Küçük Çocuklarda Konuşma Gecikmesi: Ebeveynler İçin Hepsi Bir Arada Rehber

Blog sayfamızda derinlemesine ele alınan önemli bir konu etrafında blog yazarlarımızı bir araya getiren "Hepsi Bir Arada" rehber serimize hoş geldiniz. Bu rehberin konusu, küçük çocuklarda konuşma gecikmesi.

Ne yazık ki çocuğunuzu hastaneden eve ilk kez götürürken elinize bir "Ebeveyn Kılavuzu" verilmiyor. İster ilk çocuğunuz olsun ister diğerleri, her çocuk farklı doğar ve farklı öğrenir. Bu blog, konuşma gecikmesi bağlamında her yaştan çocuğun iletişim gelişimi aşamaları hakkında bütüncül ve tutarlı bir bilgi kaynağı sunar.

https://www.youtube.com/watch?v=176mWySZ8U4

Konuşma Bozuklukları Hakkında Temel Bilgiler

"Konuşma ve dil bozukluğu", iletişim, akıcılık, işitme gibi alanlarda beceri eksikliğine yol açan bozuklukları kapsayan çok geniş bir terimdir. İster fiziksel bir yetersizlikten ister nörolojik bir bozukluktan kaynaklansın, bunlar uzmanlar tarafından test edilerek belirlenebilir. Çocukların konuşma gecikmesi yaşamasının bazı nedenlerini incelediğimiz 6 Konuşma Bozukluğu Türü başlıklı yazımızda üç tür konuşma ve dil bozukluğunu anlatıyoruz.

Çocuğunuzda Konuşma Gecikmesi Olup Olmadığını Anlamak

Benim hayalimdeki ebeveyn kılavuzunun ilk bölümünde, çocuğumun geç konuşan bir çocuk olup olmadığını nasıl anlayacağımı anlatan bir kısım olurdu. Çocuğumda Konuşma Gecikmesi Var mı? başlıklı yazısında dil ve konuşma terapisti Natalie Barnes şöyle açıklıyor: "Konuşma gecikmesi, çocuğunuzun konuşmasının doğru sırayla ancak yaşıtlarına göre daha yavaş bir hızda gelişmesi durumunda ortaya çıkar."

Dil ve konuşma terapisti Stacie Bennett de şunları söylüyor: "Tüm çocuklar, konuşma ve dil gelişimleri sırasında aynı aşamalardan geçer. Ancak çocuğunuzun her bir aşamaya tam olarak ne zaman ulaşacağını bilmek zordur. Normal kabul edilen geniş bir aralık vardır ve bu, çocuktan çocuğa çok değişebilir."

Stacie, Çocuğum Geç Açılan Bir Çocuk mu, Yoksa Geç Konuşan Bir Çocuk mu, Nasıl Anlarım? başlıklı yazısında, bir çocuğun konuşma ve dili ne kadar hızlı ya da yavaş öğrendiğini belirlemenin dört yolunu da sıralıyor. Ayrıca çocuğunuzun değerlendirilmesi gerekebileceğinden şüpheleniyorsanız kontrol edebileceğiniz normal dil gelişimi basamaklarına da yer veriyor.

Benzer şekilde, çocuğunuzun konuşmasının geride kalmış olabileceğini düşünüyor ama emin olamıyorsanız, American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) tarafından belirlenen konuşma ve dil gelişimi basamaklarını öğrenmek için Çocuğunuzun Geç Konuşan Bir Çocuk Olduğunun İşaretleri başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz. Ayrıca araştırmalar, gecikme yaşayan çocukların bir dil ve konuşma terapistinden erken tanı alıp mümkün olan en kısa sürede uygun desteği almaları halinde beş yaşına kadar yaşıtlarını yakaladığını gösteriyor. Bu harika bir haber!

Çocuğunuz konuşma seslerini çıkarmakta ve doğru konuşmakta zorlanıyorsa Speech Blubs uygulamasındaki ücretsiz tarama testini kullanabilirsiniz. Tarama testi, size özellikle çocuğunuza yönelik, uygulanabilir önerler içeren kişiselleştirilmiş bir rapor sunar. Uygulamayı App Store veya Google Play üzerinden indirebilirsiniz.

Sakin Kalmak İçin Nedenler

Ebeveynlik en iyi günde bile zordur; bu nedenle çocuğunuzun konuşma durumunu anlamaya çalışmak gözünüzü korkutabilir. Lütfen yalnız olmadığınızı bilin. Nitekim University of Michigan Health System verilerine göre, konuşma veya dil gelişiminde gecikme okul öncesi çağdaki çocukların yüzde 5 ila 10'unu etkiliyor. İşe, çocuklarda konuşma gecikmesiyle ilişkili risk faktörlerini inceleyerek başlayabilirsiniz. Bunun için konuşma gecikmesinin bazı nedenlerini de sıralayan Konuşma Gecikmesi Ne Kadar Yaygın? başlıklı yazımızı okuyabilirsiniz.

Geç Konuşan Bir Çocuğun Konuşmaya Başlaması Ne Kadar Sürer? başlıklı yazımız, çocuğunuzun konuşma basamaklarına ulaşmasına yardımcı olacak pratik önerileriyle umut veriyor. Kısa cevap şu: Bunun kısa bir cevabı yok. Üstelik her çocuk farklı olduğu için çocuğunuzun yaşıtlarını tam olarak hangi tarihte yakalayacağını söylemek imkânsız. Yazımız, hem bilgilenmeniz hem de kendinizi suçlamamanız için gelişimsel gecikmelerde rol oynayan farklı etkenlerin tümünü ele alıyor.

Konuşma Gecikmesinin Bir Başka Nedeni

Günümüzde pek çok ailede, aynı evde farklı diller konuşan ebeveynler bulunuyor. İki dil öğrenmek; iki kat girdi, iki kat dil işleme ve bu dil yapılarını kullanarak en az iki kat sosyal etkileşim gerektirir. Bu nedenle çift dilli çocukların çoğu zaman konuşma gecikmesi gibi görünen bir durum yaşaması şaşırtıcı değildir. Ancak Çift Dilli Çocuklar Daha Geç mi Konuşmaya Başlar? başlıklı yazımızın ana fikri, çift dilli çocukların konuşma gelişimi açısından tek dilli çocukların gerisinde olmadığı, yalnızca daha yavaş bir hızda öğrendikleridir.

Bir Başka Konu: Sözel Olmayan Bir Çocukla İletişim Kurmak

Sözel olmayan bir çocuğun ihtiyaçlarıyla baş etmek, farklı düzeyde bir çaba gerektirir. Size yardımcı olmak için yazılarımızda, sözel olmayan bir çocuğa destek olmanın teorik ve pratik yönlerini inceliyoruz.

Sözel olmayan çocuklar için iletişim hedefleri belirleme konulu yazımız, önce sözel olmayan çocuğunuzun iletişim aşamalarını derinlemesine ele alıyor ve "sözel olmayan çocukları dört aşamalı bir süreklilik üzerinde" tanımlıyor. Ayrıca "çocuğunuzun iletişim aşamasını belirlerseniz, neleri yapıp neleri yapamadığını ve bundan sonra ondan neler bekleyebileceğinizi bilirsiniz. Bu da onun için iletişim hedefleri belirlemenize yardımcı olur."

İkinci olarak yazı, dört farklı iletişim aşamasındaki çocuklar için hedef belirlemeye odaklanıyor. Yazıda ayrıca, uygun hedefleri belirleyebilmeniz için her aşamadaki süreçleri öğrenmenize yardımcı olacak, uzmanlar tarafından hazırlanmış faydalı videolar da yer alıyor.

Son olarak yazı, çocuğunuza iletişim kurması için nasıl neden sunabileceğinize odaklanıyor. Daha açık söylemek gerekirse, çocuğunuza şu konularda nasıl yardımcı olabileceğinizi anlatıyor: 1. istekte bulunmak, 2. reddetmek veya size "hayır" demek, 3. selamlaşmak ve vedalaşmak, 4. etkileşim kurmak veya yorum yapmak ve 5. seçim yapmayı öğrenmek.

Sözel olmayan ve konuşma gecikmesi yaşayan çocuklar için de umut var

Speech Blubs uygulaması aslında sözel olmayan çocuklar için geliştirildi ve çocukların önce sesler, sonra sözcükler, ardından kısa ifadeler ve en sonunda tam cümleler kurmasını sağlayan pek çok eğlenceli etkinlik sunuyor! Unutmayın, çocuğunuza iletişim kurması için nedenler sunmanız gerekir. Çocuğunuzla birlikte Speech Blubs kullanmak tam da bunun için fırsatlar yaratır!

Uygulamadaki etkinliklerde, çocuğunuzun taklit etmeye çalışması gereken davranışları başka çocuklar model olarak gösterir. Burada sizin yorumlarınız ve sorularınız çok önemlidir. Bu, çocuğunuzu başına oturtup kendi haline bırakacağınız bir uygulama değildir. Uygulamanın etkisi, uygulama süresine ne kadar emek verdiğinizle doğrudan ilişkilidir. Ayrıca çeşitli pediatri kuruluşlarının ekran kullanımı yönergelerine uymak için günde yalnızca 10-30 dakika önerdiğimizi de unutmayın. Bu yüzden Speech Blubs ile geçirdiğiniz zamanı en iyi şekilde değerlendirin.

Bilginize

Her ihtimale karşı, konuşma gecikmesiyle dolaylı olarak ilgili diğer yazılarımızı da burada bulabilirsiniz: