Motywacja do czytania: kluczowy fundament wczesnej nauki czytania

W tym artykule

• Czym właściwie jest motywacja do czytania?
• Dlaczego warto pielęgnować motywację dziecka do czytania?
• Dlaczego dziecku może brakować motywacji do czytania
• • Niskie poczucie własnej skuteczności
  • Brak możliwości wyboru podczas czytania
  • Niedocenianie wartości czytania
• 5 wskazówek, jak wspierać motywację dziecka do czytania
• • 1. Pozwól dziecku wybierać!
  • 2. Włącz czytanie do zabawy
  • 3. Bądź wzorem do naśladowania
  • 4. Zbuduj społeczność małych czytelników
  • 5. Buduj tożsamość czytelniczą

Głębsze przyjrzenie się motywacji do czytania pomoże Twojemu maluchowi wyruszyć w fascynującą podróż ku zostaniu czytelnikiem na całe życie.

Czym właściwie jest motywacja do czytania?

Motywacja do czytania to po prostu chęć Twojego dziecka do sięgania po książki. Kiedy dziecko ma wysoką motywację do czytania, wykazuje zainteresowanie książkami i może próbować „czytać” ilustracje, nawet jeśli nie potrafi jeszcze czytać słów. Może też chętnie uczyć się alfabetu i dźwięków liter, by wkrótce zacząć samodzielnie składać pierwsze słowa. 

Jeśli Twoje dziecko nie ma silnej motywacji do czytania, najprawdopodobniej będzie unikać sytuacji związanych z książkami. Być może krzyczy i ucieka, gdy próbujesz czytać mu na głos, albo unika chwil, gdy próbujesz uczyć je liter w alfabecie.

Dlaczego warto pielęgnować motywację dziecka do czytania?

Motywacja do czytania to niezwykle istotny element układanki wczesnej nauki czytania i pisania. Jeśli Twoje dziecko nie ma ochoty obcować z książkami, najpewniej nie będzie też miało chęci, by nauczyć się czytać. 

Często bywa tak, że początkowy zapał do czytania jest bardzo duży, ale może szybko osłabnąć, jeśli dziecko napotyka trudności podczas nauki. Dlatego tak ważne jest, aby czytanie zawsze kojarzyło się z czymś bardzo pozytywnym.

Kiedy zaczniesz pielęgnować motywację od najmłodszych lat i dbać o jej utrzymanie, z łatwością zauważysz, że Twoje dziecko chętniej pokonuje początkowe trudności i zachowuje silną chęć do dalszego czytania.

Dlaczego dziecku może brakować motywacji do czytania

Istnieje wiele powodów, dla których dziecko może nie mieć motywacji do czytania, ale oto kilka najczęstszych: 

Niskie poczucie własnej skuteczności

Poczucie własnej skuteczności to wiara dziecka we własne siły i gotowość do stawiania czoła wyzwaniom. Jego spadek może pojawić się wtedy, gdy czynności związane z czytaniem zaczynają sprawiać trudność.

Dzieci mogą unikać sytuacji, w których czują, że ponoszą powtarzające się porażki. Dlatego tak ważne jest, aby świętować nawet najmniejsze sukcesy z dziećmi o niskim poczuciu własnej skuteczności — dzięki temu budują one poczucie własnej wartości i zyskują wiarę w swoje możliwości uczenia się.

Brak możliwości wyboru podczas czytania

Bardzo często brak motywacji do czytania wynika po prostu z braku wyboru. Dzieci uwielbiają zgłębiać tematy, które same je fascynują, a narzucanie lektury z góry może sprawić, że czytanie wyda się przykrym obowiązkiem. 

Niedocenianie wartości czytania

Jeśli w domu brakuje docenienia wartości czytania, może ono nie wydawać się dziecku niczym priorytetowym. Może nie dostrzegać w nim sensu i opierać się okazjom do sięgnięcia po książkę.

5 wskazówek, jak wspierać motywację dziecka do czytania

Jak widzisz, motywacja do czytania to kluczowa umiejętność wczesnej edukacji. Ale jak zadbać o to, by dziecko nie straciło tego zapału? Poniższe wskazówki pomogą Ci podtrzymać w maluchu silną chęć do czytania. Nawet jeśli uważasz, że Twoje dziecko nie ma problemu z motywacją, warto wdrożyć choć część z nich, by wychować czytelnika na całe życie!

1. Pozwól dziecku wybierać!

Jak wspomniałam wcześniej, brak wyboru potrafi całkowicie zgasić dziecięcy entuzjazm do czytania.

Dając dzieciom wybór, stwarzasz im przestrzeń do nauki i odkrywania świata na własnych zasadach. Możliwość decydowania zwiększa też szansę, że same z siebie sięgną po książkę, bez ciągłego zachęcania.

Może to być tak proste, jak pozwolenie dziecku na wybranie bajki na dobranoc lub samodzielny wybór nowej książki w bibliotece czy księgarni.

2. Włącz czytanie do zabawy

Jednym z najlepszych sposobów na to, by czytanie stało się wciągające i motywujące, jest wykorzystanie zabawy.

Zamiast nudnych fiszek istnieje mnóstwo fantastycznych gier, które możesz wykorzystać, aby pomóc dziecku w nauce alfabetu. 

Możesz wpleść czytanie i pisanie w codzienne zabawy tematyczne, na przykład zapisując i odczytując zamówienia w dziecięcej kuchni czy restauracji.

W zabawie nie ma złych metod... pomyśl po prostu, w co Twoje dziecko lubi się bawić na co dzień, i wykaż się kreatywnością, wplatając elementy czytania w te zabawy. 

3. Bądź wzorem do naśladowania

Twoje dziecko ceni to, co cenisz Ty. Jeśli widzi, jak ważne jest dla Ciebie czytanie, samo również zacznie dostrzegać w nim wartość. 

Niech dziecko widzi, jak czytasz książki, które sprawiają radość TOBIE. Opowiadaj o tym, jak bardzo lubisz czytać. Kiedy przeglądasz telefon i czytasz maile lub ciekawy artykuł w internecie, powiedz maluchowi, co dokładnie robisz.

Im częściej zauważa, że czytanie stanowi naturalną część Twojego życia, tym łatwiej zrozumie jego wartość i zechce pójść w Twoje ślady!

4. Zbuduj społeczność małych czytelników

Dzieci uwielbiają spędzać czas z rówieśnikami, co ma także kluczowe znaczenie dla ich wczesnego rozwoju społecznego. Dlaczego by więc nie stworzyć małego klubu książki, w którym maluchy mogłyby spotykać się na wspólne czytanie i zabawę?

Kiedy Twoje dziecko poczuje przynależność do grupy małych czytelników, będzie z radością rozmawiać o książkach z przyjaciółmi. Doda mu to pewności siebie w czytaniu i sprawi, że chętniej sięgnie po kolejne lektury, co z kolei jeszcze bardziej wzmocni jego motywację.

5. Buduj tożsamość czytelniczą

Każdy z nas jest wyjątkowy i dokładnie tak samo każdy z nas jest wyjątkowym czytelnikiem. Pomagając dziecku odkryć jego własną tożsamość czytelniczą, rozbudzasz w nim naturalną motywację do czytania.

Porozmawiaj z dzieckiem o tym, jakie książki lubi najbardziej. Co najbardziej przyciąga jego uwagę i o czym chciałoby się dowiedzieć czegoś więcej? Może uwielbia zabawne historyjki, a może woli poznawać świat dzięki książkom popularnonaukowym? 

Innym sposobem na budowanie tożsamości czytelniczej jest poznanie swoich mocnych stron i wyzwań związanych z czytaniem. Być może Twoje dziecko świetnie radzi sobie ze składaniem głosek w słowa, ale ma problem z rozpoznawaniem całych wyrazów od razu. Możesz pomóc mu wyznaczać małe, osiągalne cele, które pozwolą świętować sukcesy i podniosą jego poczucie własnej wartości.

Zrozumienie, jakie książki dziecko lubi oraz jakie są jego mocne i słabsze strony, pomoże wzmocnić jego poczucie tożsamości jako czytelnika i uświadomi mu, że każdy z nas czyta inaczej – i każdy jest wyjątkowy!