Ontwikkeling van je kind: wanneer gaat mijn kind woorden combineren?

Een van de grootste zorgen van ouders over de ontwikkeling van hun kind is wanneer hun kind goed kan communiceren. Het is zoveel makkelijker als je kind je kan vertellen wat het wil of nodig heeft, of dat er iets mis is. Onthoud wel: vooral in de eerste jaren ontwikkelen kinderen zich in hun eigen tempo, afhankelijk van erfelijke factoren en hun omgeving.

Als er sprake is van een syndroom, stoornis of cognitieve beperking, heeft dat invloed op het vermogen van je kind om taal te leren en te gebruiken.

Taalontwikkeling met Speech Blubs

Speech Blubs is een fantastische logopedie-app met een bibliotheek van meer dan 1.500 activiteiten, gezichtsfilters, spraakgestuurde activiteiten en leerzame bonusvideo's. Ontdek alles, van 'Eerste klanken' tot het onderdeel 'Bouw een zin', en zie hoe je kind meteen leert!

Het proces van taalontwikkeling

Telegramstijl is de tweewoordfase in de vroege taalontwikkeling van kinderen. Je kindje zegt bijvoorbeeld 'Mama kijk!' of 'Baby lezen!'

Wat mijlpalen in de ontwikkeling betreft, zou een kind volgens de American Academy of Pediatrics (AAP) uiterlijk op de leeftijd van 15 maanden zijn eerste woordje moeten zeggen. Een andere mijlpaal die minder aandacht krijgt, maar ook belangrijk is, is wanneer kinderen woordcombinaties gaan maken.

Als een kind net aan deze mijlpaal begint, bestaan de combinaties uit zelfstandige naamwoorden en handelingen, zoals 'mama weg' of 'papa op'. Naarmate de taalvaardigheid zich ontwikkelt en verbetert, gaat je kind ook dingen als werkwoorden (handelingen) gebruiken.

Een voorbeeld hiervan is 'auto rijdt'. Deze combinaties met werkwoorden zijn belangrijk, omdat ze de basis leggen voor de ontwikkeling van de grammatica van je kind. Kinderen zouden uiterlijk op de leeftijd van 24 maanden twee woorden moeten combineren (Bright Futures: Guidelines for Health Supervision of Infants, Children, and Adolescents (3e druk)).

Een recent onderzoek keek naar de eerste woordjes en eerste woordcombinaties van kinderen, en of een achterstand in een van deze mijlpalen latere taalproblemen voorspelde. Interessant genoeg liepen kinderen die laat woorden combineerden meer risico op latere taalproblemen dan kinderen die laat hun eerste woordjes zeiden (Journal of Early Intervention, 38 (1) (41–58)). Dit betekent dat het minder belangrijk is dat je kind laat begint met praten dan wanneer je kind woorden gaat combineren.

Als logopedist krijg ik veel vragen van ouders wanneer hun kind deze fases doorloopt en de peuterleeftijd bereikt. Hier vind je de antwoorden op een aantal veelgestelde vragen over de ontwikkeling van kinderen!

Zijn 'dank je wel' en 'welterusten' voorbeelden van woordcombinaties?

Veel kinderen gebruiken deze woorden al vroeg en ouders denken dan dat ze tweewoordcombinaties maken. Deze uitdrukkingen worden echter als één geheel geleerd en uit het hoofd gezegd. Dat is iets anders dan twee losse woorden leren en die samenvoegen. Als je kind 'dank je, mama' zegt, is dat wel een voorbeeld van het combineren van twee verschillende woorden.

Mijn kind gebruikt heel veel losse woorden. Is hij klaar om ze te combineren?

Dit komt van logopedist Lauren Lowry uit haar artikel 'Combining Words Together: A Big Step in Language Development', waarin ze zegt dat een kind, voordat het twee woorden kan combineren, het volgende moet kunnen:

1. Verschillende soorten woorden gebruiken

Kinderen hebben meer nodig dan alleen zelfstandige naamwoorden (namen van mensen, plaatsen en dingen) in hun woordenschat om woorden te combineren. Zodra ze een paar eerste werkwoorden (actiewoorden zoals 'gaan', 'gieten' of 'geven'), bijvoeglijke naamwoorden (beschrijvende woorden zoals 'heet', 'groot' of 'snel') en/of voorzetsels (plaatswoorden zoals 'op', 'in' of 'af') gebruiken, hebben ze de bouwstenen om woorden te combineren. Deze woorden ontwikkelen zich meestal rond de 18 maanden.

2. Twee ideeën uitdrukken

Voordat kinderen twee ideeën uitdrukken met tweewoordcombinaties, doen ze dat meestal met een woord en een 'aanvullend' gebaar, dat extra informatie toevoegt aan het gesproken woord. Als een kind bijvoorbeeld naar de koekjestrommel wijst en 'mama' zegt, bevat zijn boodschap twee ideeën: hij wil dat mama hem een koekje geeft.

Of als een kind met zijn armen een gebaar voor 'groot' maakt terwijl hij naar een grote teddybeer wijst, bevat zijn boodschap twee ideeën: de beer is groot. Verwar dit niet met gebaren die dezelfde betekenis hebben als het woord (bijvoorbeeld naar een koekje wijzen en 'koekje' zeggen), want daarmee drukt je kind maar één idee uit.

Als een ouder me vertelt dat hun kind meer gebruikt dan alleen zelfstandige naamwoorden, is het kind waarschijnlijk klaar om woorden tot zinnetjes te combineren.

Mijn kind combineert geen woorden. Moet ik me zorgen maken?

Als je kind 24 maanden of ouder is en nog geen woorden combineert, is het belangrijk om met je huisarts of kinderarts te praten en een verwijzing naar een logopedist te vragen. Die beoordeelt de vaardigheden en ontwikkeling van je kind om te bepalen of logopedie nodig is.

5 manieren om je kind te helpen woorden te combineren

1. Volg je kind

Kinderen hebben oefening en herhaling nodig bij het versturen en ontvangen van gesproken boodschappen. Om spontane communicatie te stimuleren, volg je je kind en kijk je wat hij of zij aan het doen is.

Wacht tot je kind je een boodschap stuurt en geef het de kans om te reageren voordat je zelf iets zegt. Zorg dat je op ooghoogte met je kind komt en benoem alles wat hij of zij doet.

2. Benadruk verschillende soorten woorden

Benadruk tijdens het spelen en contact met je kind nieuwe woorden die aansluiten bij waar je kind op dat moment in geïnteresseerd is. Gebruik gebaren en je stem om deze nieuwe woorden te laten opvallen.

Benadruk niet alleen zelfstandige naamwoorden, maar ook eenvoudige werkwoorden (bijv. 'stop', 'duwen' of 'wassen'), bijvoeglijke naamwoorden (bijv. 'klein', 'zacht' of 'koud') en voorzetsels (bijv. 'in', 'op', 'neer' of 'omhoog').

Werkwoorden zijn vooral belangrijk voor het bouwen van de eerste zinnetjes en voor de ontwikkeling van de grammatica van kinderen. Speel met een teddybeer om de woorden voor te doen!

3. Geef het voorbeeld met korte, correcte zinnen

Ook al zijn de eerste woordcombinaties van kinderen grammaticaal niet correct (bijv. 'auto in', 'sap willen' of 'ik op'), het is belangrijk dat je je kind grammaticaal juiste voorbeelden geeft. Dat betekent dat je zijn foutieve grammatica en woordgebruik niet moet nadoen.

Praat met je kind in korte, eenvoudige zinnen, maar met correcte grammatica. Zo begrijpt je kind hoe woorden samen worden gebruikt en wat ze betekenen. Als je kind bijvoorbeeld 'auto in' zegt terwijl het in de auto stapt, kun je zeggen: 'Je gaat in de auto.'

4. Breid de woorden van je kind uit

Je kunt de taal van je kind uitbreiden door zijn losse woord in een kort zinnetje te gebruiken. Als je kind 'snel' zegt terwijl het een autootje duwt, kun je daar een klein zinnetje van maken, zoals 'De auto is snel!' Of als je kind lacht terwijl het een koekje eet en 'koekje' zegt, kun je zeggen: 'Het is een lekker koekje.'

5. Voeg gebaren toe aan je woorden

Als je gebaren gebruikt terwijl je praat, laat je je kind zien hoe je gebaren en woorden tegelijk gebruikt. Zo bereid je je kind voor op het gebruik van aanvullende gebaren.