygusal düzenleme becerisini artırır
2. Çocuklara doğru seçimler yapabilmeleri için ihtiyaç duydukları becerileri kazandırır
3. Ebeveynler ve çocuklar arasında problem çözmeye yönelik pozitif iletişimi teşvik eder
4. Çocukların ileriki yaşamlarında akranlarıyla daha güçlü bağlar kurmasına yardımcı olur
5. Ebeveynler çocuklarının yaratıcılığını ve kendi kararlarını alabilme yetisini destekler
6. Sorumluluk bilincini aşılamak için hem sağlıklı sınırlar hem de mantıklı sonuçlar sunar
7. Çocukların olumlu davranışlarının ebeveynler tarafından takdir edilmesi, öz yeterlilik duygusunu güçlendirir

Pozitif Ebeveynlik Nasıl Uygulanır?

Pozitif ebeveynliği hayata geçirmek bir gecede gerçekleşmez. Eğer pozitif ebeveynliği çocuğunuzun doğumundan itibaren uygulamadıysanız, bu geçiş süreci siz ve çocuğunuz için biraz uyum zamanı gerektirebilir. Pozitif ebeveynlik disiplinden yoksunmuş gibi görünse de aslında disiplini bünyesinde barındırır. Ancak pozitif ebeveynlik anlayışına göre bir çocuğu disipline etmek "asla şiddet içermez, saldırgan ya da eleştirel değildir; cezalandırıcı bir yaklaşım taşımaz."

Disiplin çoğu ebeveyn için zorlayıcı bir konu olduğundan, pozitif ebeveynliği hayata geçirerek disiplin sağlamanın bazı yollarını aşağıda bulabilirsiniz!

1. Çocuğunuza Saygı Duyun

Bunu yalnızca çocuğunuzun duygularını kabul ederek bile yapabilirsiniz. Çocuğunuz üzgünse ve ağlıyorsa, ağlamasının arkasındaki "nedeni" düşünün. İstediği bir şeyi elde etmek için ağlıyor olabileceği gibi, yorgun ve kolayca huysuzlaşmış da olabilir.

2. Pozitif Pekiştirmeyi Uygulayın

Çocuğunuzun güzel bir davranış sergilediğini gördüğünüzde onu övün. Bu, küçük kardeşi uyurken sessizce oyun oynaması kadar basit bir şey bile olabilir. Çocuğunuzun yaptığı tüm iyi şeyleri fark edip vurgulamak, zamanla onun öz güvenini artıracak ve olumsuz davranışları azaltacaktır; çünkü iyi davranışların takdir, sevgi ve ayrıcalıklarla ödüllendirildiğini bilir.

3. "Davranış Değişimi" Yöntemini Deneyin

Davranış değişimi, istenmeyen bir davranışı kabul edilebilir bir davranışla değiştirmeyi kapsar. Örneğin, çocuğunuz banyodaki tuvalet kâğıdı rulosunu parçalıyorsa, kâğıdı sakince elinden alın ve "Hayır, teşekkürler" deyin. Ardından çocuğunuzu oyun hamuruyla oynamak gibi kabul edilebilir bir aktiviteye yönlendirin.

Davranış değişimi yöntemi, uygunsuz davranışı cezalandırmaz veya azarlamaz; sadece yönünü değiştirerek istenmeyen davranışın yerine olumlu bir davranış koyar.

4. Seçenekler Sunun

Pozitif ebeveynliği uygulayan ebeveynler, çocuklarının kendi tercihleri olan bir birey olduğunu anlarlar. Günlük hayattaki basit konularda çocuğa seçenekler sunmak, ona sorumluluk ve öz yeterlilik kazandırmaya yardımcı olur.

5. Bağ Kurun

Pozitif ebeveynlik felsefesine göre, ebeveyn-çocuk ilişkisi vazgeçilmezdir. Çocuğunuzla sağlıklı bir bağ kurabilmek için duygusal temas geliştirin. Bunu, çocuğunuzla baş başa kaliteli zaman geçirerek ve onun duygularını sık sık onaylayıp kabul ederek sağlayabilirsiniz.

Çocuğunuz duyguları yeni yeni öğrenmeye başladıysa, Speech Blubs uygulamasındaki "Emotions" (Duygular) bölümünü deneyebilir ve kendi hislerini tanımasına yardımcı olabilirsiniz.

6. Zamanlayıcı Kullanın

Zamanlayıcı, çocuğunuzun gün içindeki geçişleri rahatça yapmasına yardımcı olan nazik ama etkili bir yöntemdir. Zamanlayıcı yöntemi, bir aktiviteden diğerine geçmekte zorlanan özel gereksinimli çocuklar için de oldukça işe yarar. Zamanlayıcı, bir görevi tamamlamak için harcayacağı süre üzerinde çocuğunuza bir miktar kontrol imkânı tanır. Bir zamanlayıcı kullanarak çocuğunuza şu şekilde bir seçenek sunabilirsiniz: "Banyo saatinden önce 15 dakika mı yoksa 20 dakika mı resim boyamak istersin?"

Ortaya çıktığı günden bu yana pozitif ebeveynlik programı, olumsuz davranışları şefkatli ve nazik bir yaklaşımla düzeltirken çocuklarda öz saygıyı artırması sayesinde dünya genelindeki ebeveynler arasında ilgi görmeye devam ediyor. Bilimsel araştırmalar pozitif ebeveynlik çözümlerinin kısa ve uzun vadeli etkilerini incelemeyi sürdürürken, bu yaklaşımların ebeveyn-çocuk ilişkisini nasıl kalıcı olarak dönüştürebileceğini görmek hiç de zor değil.