Brak naśladowania u dziecka – kiedy zacząć się martwić?

Rozwój mowy u dzieci przebiega bardzo różnie, a tempo przechodzenia przez kolejne etapy rozwoju mowy bywa u każdego malucha odmienne.

Sama widzę tę różnicę po dwójce moich dzieci. Nora, która ma teraz trzy lata, zdawała się głużyć i gaworzyć niemal od urodzenia. Ta dziewczynka bez przerwy wydawała jakieś dźwięki! Z kolei mój synek, który ma 10 miesięcy, zaczął tak naprawdę gaworzyć dopiero w wieku około 7 miesięcy.

Mimo że umiejętności te rozwijają się bardzo różnie, istnieje pewien typowy schemat, którego pojawienie się chcemy zaobserwować.

Czy Twoje dziecko naśladuje dźwięki?

Naśladowanie to jeden z pierwszych sygnałów, że dziecko uczy się dźwięków mowy niezbędnych do łączenia ich w słowa, i stanowi ogromną część rozwoju językowego malucha. Jako logopeda często pytam rodziców: „Czy Twoje dziecko naśladuje odgłosy zwierząt, gesty lub jakiekolwiek dźwięki, które Ty wydajesz?”.

Typowe etapy i przedziały wiekowe w rozwoju mowy

• Od 1 do 3 miesięcy niemowlęta płaczą i głużą (gruchają);
• W wieku od 4 do 6 miesięcy niemowlęta wzdychają, pomrukują, bulgoczą, piszczą, śmieją się i wydają różne rodzaje płaczu;
• Pomiędzy 6 a 9 miesiącem dzieci gaworzą, łącząc sylaby, oraz zaczynają naśladować intonację i dźwięki mowy;
• Około 12 miesiąca pojawiają się zazwyczaj pierwsze słowa, a między 18 miesiącem a 2 rokiem życia maluchy używają już około 50 słów i zaczynają łączyć dwa wyrazy w proste zdania;
• Od 2 do 3 lat zdania wydłużają się do 4–5 słów. Dzieci rozpoznają i nazywają prawie wszystkie powszechne przedmioty i obrazki, a także używają zaimków (ja, mnie, on, ona) oraz niektórych form liczby mnogiej. Osoby obce rozumieją większość wypowiadanych przez nie słów;
• Od 3 do 5 lat rozmowy stają się dłuższe, bardziej abstrakcyjne i złożone;
• W wieku 5 lat dziecko dysponuje zazwyczaj zasobem około 2500 słów i mówi pełnymi, poprawnymi pod względem gramatycznym zdaniami. Zadaje też mnóstwo pytań: „dlaczego?”, „co to?” i „kto to?”.

W wieku 18 miesięcy oczekujemy już pewnego naśladowania słów. Dzieci powtarzają słowa lub dźwięki, które usłyszą od Ciebie, na przykład ostatnie słowo w zdaniu. Często jednak pomijają końcówki lub początki wyrazów. Na przykład mogą mówić „pi” zamiast „piesek” albo „bubu” zamiast „samochód”.

Wczesna interwencja to klucz

Biorąc pod uwagę informacje z powyższego pytania, polecam skonsultować się z logopedą.

Nawet jeśli maluch gestykuluje, naśladuje odgłosy zwierząt i zna znaki języka migowego, chcemy mieć pewność, że używa słów z „intencją komunikacyjną”. Oznacza to, że gdy coś go boli, potrafi to zasygnalizować. Jeśli jest głodny – czy potrafi Ci to przekazać? Pomoże to zmniejszyć frustrację w przyszłości.

Pamiętaj, że inne współwystępujące diagnozy mogą opóźniać osiąganie określonych kamieni milowych!

Na przykład dzieci z zespołem Downa lub autyzmem mogą nie osiągać typowych kamieni milowych w rozwoju mowy w tym samym czasie, co rówieśnicy. Nauka przez naśladowanie jest częścią tego procesu. Najlepszym rozwiązaniem jest skonsultować się z logopedą oraz zgłosić swoje obawy dotyczące rozwoju mowy pediatrze!