Rozwojowe zaburzenie języka (DLD) — przyczyny, objawy i terapia

Rozumienie i posługiwanie się językiem nie dla każdego jest proste; szczególnie dla osób, u których zdiagnozowano rozwojowe zaburzenie języka (DLD).

DLD to ukryta, ale bardzo powszechna przypadłość dotykająca około 1 na 15 dzieci. W przeszłości DLD określano różnymi nazwami, co niekiedy utrudniało specjalistom porozumiewanie się, a dzieciom z DLD uzyskanie pomocy.

Naukowcy badają obecnie, jakie czynniki wywołują DLD, jakie cechy językowe występują u osób z DLD i jak skutecznie wspierać dzieci z tym zaburzeniem.

Czerwone flagi przy rozwojowym zaburzeniu języka (DLD)

Jeśli Twoje dziecko wykazuje te niepokojące objawy lub martwią Cię inne aspekty rozwoju jego mowy i języka, skontaktuj się z logopedą.

Wiek

Objawy

1. rok życia

- Brak reakcji na dźwięk
- Brak głużenia i gaworzenia
- Trudności z karmieniem
- Brak naśladowania
- Ograniczone używanie gestów

2. rok życia

- Znikome próby komunikacji za pomocą gestów lub słów
- Brak pierwszych słów
- Trudności z wykonywaniem prostych poleceń
- Niespójna reakcja na słowo „nie”

3. rok życia

- Ograniczone posługiwanie się mową
- Niezrozumiała mowa
- Słabe rozumienie prostych pytań
- Trudności z nazywaniem przedmiotów
- Frustracja związana z komunikacją

Czym jest DLD?

Rozwojowe zaburzenie języka (ang. Developmental Language Disorder, w skrócie DLD) to bardzo powszechne zaburzenie, w którym dzieci mają trudności z używaniem i rozumieniem języka. Dzieci z tą diagnozą zostają w tyle za rówieśnikami w nauce, mimo że mają taki sam poziom inteligencji.

Ze względu na trudności językowe mogą one również zmagać się z nawiązywaniem przyjaźni, relacjami społecznymi, mówieniem o swoich uczuciach i uczeniem się. Choć DLD diagnozuje się zwykle we wczesnym dzieciństwie, często bywa niezauważone, przez co wielu dorosłych z tym zaburzeniem nigdy nie otrzymało odpowiedniego wsparcia.

Dlaczego nazywa się je rozwojowym zaburzeniem języka?

W przeszłości trudności językowe u dzieci określano na wiele różnych sposobów.

Mówiono na przykład o „specyficznym zaburzeniu rozwoju językowego” (SLI), „opóźnieniu rozwoju mowy” czy ogólnie o „zaburzeniu językowym”. Ta mnogość określeń sprawiała, że psycholodzy, lekarze i logopedzi mieli trudności w porozumiewaniu się, bo każdy używał innej nazwy.

1 na 15 dzieci zmaga się z rozwojowym zaburzeniem języka. DLD często pozostaje niezauważone i może wpływać na relacje z rówieśnikami oraz wyniki w nauce.

Z czasem eksperci doszli do porozumienia, że terminem „zaburzenie językowe” powinno się opisywać poważne deficyty językowe, które nie ustępują same z siebie. Wiele dzieci ma zaburzenie językowe połączone z innym zaburzeniem rozwoju, takim jak zespół Downa czy autyzm.

U innych dzieci zaburzenie językowe występuje samodzielnie, bez żadnych innych trudności. Właśnie w takich przypadkach stosuje się termin „rozwojowe zaburzenie języka”.

Dlaczego niektóre dzieci mają rozwojowe zaburzenie języka?

To bardzo złożona kwestia. Wciąż brakuje wyczerpujących badań na ten temat, dlatego trudno jednoznacznie określić przyczyny i rokowania. Naukowcy przypuszczają, że wynika to z kilku różnych czynników:

1. Biologia i uwarunkowania dziecka mogą odgrywać rolę w rozwoju tego zaburzenia. DLD często występuje rodzinnie, co oznacza, że geny odziedziczone po rodzicach mogą mieć wpływ na pojawienie się zaburzenia. Sposób budowy mózgu dziecka może również wpływać na to, jak poszczególne jego obszary komunikują się ze sobą.
2. Wszyscy wiemy, że każde dziecko jest inne, co oznacza, że inaczej uczy się i przetwarza informacje. Nazywamy to poznaniem. Niektóre dzieci myślą błyskawicznie, podczas gdy inne potrzebują więcej czasu na przetworzenie informacji. Jedne mają doskonałą pamięć i pamiętają wszystko, inne zapominają to, co usłyszały pięć sekund wcześniej. Te różnice mogą odgrywać rolę w rozwoju DLD.
3. Środowisko, w którym dorasta dziecko, również może być istotnym czynnikiem. Otoczenie dziecka może zwiększać lub zmniejszać ryzyko wystąpienia DLD. Niektórzy uważają, że dziecko ma DLD, jeśli rodzice za mało do niego mówią — to nieprawda.

Jakie trudności językowe występują przy DLD?

Wszyscy zgadzamy się, że nauka języka bywa trudna. Z uwagi na jego złożoność istnieje wiele sposobów, na jakie język może być zaburzony. Dziecko z diagnozą DLD ma bardzo specyficzny i unikalny profil trudności, co oznacza, że mierzy się z własnymi, indywidualnymi wyzwaniami.

Choć każde dziecko jest inne, naukowcy wyróżniają kluczowe trudności językowe, które pojawiają się u większości dzieci z DLD.

1. Większość tych dzieci ma trudności z gramatyką. Na przykład dziecko z DLD może powiedzieć: „on idzie wczoraj” zamiast „on szedł wczoraj”. Może też pominąć odmieniony czasownik albo końcówkę gramatyczną, na przykład mówiąc „ja pić woda” zamiast „piję wodę”.
2. Dzieci ze zdiagnozowanym DLD mają trudności z poprawną artykulacją dźwięków. Mogą na przykład mówić „safa” zamiast „szafa” albo upraszczać słowa, mówiąc „bana” zamiast „banan”.
3. DLD utrudnia dziecku przyswajanie słownictwa w takim samym tempie, jak u rówieśników. Małe dzieci z DLD mogą również zacząć mówić później niż rówieśnicy. Kiedy w końcu nauczą się jakiegoś słowa, powtórzenie go lub ponowne użycie w odpowiednim kontekście może sprawiać im trudność. Mogą mieć także problem ze zrozumieniem, że słowa bywają wieloznaczne — na przykład słowo „zamek” może oznaczać budowlę z wieżami, zamek błyskawiczny w kurtce albo zamek w drzwiach.
4. Dzieci z DLD mogą mieć trudności z utrzymaniem tematu rozmowy, czekaniem na swoją kolej czy rozumieniem długich zdań. Trudność może im sprawiać dzielenie się informacjami i opowiadanie historii. Wszystko to stanowi element języka społecznego. Wyzwaniem dla dzieci z DLD jest to, że nie potrafią przekazać innym, jak się czują. Może to prowadzić do frustracji i złości, nawet jeśli wcale tego nie chcą.

Jak pomóc dziecku z rozwojowym zaburzeniem języka?

Specjaliści tacy jak logopedzi odgrywają ogromną rolę w sukcesie Twojego dziecka. Ważne jest, aby w porę dostrzec problem, dzięki czemu Twoje dziecko otrzyma terapię przynoszącą mu najwięcej korzyści.

Choć umiejętności językowe wielu dzieci z rozwojowym zaburzeniem języka mogą zawsze nieco odbiegać od rówieśników, odpowiednie wsparcie pozwala maksymalnie rozwinąć ich potencjał komunikacyjny i edukacyjny.

Istnieje wiele dowodów naukowych potwierdzających, że wczesna pomoc — określana mianem interwencji logopedycznej — jest u dzieci z DLD niezwykle skuteczna i przynosi wyraźną poprawę umiejętności językowych.

Rozumienie i posługiwanie się językiem nie dla każdego jest proste; szczególnie dla osób, u których zdiagnozowano rozwojowe zaburzenie języka (DLD).

DLD to ukryta, ale bardzo powszechna przypadłość dotykająca około 1 na 15 dzieci. W przeszłości DLD określano różnymi nazwami, co niekiedy utrudniało specjalistom porozumiewanie się, a dzieciom z DLD uzyskanie pomocy.

Speech Blubs pomaga dzieciom mówić. Pobierz teraz, by zyskać dostęp do pełnych zabawy, edukacyjnych materiałów do ćwiczenia mowy w domu!