Articulatietherapie: de ‘s’-klank

https://www.youtube.com/watch?v=xl-7mSeybmI

Bij een articulatiestoornis of spraakklankstoornis heeft een kind moeite om spraakklanken goed te vormen. Een veelvoorkomende articulatiefout bij kinderen is de /s/-klank.

Om een duidelijke /s/ te maken, gaat de tong hoog in de mond, tot hij bijna de tandkas (de richel achter de boventanden aan het gehemelte) raakt. Daardoor ontstaat er een gootje in het midden van de tong waar de lucht doorheen stroomt. Omdat de tong de ruimte voor de luchtstroom vernauwt, hoort de /s/ een zacht sissend geluid te hebben.

Vindt je kind het lastig om deze positie te vinden? Smeer dan een beetje pindakaas of marshmallow achter de tanden, zodat je kind de tong kan optillen naar precies de plek waar de klank gemaakt wordt!

Laten we hiermee beginnen

Als ik aan deze klank werk, print ik een plaatje van Sammy de Slang. Het is een heel eenvoudige afbeelding die jonge kinderen niet afleidt. Vind je dit plaatje niet leuk? Zoek dan op Google naar ‘eenvoudige slang’ en je vindt talloze afbeeldingen die je kunt gebruiken.

Laat je kind de /s/-klank maken terwijl het met een vinger het lijf van de slang volgt. Om een klank in een gesprek te kunnen gebruiken, moet een kind hem eerst los, op zichzelf, kunnen zeggen.

Je kunt ook een lijst met woorden voorlezen waarin de letter ‘s’ voorkomt. Hoort je kind de klank goed uitgesproken worden, dan mag het de slang omhooghouden! Dit is een fijne oefening, omdat je kind zo leert klanken te onderscheiden, wat helpt als het de klank straks zelf moet maken.

Waar vind je woorden? Op Word Vault Essential vind je er nog honderden, en daar kun je resultaten bijhouden en de woorden hardop laten afspelen. Dat is heel handig nu de toegang tot logopedisten door de pandemie beperkt is. Zo kun je bepalen of je kind vooruitgang boekt en of je door kunt naar het lettergreepniveau.

Lettergreepniveau

Kan je kind de /s/-klank eenmaal maken, laat het de klank dan een aantal seconden lang aanhouden. Je kunt er klinkers aan toevoegen, zoals /a, e, i, o, u/. Laat je kind bijvoorbeeld ‘sa, sa, sa’ zeggen terwijl het het lijf van de slang volgt.

Laat je kind de klank aanhouden terwijl het met een vinger helemaal langs het lijf van Sammy de Slang naar beneden gaat.

Je kunt ook iets belonends doen terwijl je kind de klank zegt, zoals één bel tegelijk blazen. Als de bel knapt, mag je kind stoppen met de klank.

Woordniveau

De ‘s’ is een fijne klank om mee te oefenen, omdat hij zo vaak voorkomt in de taal. Een van mijn favoriete activiteiten bij elke articulatieklank is een zintuiglijke bak. Heb je thuis geen plastic bak, dan kun je ook een kartonnen doos gebruiken. Vul hem met rijst of pasta en stop er kleine speeltjes in die passen bij de klank waaraan je werkt, zoals een sok, een sleutel of een soldaatje. Zulke speeltjes vind je bijvoorbeeld bij de Action. Laat je kind elk speeltje dat het eruit haalt drie keer benoemen, zodat je zeker weet dat het de klank goed maakt.

Laat visuele en auditieve aanwijzingen zien met behulp van Speech Blubs

De Speech Blubs-app heeft verschillende activiteiten waarmee je gericht aan specifieke spraakklanken kunt werken. De spelletjes zijn leuk en heel boeiend, zodat je kind niet eens doorheeft dat het met spraakklanken aan het oefenen is!

Om de medeklinker S te oefenen, vind je hier de lijst met onderdelen en de woorden daarin die je samen met je kind kunt oefenen:

Hoe speel je articulatiebingo?

Zinsdelen/zinnen

Zodra mijn kinderen dit niveau bereiken, speel ik meestal ‘woordensandwich’. Je kunt speelgoedbrood gebruiken of gewoon twee vellen felgekleurd papier. Leg tussen het ‘brood’ plaatjes van dingen met een ‘s’. Laat je kind dan de zin zeggen: ‘Vandaag maak ik een _____-sandwich.’

Je kunt ook een plaatje van Superman en Superwoman printen. Laat je kind door het huis of buiten rondlopen en dingen zeggen als: ‘Superman zit op de _____.’ Kun je voorwerpen vinden met een ‘s’-klank erin, zoals de stoel of de sofa, dan is dat nog beter! Om in het superheldenthema te blijven, kun je schema’s maken over wat superhelden doen... ze schieten mensen te hulp, ze suizen door de lucht en ze hebben een geheime identiteit.

Heeft je kind moeite met andere klanken? Hier vind je artikelen met ideeën voor logopedie- en articulatieoefeningen: