Leeftijd 1-2: Het begin van de dreumes- en peuterjaren

Bij de ontwikkeling van een dreumes verandert dat schattige brabbelen en kraaien waar we zo van genoten tijdens de babytijd, in echte woorden en daadwerkelijke pogingen tot communicatie. Als je me niet gelooft, bekijk dan deze geweldige statistiek: 

“. . . tussen 18 en 24 maanden . . . vindt de grootste groei binnen het fonologische systeem plaats . . . en is bovendien . . . de expressieve woordenschat van het kind minstens verdrievoudigd”

(Bauman-Waengler, 2000, p. 107)

De woordenschat verdrievoudigt! Rond de tijd dat je kindje twee wordt, zou het normaal gesproken woordjes moeten zeggen en deze zelfs al moeten combineren tot korte zinnetjes! Bekijk ook gerust onze andere blogs over de typische spraakontwikkeling voor meer informatie over wat normaal is en wat signalen van een spraak- en taalontwikkelingsachterstand kunnen zijn. 

Klanken 

Als baby's net geboren zijn, communiceren ze uitsluitend door te huilen. De taalontwikkeling begint zodra je die schattige kraaitjes hoort, gevolgd door het ontstaan van losse klanken. Tegen de tijd dat een kind twee jaar oud is, zou het de volgende klanken moeten kunnen maken:

1. /m/
2. /n/
3. /h/
4. /p/
5. /g/
6. /d/
7. /t/
8. /s/

Dit betekent niet dat de klanken altijd correct worden gebruikt of foutloos worden uitgesproken. Sommige van deze klanken worden pas tussen de 3 en 4 jaar volledig beheerst. Je kindje zou echter wel moeten proberen om de klanken te maken. Daarnaast gaan ze klinkers toevoegen, zoals bij “ga”, “op” en “nee”.

Zodra er klinkers aan de medeklinkers worden toegevoegd, begint je kind met het maken van korte zinnetjes zoals “papa til”. Maak je geen zorgen als de grammatica in het begin nog niet perfect is! Dat komt later in de ontwikkeling vanzelf.

Op dit punt begrijp je misschien nog maar 26-50% van wat je kindje zegt. Dit percentage ligt nog lager bij mensen die je kind minder goed kennen, zoals een onbekende in de supermarkt. Tegen de tijd dat je peuter 2 jaar oud is, zal de verstaanbaarheid aanzienlijk toenemen en dit blijft zich verder verbeteren naarmate je kind ouder wordt. 

Je kindje zal nog steeds voorwerpen in de mond blijven stoppen. Dit komt doordat de melktanden en kiezen beginnen door te komen. Deze kunnen pijnlijker zijn dan de voortandjes omdat ze groter zijn. Het is belangrijk om alert te zijn op verstikkingsgevaar en je kindje bijtspeelgoed te geven om de pijn en het ongemak te verzachten. 

Schrik er ten slotte niet van als je kindje grappige woordjes begint te verzinnen die voor niemand behalve henzelf logisch zijn! Dit hoort bij een normale ontwikkeling en we noemen dit “protowoorden”. Het is hun manier om te spelen met spraakklanken en te wennen aan het vormen van echte woorden! Dit begint rond de leeftijd van 2-3 jaar weer af te nemen. 

Motorische ontwikkeling

Een ander leuk aspect om in deze groeifase te volgen, is hoe een kind beweegt en motorische vaardigheden onder de knie krijgt. In deze fase van hun leven hoort de ontwikkeling van vaardigheden onder andere de volgende mijlpalen te omvatten:

• 0-11 maanden =  zet de eerste stapjes
• 1 jaar en 1 maand =  gebruikt alledaagse voorwerpen op de juiste manier
• 1 jaar en 2 maanden =  pakt kleine voorwerpen op met duim en vinger 
• 1 jaar en 3 maanden = bouwt een toren van 3-4 blokken
• 1 jaar en 4 maanden = krast lijnen op papier
• 1 jaar en 5 maanden =  loopt en rent zelfstandig
• 1 jaar en 6 maanden = loopt de trap op
• 1 jaar en 7 maanden =  vangt een bal op een houterige manier
• 1 jaar en 8 maanden =  tekent ronddraaiende krabbels
• 1 jaar en 9 maanden = springt met beide voeten tegelijk van de grond
• 1 jaar en 10 maanden =  klimt, hurkt, schopt tegen een bal
• 1 jaar en 11 maanden = trekt schoenen gedeeltelijk aan
• 2 jaar oud =  slaat bladzijden van een boek om per 2 of 3 tegelijk (McLaughlin, 1998)

De reguliere afspraken bij het consultatiebureau of de kinderarts zullen bevestigen of je kindje op schema ligt met deze ontwikkelingsmijlpalen, of juist niet. Mijn arts zegt altijd dat als mijn kinderen nu iets nog niet doen, we het hoogstwaarschijnlijk de volgende maand wel zullen zien – en hij heeft tot nu toe altijd gelijk gehad.

Kinderen ontwikkelen en bewegen zich in hun eigen tempo, dus wees eerlijk tegen je arts, maar maak je geen zorgen als je kind een vaardigheid niet meteen onder de knie heeft!

Begrip

Wat begrijpen kinderen nu eigenlijk echt op deze leeftijd? Je zult merken dat je kind rond de leeftijd van 2 jaar meer instructies kan opvolgen. Ze begrijpen ook simpele ja/nee-vragen (heb je honger?), kunnen dingen kiezen op basis van grootte (bijv. groot en klein) en kunnen vragen om bekende soorten eten bij naam. 

Op deze leeftijd kun je ook beginnen met het aanleren van eenvoudige lichaamsdelen en je kindje ernaar laten wijzen. Rond hun tweede verjaardag zouden ze delen zoals arm, been, hoofd, ogen en neus moeten kunnen begrijpen en benoemen. Een makkelijke manier om hiermee te oefenen is door het liedje “Hoofd, schouders, knie en teen” te zingen, of door speelgoed zoals Meneer Aardappelkop te gebruiken om deze onderdelen aan te wijzen. 

Deze periode in het leven van je kind is ontzettend bijzonder en leuk! Tegen de leeftijd van 2 jaar zul je enorme sprongen zien in vooruitgang en kennis. Blijf lekker voorlezen aan je kind en download Speech Blubs om te oefenen met spraakklanken, woorden en lichaamsdelen!