Okuma ve Dil Öğrenimini Geliştirmek İçin 10 İpucu
Çocuklarınız benim yeğenlerime benziyorsa, her gece aynı kitapların okunmasını ister ve genellikle okulun biraz daha zor ve daha az tanıdık okuma kitaplarından kaçınırlar. Sakın...
Çocuklarınız benim yeğenlerime benziyorsa, her gece aynı kitapların okunmasını ister ve genellikle okulun biraz daha zor ve daha az tanıdık okuma kitaplarından kaçınırlar. Sakın umutsuzluğa kapılmayın! İster uyku öncesi masalları olsun, ister sevilen bir klasiği okumak ya da okul için sesleri hecelemek olsun; kitaplar okuma ve dil öğrenimini her zaman destekleyecektir.
Elinize bir kitap almanız yeterli, asla yanılmazsınız!
Her ne kadar fonetik, ilk bakışta tanıyarak okuma ve bağımsız okuma önemli olsa da, dil ve konuşma gelişimi için zevk almak ve sürece dahil olmak çok önemlidir! Bu yüzden ister sadece bir resimli kitap, bir süper kahraman çizgi romanı, bir uzay ansiklopedisi veya klasik bir masal olsun; tüm kitaplar sohbet başlatmak için harika birer araçtır.
Elbette onları baştan sona dümdüz de okuyabilirsiniz, ancak kitapları sohbet başlatmak ve yeni kelimeler öğrenmek için kullanabileceğimiz başka yollar da var.
Kitaplardan en iyi şekilde yararlanmak için 10 ipucu!
1. Kapağa Bir Göz Atın
Çocuğunuzla birlikte bir kitabı açmadan önce kapağına bir bakın. Yeni kelimeler öğrenmek için sorabileceğiniz ve üzerinde konuşabileceğiniz bazı sorular şunlardır . . .
- Hadi başlığı okuyalım . . . Sence bu kitap ne hakkında olacak?
- Resme bakalım . . . Bize herhangi bir ipucu veriyor mu?
- Yazarın adını görebiliyor muyuz?
- Hadi neler olacağını sırayla tahmin edelim . . . .
2. Sondan Başlayın
Kitabı okumadan önce son sayfayı/sayfaları okuyun, sorun ve tartışın . . .
- Sence hikâyede neler oluyor?
- Mutlu bir sonu mu var? Üzücü bir son mu? Yoksa komik bir son mu?

3. Ortasını Karıştırın
Kitabın ortasında veya merakın en yüksek olduğu bir anda durun ve sorun/tartışın . . .
- Şu ana kadar neler oldu?
- Sence bundan sonra ne olacak?
- Şu ana kadar kimi/neyi sevdin ya da sevmedin?
4. Dedektifçilik Oynayın
Kitabı okuyun ve çocuğunuzun şu üç soruyu yanıtlamasına yardımcı olun . . .
Hikâyede kimler vardı?
Olay nerede geçiyordu?
Neler oldu?
Bunları yazmak ya da anahtar kelimeler ve resimler kullanarak ayrıntıların bir zihin haritasını çıkarmak çok eğlenceli olabilir.
5. Yazar Siz Olun
Kitabın yarısını okuyun ve durun. Kitabın geri kalanını yazın, çizin, tartışın ya da canlandırın. Çocuğunuzun hikâyeyi eğlenceli ve yaratıcı bir şekilde kendisinin tamamlamasına yardımcı olun.
6. Hazine Avına Çıkın
Kitabı inceleyin ve bilmedikleri yeni kelimeleri bulun. Bu kelimeler yazılı metinde veya resimlerdeki nesnelerin adlarında olabilir.
- Bu kelimenin ne anlama geldiğini biliyor musun?
- Sence ne anlama geliyor olabilir?
Bu kelimeyi çocuğunuzla tartışın ve ona öğretin. Daha sonra dönüp tekrar edebilmeniz için kelimeyi yapışkanlı bir not kâğıdına yazmak faydalı olabilir.
7. Yeniden Anlatın ve Değerlendirin
Kitabı birlikte okuyun. Okuduktan sonra, çocuğunuzdan ne dinlediğini, ne anladığını ve neleri hatırladığını görmek için hikâyeyi size tekrar anlatmasını isteyin. Başlangıç, gelişme ve sonuç kısımları hakkında konuşmak yardımcı olabilir. Çocuğunuza kitabı beğenip beğenmediğini ve nedenini sorun, ardından kitaba 10 üzerinden bir puan vermesini isteyin.
8. Tarif Et ve Bul
Bir sayfa seçin ve çocuğunuzun bakıp bulması için o sayfada gördüğünüz bir nesneyi tarif edin (tıpkı bir "çantada ne var" oyunu gibi). Kategorisini, işlevini veya konumunu tarif etmek için kelimeler kullanın. Örneğin; bu bir mobilya türü, metalden yapılmış, masanın yanında duruyor gibi. Çocuğunuz da sizin bulmanız için bir şeyler tarif etmeyi deneyebilir.

9. Rol Yapın
Bir kitabı okurken, bizzat kendiniz canlandırarak veya çocuğunuzun kendi oyuncaklarını kullanarak hareketler, ses tonları ve aksesuarlarla farklı karakterleri ve olayları canlandırabilirsiniz.
10. Kelimeleri Saklayın
Kitaptaki kelimelerin üzerini elinizle veya bir kâğıt parçasıyla kapatın. Resimleri kullanarak ve neler olduğunu tarif ederek hikâyeyi birlikte yeniden anlatın. Bu, okumaya karşı isteksiz olan bir çocukla dil akışını sağlamak için harika bir yoldur.
Kitaplar başka bir dünyaya açılan kapılardır!
Kitaplarla okuma ve dil öğrenimi; ejderhaları kovalamak, hazine bulmak, uçan köpekler ve prenses periler gibi çocuklarımızın gerçek hayatta asla karşılaşamayacağı fikirlerle tanışmayı içerir. Çok kitap okumak ve hikâyeleri deneyimlemek, onların harika maceralarda kaybolmalarını sağlarken bir yandan da yeni ve heyecan verici kelimeler duymalarına ve öğrenmelerine olanak tanır. Bir kitap alın, bir deneyin, bir başlangıç yapın ve eğlenmenize bakın!
Yazan El Robertson