Sözel Olmayan Otizmli Çocuğum Bir Gün Konuşacak mı?

Otizmli çocuklar için gelişim hızı biraz daha farklıdır. Birçok otizmli çocuk, dil ve konuşma gelişiminde geride kalır. Bu durum genellikle şu soruyu akıllara getirir: "Sözel olmayan otizmli çocuğum bir gün konuşacak mı?"

Sözel Olmayan Otizm Ne Anlama Gelir?

Sözel olmayan otizm başlı başına bir tanı değildir. Yalnızca bir çocuğun veya bireyin sözel iletişimde zorlandığı anlamına gelir. Otizm spektrumundaki bireyler için sözel ve sözel olmayan otizm arasında kesin bir sınır yoktur. Tıpkı otizm spektrum bozukluğunun kendisi gibi, bu durum da oldukça karmaşıktır.

İşte sözel olmayan iletişimin otizm spektrumunda ne kadar karmaşık olduğuna dair birkaç örnek:

• Bazı otizmli çocuklar ne istediklerini ifade etmek için basit sözcükler kullanabilirler. Örneğin, bir çocuk "araba" diyerek "Arabayla gezmeye gitmek istiyorum" demek isteyebilir. Ancak çocuğu tanımayanlar, onun yalnızca taşıtı isimlendirdiğini düşünecektir. Bu çocuk bir istekte bulunmak için basit kelimeler kullanabilirken, "Nereye gitmek istiyorsun?" gibi takip eden bir soruyu yanıtlayamayabilir.
• Diğer bazı çocuklar ise daha karmaşık kelimeler kullanabilir ancak bu kelimeler anlamlı bir amaca hizmet etmeyebilir. Örneğin: Filmlerden duydukları cümleleri veya bir terapistten öğrendikleri kalıpları tekrarlayabilir ya da ezbere okuyabilirler. Bu tür bir sözel olmayan iletişim gerçekleştiğinde, çocuk aslında kendi istek veya ihtiyaçlarını aktarmamaktadır.
• Sözel olmayan otizme sahip pek çok çocuk, istek ve ihtiyaçlarını işaret dili, görsel kartlar veya dijital cihazlar aracılığıyla ifade edebilir.

Sözel Olmayan Otizm Düşük IQ Anlamına mı Gelir?

Açıkça söylemek gerekirse, otizmli bireylerin neden sözel olmadıklarına dair kesin olarak bilinen bir neden yoktur. Bu, otizm spektrumunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulan bir konudur. Birçok otizmli bireyin neden konuşmadığını tam olarak bilmesek de, sözel olmayan otizmin zeka eksikliğinden kaynaklanmadığının anlaşılması gerekir.

Otizmle ilgili toplumda pek çok yanlış algı bulunmaktadır. Bu yanılgılardan biri de sözel olmayan otizmin düşük zekanın bir sonucu olduğudur. Oysa otizm spektrumundaki pek çok çocuk ve yetişkin, dille ifade edebildiklerinden çok daha fazlasını anlayabilmektedir.

Geçmişte konuşamayan bireylerin IQ seviyelerinin de 70'in altında olduğu varsayılırdı. Bu varsayımdaki sorun, standart IQ testlerinin otizmli bireylerde uygulandığında etkili sonuç vermemesidir. Dolayısıyla sözel olmayan otizmli bazı bireylere standart IQ test yöntemleri yüzünden yanlışlıkla zihinsel yetersizlik teşhisi konulmuş olabilir. 2011 yılında yapılan bir araştırma, otizm ile düşük IQ'nun bir arada görülmesinin geçmişte düşünüldüğünden daha nadir olduğunu ortaya koymuştur.

Zihinsel yetersizlik sözel olmayan otizmin bir nedeni olmadığı gibi, bazı araştırmalar otizm ile deha arasında pozitif bir ilişkiye işaret etmektedir. Cambridge Üniversitesi tarafından 2015 yılında yapılan bir araştırma, otistik özelliklere sahip kişilerin teknoloji, mühendislik, fen ve matematik gibi yüksek zeka gerektiren alanlarda kariyer yapma olasılıklarının daha yüksek olduğunu bulmuştur.

Sözel Olmayan Otizmli Çocuğum Bir Gün Konuşacak mı?

Otizm spektrumundaki çocukların yaklaşık %40'ı sözel olmayan grupta kabul edilir. Bu oran oldukça yüksek görünmektedir ve çocukları konuşamayan ebeveynler için de umut kırıcı bir tablo oluşturabilir. Ancak sözel olmayan otizmli çocuklar ve gecikmiş konuşma gelişimi hakkında umut verici sonuçlar ortaya koyan yeni bir araştırma bulunmaktadır.

Center for Autism and Related Disorders tarafından yürütülen bir çalışma, yaşları 8 ila 17 arasında değişen ve otizm tanısı konmuş 535 çocuğu incelemiştir. Tüm katılımcılar dört yaşındayken aşırı derecede dil gecikmesi yaşamaktaydı. Katılımcıların 4 yaşındaki dil gecikmeleri arasında hiç konuşamama veya yalnızca basit sözcükler ya da ifadeler kullanabilme yer alıyordu.

Araştırma, sözel olmayan otizmli çocuklar için şu olumlu sonuçları ortaya koymuştur:

1. Katılımcıların %47'si akıcı bir şekilde konuşur hale geldi
2. %70'i daha sonra basit cümlelerle konuşabildi
3. Otizmli ve sözel olmayan çocukların konuşma geliştirip geliştiremeyeceğini tahmin etmeye yönelik yapılan değerlendirmede, çoğu katılımcının önceden düşünülenden daha yüksek bir IQ'ya sahip olduğu tespit edildi
4. Tekrarlayan davranışlar ve yoğun ilgi alanları dil gelişimini olumsuz etkilemedi

Pediatrics dergisinde yayımlanan bu çalışma, otizmli ve sözel olmayan çocuklarının bir gün konuşup konuşamayacağını merak eden ebeveynler için umut verici veriler sunmaktadır. Çocukların %70'i yalnızca basit ifadeler söyleyecek kadar konuşma geliştirmiş olsa da, sözel olmayan bir çocuk için dil alanındaki her türlü gelişimin ileriye doğru atılmış çok olumlu bir adım olduğuna inanıyorum!

Eğer siz de sözel olmayan çocuğunuzun bir gün konuşup konuşamayacağını merak ediyorsanız, yanıtım kesinlikle "Evet!" Dil gelişimi için her zaman umut vardır. Bazı otizmli çocukların yalnızca dil ve konuşma terapisi ile ergoterapi desteğiyle gelişmek için biraz daha zamana ihtiyacı vardır.

https://www.youtube.com/watch?v=q0roha2HRKU

Sonuç

Oğlumun üç yaşındayken yaşadığı konuşma gerilemesinden bu yana kendime bu soruyu defalarca sordum. Oğlum otizm tanısı alma sürecinde ilerlerken, bir dil ve konuşma terapisti onunla görsel iletişim sistemini kullanmaya başlamamızı önerdi.

İhtiyaçlarını ve isteklerini işaret edebilmesi için onunla görsel kartları kullanmaya başlayacak olmaktan heyecan duysam da, kendime şu soruyu sormadan edemedim: "Tüm hayatı boyunca görsel kartlarla mı iletişim kuracak?" Dil ve konuşma gelişiminin nihai noktasının bir görsel iletişim sistemi olmasını istemiyorum. Zamanı geldiğinde onunla karşılıklı sohbet edebilmek istiyorum. İster yakın zamanda olsun ister yıllar sonra, konuşma gerilemesi gibi bir aksilik yaşamış olsa bile oğlumun yeniden konuşacağına inanıyorum.

Bir otizmli ve sözel olmayan çocuğun iletişim kurmak için kelimeleri kullanmıyor olması, onda zihinsel bir yetersizlik olduğu anlamına gelmez. Araştırmalar, sözel olmayan otizmli çocukların çoğunun büyüdükçe konuşma ve dil becerileri geliştirdiğini göstermektedir. Sadece otizmli olmayan bireylere göre farklı bir gelişim hızına sahiptirler.