Heeft een middenoorontsteking of lijmoor invloed op de spraak van een kind?

Volgens de website van de American Speech and Hearing Association (ASHA) is een lijmoor een aandoening waarbij het middenoor zich vult met een lijmachtige vloeistof in plaats van lucht. Het kan in één oor of in beide oren voorkomen en ontstaat niet altijd na een infectie.

Dit zorgt voor een gedempt gehoor. Stel je voor dat je onder water bent en iemand praat tegen je – zo klinkt het voor kinderen met een lijmoor.

In de meeste gevallen verdwijnt het zonder enige behandeling. Als het lijmoor aanhoudt, kan een kleine ingreep worden geadviseerd om het vocht weg te halen en buisjes te plaatsen. Deze ingreep komt veel voor en duurt minder dan 30 minuten.

Hoe werkt het oor?

Het oor bestaat uit drie delen: het buitenoor, het middenoor en het binnenoor. Geluidsgolven komen het buitenoor binnen en raken het trommelvlies, waardoor dit gaat trillen. De trillingen gaan van het trommelvlies naar de gehoorbeentjes in het middenoor. Deze botjes geven de trillingen door aan het slakkenhuis in het binnenoor. Het slakkenhuis zet de trillingen om in elektrische signalen, die via de gehoorzenuw naar de hersenen gaan. De hersenen vertalen deze signalen naar geluid.

Het middenoor is normaal gesproken gevuld met lucht. Het middenoor staat in verbinding met de achterkant van de neus via een smal kanaaltje: de buis van Eustachius. Bij kinderen ligt deze buis vrijwel horizontaal.

Daarom krijgen jonge kinderen veel sneller een oorontsteking dan volwassenen: het ontstekingsvocht kan namelijk nauwelijks weglopen. Het blijft daar zitten en veroorzaakt een infectie in het oor. Naarmate we ouder worden, komt de buis schuiner te staan, waardoor alles wat in de doorgang zit goed kan weglopen.

Wat veroorzaakt een lijmoor?

De oorzaak is waarschijnlijk dat de buis van Eustachius niet goed werkt. De balans tussen vocht en lucht in het middenoor kan verstoord raken als de buis van Eustachius te nauw is, verstopt zit of niet goed opengaat. De buis is normaal gesproken gesloten, maar gaat open wanneer we niezen, hoesten of geeuwen.

Rond de leeftijd van 10 jaar hebben 8 op de 10 kinderen minstens één keer een middenoorontsteking gehad.

Lucht in het middenoor kan geleidelijk worden opgenomen door de omliggende cellen als deze niet wordt aangevuld met lucht via de buis van Eustachius. Hierdoor kan er een onderdruk in het middenoor ontstaan. Dit kan ervoor zorgen dat er vocht vanuit de omliggende cellen het middenoor in sijpelt.

Sommige kinderen krijgen een lijmoor na een hoestbui, verkoudheid of oorontsteking, wanneer het oor extra slijm aanmaakt. Het slijm kan zich ophopen in het middenoor en niet goed weglopen via de buis van Eustachius. Maar in veel gevallen begint een lijmoor helemaal niet met een infectie.

Hoe vaak komt een lijmoor voor?

Een lijmoor komt heel veel voor bij kinderen. Rond de leeftijd van 10 jaar hebben 8 op de 10 kinderen er minstens één keer mee te maken gehad. Het komt meestal voor tussen de 2 en 5 jaar, vaker bij jongens dan bij meisjes, en vooral in de wintermaanden.

Daarnaast komt het vaker voor bij kinderen die:

• Naar de kinderopvang gaan.
• Een oudere broer of zus hebben.
• In een huis wonen waar gerookt wordt.
• Geboren zijn met een schisis (gespleten gehemelte), wat invloed kan hebben op de werking van de buis van Eustachius.
• Het syndroom van Down hebben.
• Last hebben van allergische rinitis, zoals hooikoorts.

Spraak en middenoorontsteking

Het spreekt voor zich dat als je kind op school niet goed kan horen, het leren lastiger kan gaan. Je kind kan ook gefrustreerd raken als het niet goed kan volgen wat er gebeurt. Ze kunnen zich buitengesloten voelen bij activiteiten omdat ze de instructies niet verstaan. Bovendien kan de leerkracht gaan denken dat je kind gedragsproblemen heeft wanneer het niet reageert of niet oplet.

Er is weleens bezorgdheid dat een gedempt gehoor door een lijmoor problemen kan veroorzaken in de spraak- en taalontwikkeling. De gedachte is vaak dat dit op zijn beurt weer leidt tot mindere schoolprestaties en gedragsproblemen.

Onderzoeken die hiernaar hebben gekeken, zijn echter geruststellend. Deze onderzoeken lieten zien dat kinderen met een lijmoor gemiddeld niet meer kans (of slechts een heel klein beetje meer kans) hebben op langdurige gedragsproblemen of achterblijvende schoolprestaties in vergelijking met kinderen zonder lijmoor.

Deze studies keken echter naar het algemene gemiddelde. Er blijft bezorgdheid bestaan dat de ontwikkeling van sommige kinderen met een lijmoor wél beïnvloed kan worden – met name bij kinderen met een onbehandeld, ernstig en langdurig lijmoor.

Kortom: een ontwikkelingsachterstand op het gebied van spraak en taal is bij de meeste kinderen met een middenoorontsteking of lijmoor onwaarschijnlijk. Maak je je toch zorgen over de ontwikkeling van je kind, bespreek dit dan altijd met een arts.