Sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling

De ontwikkeling van kinderen is onderverdeeld in vier gebieden: fijne motoriek, grove motoriek, waarneming en gezondheid, veiligheid en voeding.

In dit artikel

• Speech Blubs-app voor spraak- en taalontwikkeling
• Sensorische ontwikkeling
• Motorische vaardigheden
• • Grove motoriek
  • Fijne motoriek
• Gezondheid, veiligheid en voeding
• Sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling verschilt per jong kind

Speech Blubs-app voor spraak- en taalontwikkeling

Hoe meer je oefent, hoe meer je leert! Ontdek meer dan 1.500 leuke en boeiende activiteiten voor je kleintje.

Sensorische ontwikkeling

Met de waarneming of perceptie van kinderen wordt meestal bedoeld: "het gebruik van hun zintuigen om informatie te verzamelen, te begrijpen en te reageren op de wereld om hen heen" (School Readiness Program). Het gebruik van zintuiglijke informatie door baby's en peuters is essentieel voor hun ontdekkingstocht, interacties en het begrijpen van hun ervaringen.

Deze informatie stuurt ook hun dagelijkse ervaringen aan. Denk hierbij aan harder drukken op klei dan op Play-Doh tijdens het knutselen, of voorzichtig lopen op een gladde ondergrond. Kleuters gebruiken deze informatie om zich bewuster te worden van hun lichaam in de ruimte en om goed genoeg te bewegen om taken uit te voeren, zoals een bal naar een vriendje schoppen.

Motorische vaardigheden

Kinderen gebruiken grove en fijne motoriek om hun omgeving volledig te ontdekken en om te gaan met mensen en voorwerpen. Daarom vormen ze een belangrijk onderdeel van elk facet van hun groei.

Grove motoriek

Met 'grove motoriek' wordt bedoeld: "het bewegen van het hele lichaam en het gebruiken van de grotere spieren, zoals die in de armen en benen." De grove motoriek van een baby omvat het leren beheersen van het hoofd, de nek en de romp om te kunnen zitten of staan. Het omvat ook vaardigheden om zich voort te bewegen die tot uiting komen in de peutertijd, zoals lopen, gooien en uitstrekken.

Kleuters krijgen nog meer controle over hun lichaam, wat hun zelfvertrouwen en het vermogen om met anderen te spelen vergroot. Naarmate kinderen beter gecoördineerd raken, kunnen ze bijvoorbeeld leren fietsen op een driewieler en tikkertje spelen.

Fijne motoriek

Onder 'fijne motoriek' verstaan we: "het gebruik van de kleine spieren in afzonderlijke lichaamsdelen, vooral in de handen en voeten." Kinderen gebruiken hun fijne motoriek om kleine voorwerpen zoals drinkbekers te pakken, vast te houden en te manipuleren, of om hulpmiddelen zoals een schaar en verfkwasten te gebruiken.

Naarmate kleuters hun oog-handcoördinatie ontwikkelen, leren ze complexere taken uit te voeren, zoals tekenen met fijne details of kleine kralen rijgen.

Kinderen kunnen beide soorten motorische vaardigheden oefenen en verfijnen tijdens allerlei leerzame ervaringen en bij dagelijkse zelfredzaamheid, zoals eten met een vork of zich aankleden.

Sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling vormen de basis voor het leren van kinderen op alle gebieden, omdat ze kinderen in staat stellen hun omgeving ten volle te ontdekken en erin te functioneren.

Gezondheid, veiligheid en voeding

Het vierde ontwikkelingsgebied van een kind is gezondheid, veiligheid en voeding. Het fysieke welzijn van kinderen hangt af van een aantal factoren, waaronder hoeveel ze weten over en gebruikmaken van veilige en gezonde gewoonten en routines, zoals met hulp van volwassenen leren tandenpoetsen.

Als kleuters meer gecoördineerd raken, kunnen ze zelf tandpasta op hun tandenborstel doen. Het vermogen van kinderen om voor hun eigen veiligheid en gezondheid te zorgen, zoals tegen een volwassene zeggen dat ze honger hebben of zich niet lekker voelen, is enorm belangrijk en bevordert het leren en de ontwikkeling op alle vlakken.

Sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling verschilt per jong kind

Om verschillende redenen verlopen het tempo en het pad van de sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling bij jonge kinderen anders. Er moet rekening worden gehouden met culturele en individuele verschillen. In sommige culturen gebruiken kinderen penselen om hun naam te schrijven, of bestek dat veel oog-handcoördinatie vereist. Hun fijne motoriek kan door deze ervaringen anders zijn dan die van andere kinderen.

De voedselvoorkeuren van kinderen zijn ook cultureel bepaald; ze kunnen voedingsmiddelen weigeren die in andere culturen als vanzelfsprekend gezond worden beschouwd. Kinderen met een beperking hebben mogelijk meer individuele begeleiding of andere aanpassingen nodig.

Zo hebben kinderen met een lichamelijke beperking mogelijk aanpassingen, hulpmiddelen of ondersteunende technologie nodig om te kunnen bewegen of voorwerpen vast te houden. Kinderen met sensorische en motorische integratieproblemen hebben mogelijk ook aanpassingen nodig. Met de juiste ondersteuning kunnen alle kinderen mooie stappen zetten in hun sensorische, motorische en fysieke ontwikkeling.

Door de ontwikkeling van de grove motoriek kunnen kinderen hun omgeving ontdekken en experimenteren met verschillende manieren om hun lichaam te bewegen. Naarmate kinderen beter gecoördineerde en complexere bewegingen met hun grote spieren ontwikkelen, kunnen ze deelnemen aan allerlei fysieke activiteiten. Dit beschrijft het gangbare verloop van de fysieke ontwikkeling in de vroege kindertijd.