İletişimi Desteklemek İçin Suyu Kullanmanın 20 Yolu
Öncelikle, başlamak için Speech Blubs gibi hem pratik hem de bütçe dostu birçok çevrim içi platform ve uygulama mevcuttur. Yerel dil ve konuşma terapisi merkezinizin web sitesine göz atabilirsiniz...
Öncelikle, başlamak için Speech Blubs gibi hem pratik hem de bütçe dostu birçok çevrim içi platform ve uygulama mevcuttur. Kaynaklar için yerel dil ve konuşma terapisi hizmetlerinizin web sitelerine göz atabilir, kanıta dayalı bilgiler ve stratejiler için Royal College of Speech and Language Therapists (RCSLT) sitesini inceleyebilirsiniz.
İkinci olarak... elinizde zaten olan şeyleri kullanabilirsiniz! Etkili olması için gösterişli olmasına gerek yoktur. Bunu göstermek için, aşağıda ve gelecekteki yazılarımda evdeki basit eşyalarla destekleyebileceğiniz 20 dil ve konuşma alanını paylaşacağım. Üstelik bu seferki tam elinizin altında: Su!
1. Yeni kelime hazinesi - ör. dalgalar, musluk, yüzmek, batmak, ıslak, akmak, taşmak, ıslanmak, şelale
İster su birikintilerinde zıplarken, ister banyoda, ellerinizi yıkarken veya su savaşı yaparken olsun... çocuğunuza modelleyebileceğiniz (gösterebileceğiniz) pek çok yeni ve heyecan verici kelime vardır. Kelimeyi, ne anlama geldiğini ve nasıl kullanıldığını göstermek için tek kelimeler, kısa ifadeler ve cümleler kullanarak bu yeni sözcükleri tanıtın.
2. Şimdiki zaman eylemleri - ör. dökmek, sıçratmak, serpmek, damlatmak, kurulamak, doldurmak, suda yürümek, dökmek
Su, onunla pek çok farklı şekilde etkileşim kurabildiğiniz için eylem gelişimini desteklemek adına harika bir araçtır. Su içeren oyunlar ve günlük aktiviteler sırasında yukarıdakiler gibi fiilleri modelleyin. Kısa cümlelere geçmeden önce bunları tek kelimeler olarak modelleyerek başlayın.

3. Geçmiş zaman eylemleri - ör. döktü, sıçrattı, serpti, damlattı, doldurdu, kuruladı, taştı
Çocuğunuz bu fiillerin şimdiki/geniş zaman hallerinde rahat hissettiğinde, onları geçmiş zamanlı fiiller olarak modelleyebilirsiniz. Yaptığınız şey hakkında önce tek kelimelerle, ardından kısa cümlelerle konuşun. Kelimeyi söylerken omzunuzun üzerinden arkanıza doğru el sallayarak veya işaret ederek fiilin geçmişte gerçekleşen bir durumu temsil ettiğini anlamasına destek olabilirsiniz. Bu basit işaret, çocuğunuzun "geçmiş" kavramını anlamasını kolaylaştırır.
4. Sıfatlar - ör. ılık, soğuk, ıslak, kuru, derin, sığ, buz gibi, hızlı, yavaş
Çok çeşitli sıfatları göstermek amacıyla, oyunlarda ve günlük aktivitelerde sudan rahatça yararlanabilirsiniz. Bu sıfatları çocuğunuzla birlikte keşfedip deneyimleyin; örneğin hissetmek ve üzerine konuşmak için farklı bardaklara farklı sıcaklıklarda su doldurun, banyo zamanında derin ve sığ su hakkında konuşmak için suyu yavaşça boşaltın, bahçenin farklı yerlerini ıslatmak veya kuru bırakmak için hortumu çıkarın ya da suyun hızlı veya yavaş akmasını gözlemlemek için sürahiden lavaboya su dökün.
5. Konum bildiren sözcükler - içinde, dışında, altında, üstünde
Suyu keşfederken çocuğunuzla birlikte konum bildiren sözcüklerle oynayın ve bunları modelleyin. Plastik ördek suyun "üzerinde" dururken kurbağa suyun "altında", ayı ise "suyun dışında" olabilir.
6. Hazır, dikkat, başla!
Bahçede veya banyoda yapılan su oyunları sırasında "Hazır, dikkat, başla!" kalıbını modelleyin. Suyu bir süre tutun (örneğin hortumu kapatarak veya musluğu kısarak), ardından "hazır... dikkat... BAŞLA!" diyerek suyu açın. Bu etkinliği eğlenceli ve heyecanlı kılarsanız, çocuğunuz kendi kendine "başla!" demeye veya bunu işaret etmeye heveslenecektir.
7. İstek bildiren kelimeler - ör. "daha" ve "bir daha"
Yukarıdaki etkinliği bir adım ileri taşımak için "hazır, dikkat, başla!" yerine "daha" veya "bir daha" gibi talep bildiren kelimeler kullanabilirsiniz.
8. Kapasite - dolu, boş, yarım
Su ve farklı kaplar kullanarak kapasiteyi anlatan kelimeleri keşfedin. Kapların boyutları ve kapasiteleri için uygun dili modelleyin; örneğin "şişe yarı yarıya dolu", "bardak boş" ve "sürahi çok küçük, su taşıyor!". Etkinliği daha da ilgi çekici hale getirmek için suya gıda boyası veya sim ekleyebilirsiniz.

9. Gerçek hayat oyunları
Oyun, dil ve iletişimin kapısını aralar. Suyu işlevsel bir biçimde kullanabilecekleri fırsatlar yaratarak çocuğunuzu gerçek hayat oyunlarına teşvik edin; örneğin bahçede kendi el yıkama istasyonunu kurun, meyvesini yıkayabileceği bir kase hazırlayın, duşta oyuncak bebeğinin saçlarını yıkamasını sağlayın veya dökmesi için oyuncak demliğine su koyun.
10. Suyun bir kategori olduğunu öğretin
İster deniz taşıtları ile kara taşıtları, kara hayvanları ile su hayvanları, isterse su aktiviteleri ile kara aktiviteleri olsun; oyun sırasında nesneleri konuşabilir ve sınıflandırabilirsiniz. Örneğin, oyuncak hayvanları banyoya getirip hangilerinin suya girebileceğini ve hangilerinin kenarda kalması gerektiğini düşünebilirsiniz... Mesela: "Kurbağa yüzebildiği için içeri girebilir" gibi.
11. Su temalı "Torbanın İçinde Ne Var?"
Farklı kağıtlara suyla ilgili nesneler çizin, yazın veya çıktılarını alıp bir torbaya koyun. Sırayla torbadan bir kağıt çekin ve karşınızdakinin tahmin etmesi için onu tarif edin; örneğin bir nehir... "hızlıdır, tepeden aşağı akar, köprünün altından geçer." Deniz... "büyüktür, tuzludur ve plajda içinde yüzeriz." Gölet... "küçüktür, sakindir, bahçededir ve içinde kurbağalar yaşar." Banyo küveti... "küçüktür, evin içindedir, sıcacıktır ve köpükleri vardır." Şelale... "hızlıdır, yüksekten dökülen sudur ve dağlarda veya yağmur ormanlarında bulunur." Havuz... "büyüktür, sakindir, dikdörtgendir ve içinde yüzeriz."
12. Baloncuk çıkarma
Eğlenin ve etrafı biraz dağıtmaktan çekinmeyin! Farklı kapları suyla doldurun ve pipet kullanarak suya üfleyip baloncuklar yapın. Farklı kapları, farklı miktarlardaki suları ve farklı üfleme kuvvetlerini deneyin; gözlemlediğiniz farklılıklar üzerine sohbet edin. Ekstra eğlence için gıda boyası da katabilirsiniz!
13. Karşılaştırmalar - ör. sıcak, daha sıcak, en sıcak. soğuk, daha soğuk, en soğuk. derin, daha derin, en derin.
Farklı suları tanımlayıp karşılaştırarak çocuğunuzla kıyaslama bildiren kelimeleri keşfedin. Musluktan farklı sıcaklıklarda su akıtın, buz ile suyu karşılaştırın, küvete farklı derinliklerde su doldurun ve suyun özelliklerini kıyaslarken "daha" ve "en" sözcüklerini kullanın.
14. Hayali oyunlar
Oyun, dilin kilidini açan muhteşem bir araçtır. Çocuğunuzun hayal gücüne dayalı oyunlarını desteklemek için sudan yararlanın; örneğin suyun sihirli bir iksir, dağdan akan bir lav veya kafelerindeki sıcak çikolata olduğunu; buzun özel bir elmas, hortumdan fışkıran suyun ise bir ejderhanın püskürttüğü ateş olduğunu hayal edebilirsiniz.
15. Sosyal etkileşim - ör. su savaşları, birlikte banyo yapmak, şişme havuzlar
Su çok eğlencelidir! O yüzden çalışma kağıtlarını bir kenara bırakın ve yaratıcı olun! Bahçede su savaşı yapın, su balonları doldurun, yüzmeye gidin, birlikte minik bir gölet yapın... İletişimi ve bağı güçlendirecek şekilde bütün aile bir arada oynayın.

16. Duyusal deneyim - Buz, renkli su
Su sıcaklıklarını keşfedin, buza dokunup erimesini izleyin, küçük havuzda suyun üstünde kalın, suya renk ve sim katın. Su, çocuğunuzun hem sakinleşip dinlenmesi hem de yeni ve ilgi çekici fikirler ve sözcükler öğrenmesi için harika bir duyusal araçtır.
17. Paylaşım
Su, birlikte çalışmak için son derece eğlenceli ve işlevsel bir araçtır. Paylaşmayı, adaleti ve herkesin aynı mı yoksa farklı mı miktara sahip olduğunu konuşmak için suyu kullanın; örneğin herkesin bir bardağı olsun. Çocuğunuz herkese içecek koyma pratiği yaparken siz de bardaklardaki su seviyesini görsel olarak kullanarak "aynı" ve "farklı" kavramları etrafında dili modelleyebilirsiniz.
18. Minyatür dünya oyunları (Small world play)
Çocuğunuzun minyatür dünya oyunlarına suyu dahil edin; örneğin arabalarını içinden geçirebileceği bir nehir, lego kalesi için bir göl, Barbie bebekleri için bir yüzme havuzu veya hayvanlarının su içebileceği minik bir gölet yapın. Su; karakterlerin su içmesine, yüzmesine, yıkanmasına veya suda yürümesine olanak tanıyarak bu minik dünyalara hayat verir. Oyunları sırasında bu durumlara uygun dili modelleyin.
19. Bilimsel kelimeler - ör. erimek, buharlaşmak, kaynamak, göl, yağış, H2O, su tüketimi (hidrasyon)
Dünyadaki su hakkında keşifler yapın, araştırın ve konuşun. Kitaplar, internet ve aktiviteler yoluyla bilimsel sözcük dağarcığını destekleyin.

20. Günlük rutinler - ör. el yıkamak, diş fırçalamak, duş almak, yiyecekleri yıkamak.
Su günlük rutinlerimizin tam merkezindedir. Etkinlik hazırlamaya vaktiniz mi yok? Hiç sorun değil! Çocuğunuz normal işlerini yaparken sadece karşılaştığı su hakkında konuşun ve bu sırada ilgili kelimeleri modelleyin. Banyosunu sıcak mı yoksa soğuk mu seviyor? İsteseydi suyu nasıl daha sıcak veya daha soğuk hale getirebilirdi? Ellerimizi yıkarken su nereden gelir? Musluğa nasıl ulaşır? İçecek olarak su vücudumuz için yararlı mıdır? Susamış hissetmek ne demektir?
İster yatmadan önce banyoda baş başa yapılan kısa sohbetler, isterse tüm ailenin katıldığı büyük su savaşları olsun; su keşfetmek için son derece basit, heyecan verici ve dil açısından zengin bir konudur! Bir deneyin, başlayın ve eğlenmenize bakın!
Yazan El Robertson