Thuisonderwijs voor je kleuter: een stapsgewijze uitleg van het lesprogramma

In dit artikel

• Breid de woordenschat van je kind uit met meer dan 1.500 activiteiten. Probeer Speech Blubs vandaag nog!
• Ontwikkelingsgebieden voor een thuisonderwijsprogramma voor kleuters
• • Sociaal-emotioneel
  • Lichamelijk
  • Cognitief
  • Taal
  • Geletterdheid
  • Rekenen
• Conclusie: kinderen leren het best door te spelen

En hoe leer je een kind die dingen eigenlijk? En welke andere activiteiten voor kleuters kun je nog toevoegen? Het goede nieuws is dat er talloze websites zijn vol geweldige, bij de ontwikkeling passende activiteiten en tips voor thuisonderwijs voor je kleintje. Ik neem je graag mee in wat je moet opnemen en waar je op moet letten in lesplannen voor thuisonderwijs aan kleuters!

Breid de woordenschat van je kind uit met meer dan 1.500 activiteiten. Probeer Speech Blubs vandaag nog!

Hoe meer je oefent, hoe meer je leert! Probeer de Speech Blubs-app voor leuk en boeiend taalplezier met je kleintje.

Ontwikkelingsgebieden voor een thuisonderwijsprogramma voor kleuters

Het eerste wat je moet weten, is dat er zes belangrijke ontwikkelingsgebieden zijn om op te nemen in je thuisonderwijsprogramma voor kleuters. Dat zijn: sociaal-emotioneel, lichamelijk, cognitief, taal, geletterdheid en rekenen.

Je doel zou moeten zijn om elk van deze gebieden minstens twee keer per week aan bod te laten komen. Klinkt dat overweldigend? Geen zorgen: de meeste activiteiten beslaan meerdere gebieden tegelijk.

Stel dat je het boek Giraffes Can't Dance van Giles Andreae (in het Nederlands verschenen als Giraffen kunnen niet dansen) in je les van die dag opneemt. Door samen met je kind te lezen, werk je aan geletterdheid. Als je daarna doorpraat over hoe Gerald zich aan het begin van het verhaal voelde en hoe aan het eind, heb je ook sociaal-emotionele en taalontwikkeling erin verwerkt. Laat je kind vervolgens een eigen dansje bedenken op een favoriet liedje, en je hebt ook het lichamelijke gebied erbij! Zie je wel? Jij kunt dit!

Sociaal-emotioneel

Sociaal-emotionele ontwikkeling is precies wat het zegt: de ontwikkeling van de sociale vaardigheden van je kind en van hoe het emoties uit en ermee omgaat. Boeken lezen, vooral boeken met sociale verhalen, is een uitstekende activiteit. Stel je kind vóór, tijdens en na het lezen ook verschillende open vragen: hoe voelen de personages zich, waarom, en wat hadden ze anders kunnen doen? Spelen met handpoppen is nog een manier om je kind sociale vaardigheden te leren. Je kunt situaties naspelen die opgelost moeten worden.

Dit klinkt misschien tegenstrijdig, maar doe tijdens het spelen met je kind – zeker als het enig kind is – af en toe dingen waar het van baalt, zoals ‘per ongeluk’ de toren omgooien of een speeltje pakken waar het net mee speelde. Zo ervaart je kind sterke emoties die jullie samen kunnen oplossen. Grijp elke kans aan om je kind over zijn gevoelens te laten praten! Erken die gevoelens en laat weten dat, ja, zelfs mama soms huilt en verdrietig is!

Lichamelijk

Voor lichamelijke ontwikkeling bedenken ouders misschien het makkelijkst ideeën, omdat het om vertrouwde dingen gaat zoals dansen, sporten en actief spelen. Twintig minuten tegen een voetbal trappen in de tuin helpt de grove motoriek van je kind te ontwikkelen. Zwemles geeft je kind niet alleen vaardigheden die zijn leven kunnen redden, het is ook een training voor het hele lichaam.

Andere geweldige activiteiten voor de grove motoriek zijn overgooien, dansen, yoga, hinkelen en een hindernisbaan in de tuin. Een kleuter heeft elke dag minstens twee uur actief bewegend spel nodig.

Bij de ontwikkeling van de fijne motoriek gaat het om de handen van je kind: voor schrijven, veters strikken, knippen en oog-handcoördinatie. Het is heel belangrijk om te begrijpen dat je kind pas kan schrijven als de spieren voldoende ontwikkeld zijn. Leuke manieren om de handspieren te versterken zijn spelen met pincetten, pipetten of wasknijpers. Klei is een van de beste speeltjes voor de schrijfontwikkeling. Zelf doen is de sleutel.

Cognitief

Cognitieve ontwikkeling omvat het geheugen, het probleemoplossend vermogen en het analytisch denken van je kind. Puzzels, bouwen met Lego, Tinker Toys, blokken – eigenlijk alles waarmee je kind iets kan maken en bouwen – helpen de cognitieve vaardigheden te ontwikkelen. Weersta de neiging om het probleem voor je kind op te lossen; loop in plaats daarvan samen de stappen door. Bijvoorbeeld: ‘Je toren blijft omvallen, waarom denk je dat dat gebeurt? Wat zou je aan je toren kunnen veranderen zodat het beter gaat?’

Zoekboeken, memoryspellen en spellen waarbij je dingen in de juiste volgorde legt, zijn fantastische hulpmiddelen! Je hebt geen speciale kaarten nodig voor memory: pak een gewoon spel speelkaarten en haal er een stuk of twaalf bij elkaar passende paren uit! Vraag je kind daarna om iets te tekenen dat het eerder die dag of week heeft gezien, of leg een probleem voor waar je zelf mee zit en vraag om advies!

Taal

Taal omvat de ontwikkeling van spraak, woordenschat en het vermogen om mee te doen aan gesprekken of groepsgesprekken. Baby's beginnen al met hun taalontwikkeling voordat ze geboren zijn. Ze herkennen de stem van hun moeder al in de baarmoeder. Jonge baby's merken verschil tussen hun moedertaal en een vreemde taal.

De beste manier om de woordenschat van je kind te ontwikkelen, is met je kind praten en het zelf laten praten! Verbeter grammaticafouten niet meteen; herhaal bij een fout gewoon de juiste vorm. Zegt je kind: ‘Ik wil winkelen gaan doen!’, dan zeg jij: ‘Ik wil ook gaan winkelen!’

Doe samen met je kind rollenspellen en ga ‘naar de dokter’ of ‘naar de supermarkt’. Gebruik de woorden en zinnen die mensen op die plek zouden gebruiken en introduceer nieuwe woorden die je kind nog niet kent. Rijmspelletjes (verzonnen woorden mogen ook!), ‘Ik zie, ik zie wat jij niet ziet’, zingen en vingerspelletjes stimuleren allemaal de taalvaardigheid van kleuters!

Geletterdheid

Let op: geletterdheid is iets anders dan taal, al kunnen ze vaak in dezelfde activiteit samengaan. Geletterdheid gaat specifiek over geschreven taal, dus richt je op hoe je kind de vormen van letters, klanken en geschreven woorden begrijpt. Zorg dus voor een set letters, magnetisch, van plastic of van schuim.

De enige voorwaarde is dat de letters los uit hun volgorde gehaald kunnen worden. Dat je kind het alfabet uit het hoofd kan zingen, betekent niet dat het de letters kent. Begin bij het leren van letters met de naam van je kind. Laat het in huis of in boeken op zoek gaan naar bekende letters. Kent je kind zijn naam en de letters daarin goed, ga dan verder met andere woorden die met dezelfde letters beginnen, en met letters uit de namen van broers en zussen of van papa en mama. Vertrouwdheid is je beste vriend, zeker als je kind moeite heeft met letters.

Andere geweldige opties zijn Zingo! (een top kleuterspel), ABC-koppelspellen, plastic letters in de zandbak of lettervormen om mee te kleien. Elke manier die je kunt bedenken om letters erbij te betrekken: gewoon doen! Om op een ontspannen manier te oefenen met het schrijven van de eigen naam, laat je je kind elke dag ‘tekenen’ voor school. Daarvoor kun je een whiteboard, een schrift of gewoon een stuk papier gebruiken! Let op welke letters nog oefening nodig hebben en verwerk die in spelletjes. Wijs fouten niet meteen aan.

Rekenen

Getallen zijn essentieel en kunnen, net als letters, in allerlei spelletjes en activiteiten verwerkt worden. Spelletjes met een kassa en speelgeld, dobbelstenen, kaarten en domino zijn uitstekende opties. Probeer bovendien flashcards en opzeggen van getalrijtjes te vermijden: die stimuleren het uit het hoofd leren, maar niet per se echt begrip. Een van mijn favoriete manieren om kinderen getalbegrip bij te brengen is via tussendoortjes! Zoutjes, M&M's, stukjes fruit, bessen en stukjes koek werken allemaal!

Kaartspellen zoals Oorlogje en Kwartetten oefenen minder en meer en het herkennen van cijfers. Aangepaste bingo (jonge kinderen kunnen zich richten op 1 tot 20), grafieken en tabellen maken, prikborden en alles met vormen en kleuren helpen je kind rekenvaardigheden te ontwikkelen.

Conclusie: kinderen leren het best door te spelen

Het belangrijkste aan een thuisonderwijsprogramma voor kleuters is dat je kind al doende en spelend leert. Werkbladen, flashcards en getallen opzeggen helpen je kind niet om een stevige basis aan kennis op te bouwen. Ze leveren alleen een indrukwekkend geheugen op. Om begrippen echt te begrijpen, moeten kinderen zelf aan de slag. Zoals de beroemde ontwikkelingspsycholoog Jean Piaget zei: ‘Spelen is het werk van een kind.’