L Sesi Artikülasyon Terapisi: Ebeveynler İçin Rehber

https://www.youtube.com/watch?v=FP0jHNoFqWo

/l/ sesi oldukça zor olduğu için genellikle atlanır (söylenmez) ya da yerine /v/ veya /y/ gibi başka bir ses kullanılır. Neyse ki küçüğünüzün bu sesi öğrenmesine yardımcı olmak için uygulayabileceğiniz pek çok dil ve konuşma terapisi önerisi var.

Çocuğunuz Hangi Sesleri Ne Zaman Söylemeli?

Seslerin belirli yaşlarda geliştiğini bilmek önemlidir. Aşağıda, çocuğunuzun takvim yaşına göre hangi seslerin geliştiğini gösteren bir tablo bulabilirsiniz. Ayrıca çocukların bu sesleri farklı yollarla ve farklı zamanlarda öğrenip kullanmaya başladığını da unutmamak gerekir.

Örneğin anaokuluna giden bir çocuk, /t/ sesini okula gitmeyen bir çocuğa göre daha hızlı öğrenebilir; çünkü bu sese daha sık maruz kalır ve üzerinde daha sık çalışma fırsatı bulur.

Çocuklar /l/ sesini yaklaşık üç yaşında kullanmaya başlayabilir. Ancak bu sesi kelimelerin her konumunda tutarlı ve doğru şekilde kullanabilmeleri genellikle 6 yaş civarını bulur.

/L/ Sesi Nasıl Çıkarılır?

/l/ sesi, dilin ucu ön dişlerin hemen arkasına yerleştirilerek çıkarılır. Dişlerin arkasındaki o küçük çıkıntı, çocuğunuzun dilini yerleştirmesi gereken yerdir. Ayrıca çocuğun sesi çıkarırken ses tellerini kullanması ve havanın dilin kenarlarından geçip ağızdan çıkmasına izin vermesi gerekir.

Konuşma seslerini öğretmenin anahtarı taklittir. Çocuğun örnek alacağı kişiye bakıp gördüğünü tekrarlayabilmesi gerekir. Sesi mutlaka kendiniz de örnek olarak gösterin.

Örnek olurken yavaş olun; sesi ve dilinizin konumunu vurgulayın. /l/ sesi uzatılabilen bir sestir; onu uzun süre tutabilir ve abartarak söyleyebilirsiniz (çabucak çıkıp biten /t/ sesinin aksine).

Hangi Teknikler Önerilir?

Konuşma sesleri üzerinde çalışırken en sevdiğim yöntemlerden biri ayna kullanmaktır. Çocuğunuz /l/ sesini çıkarmaya çalışırken önce size, sonra kendine baksın. Sizin sesi nasıl çıkardığınızla kendisinin nasıl çıkardığını karşılaştırmasını isteyin. Neyi yanlış yaptığını görebildiğinde hatayı düzeltmek çok daha kolay olur.

Konuşma sesleri üzerinde çalışmanın bir başka yolu da uygulamalardır. Speech Blubs uygulamasına göz atın! Çocuğunuzun diğer çocukları taklit edebileceği, konuşma seslerini farklı şekillerde (renkler, sayılar, şekiller) çalışabileceği harika içerikler sunar; üstelik eğlenceli ve ilgi çekicidir. Etkinlikler ve oyunlar için Ağız Jimnastiği bölümüne de bakın!

/l/ sesi üzerinde çalışmanın bir başka yolu da diş fırçası, dil basacağı, Speech Buddy ya da başka bir araçla doğru dil konumunu göstererek dokunsal bir ipucu, yani dokunmaya dayalı bir ipucu vermektir.

Bazı ebeveynler yiyeceklerle yaratıcı çözümler bulur ve bu noktaya küçük bir mısır gevreği ya da biraz fıstık ezmesi koyar. Bir çocukta en iyi işe yarayan yöntem her zaman bir diğerine uymayabilir; bu yüzden bir fikir işe yaramazsa cesaretiniz kırılmasın.

/L/ Sesinde Aşamalı İlerleme

Herhangi bir konuşma sesini öğretirken çocuğa aynı anda çok fazla yüklenmediğinizden emin olun.

Örneğin "lolipop" kelimesiyle başlamak iyi bir fikir değildir; çünkü çocuk kolayca bunalır ve vazgeçer. Önce sesi tek başına çalışın, ardından çocuğunuz her aşamayı sürekli olarak doğru kullandıkça bir sonraki aşamaya geçin.

https://www.youtube.com/watch?v=67r4fDOhEjw

Şarkılarla L sesi çalışın

Örneğin /l/ sesi için aşamalı bir program şöyle görünür.

Elbette /l/ sesi yalnızca kelime başında yer almaz. Bazen çocuklar yalnızca kelime başında hata yapar; bazen de hata kelime ortasında (balon) ya da sonundadır (masal).

Ses kelimenin neresinde olursa olsun süreç aynıdır. Çocuğunuzun dil ve konuşma terapisti, çocuğunuza bu süreçte rehberlik edecek ve uygun gördüğü şekilde ilerleyecektir.

/L/ Sesi Üzerinde Çalışmanın Yolları

1. Lolipop 1. Bölüm

Büyük bir lolipop resmi yazdırın. Çocuğunuzdan lolipopun üzerine /l/ sesi içeren kelimeler yazmasını isteyin. Kelimeyi yazarken yüksek sesle söylesin. Kelimelerin bir kısmını ya da çoğunu doğru söylerse küçük ödüller verebilirsiniz.

2. Lolipop 2. Bölüm

10 lolipop resmi yazdırıp arkalarına /l/ sesi içeren kelimelerin resimlerini koyabilir ve çocuğunuzdan kartları çevirmesini isteyebilirsiniz. Bu eğlenceli bir eşleştirme oyunu olur ve çocuğunuza sesleri defalarca söyleme fırsatı verir.

3. Yaprakları Kaldır

Bu, hem dışarı çıkmanın hem de terapi çalışmasının çok tatlı bir yolu. Çocuğunuzdan dışarıda farklı boyutlarda yapraklar toplamasını isteyin. Elbette bu sonbaharda daha iyi işler, ama ilkbaharda ağaçlarda yapraklar çıkmaya başladığında da rahatlıkla yapabilirsiniz. Gördüğü farklı renkler, yaprakların üzerinde ne olduğu gibi konular hakkında konuşmasını isteyin. Ayrıca yaprakların arkasına keçeli kalemle /l/ sesi içeren kelimeler de yazdırabilirsiniz!

4. Nilüfer Yaprağı Atlama

Bu da havalar güzelleşince dışarıda oynayabileceğiniz ya da evinizin salonunda rahatça yapabileceğiniz bir başka oyun. 10 yeşil nilüfer yaprağı yazdırın ve bir alana dağıtın. Çocuk ya da çocuklar kurbağa olduklarını hayal edip yapraktan yaprağa zıplasın. Yeni bir yaprağa ulaştıklarında üzerindeki kelimeyi söylemeleri gerekir!

Artikülasyon Tombalası Nasıl Oynanır?

Umarım bu yazı /l/ sesi hakkında size fikir vermiş ve evde uygulayabileceğiniz eğlenceli, pratik stratejiler sunmuştur!

Çocuğunuz başka seslerde de zorlanıyorsa, dil ve konuşma terapisi ve artikülasyon etkinlikleri için fikir bulabileceğiniz yazılar şunlar: