Wskazówki dotyczące rozwoju mowy u bliźniąt z opóźnieniem mowy

Wygląda jednak na to, że ta mowa to w rzeczywistości wzajemne naśladowanie przez bliźnięta swoich niedojrzałych umiejętności językowych. „Mowa bliźniąt”, często nazywana „idioglosją” lub „językiem autonomicznym”, jest dobrze udokumentowanym zjawiskiem. Jedno z badań wykazało, że język bliźniąt występuje u 40 procent par bliźniąt (Lewis & Thompson, 1992).

Czy bliźnięta są bardziej narażone na opóźnienia mowy?

Badania dowodzą, że u bliźniąt częściej występują opóźnienia rozwoju mowy i języka, przy czym u chłopców opóźnienie to jest zazwyczaj o sześć miesięcy większe niż u dziewczynek (Lewis & Thompson, 1992). Jednak badania wykazały również, że bliźnięta zazwyczaj doganiają rówieśników w rozwoju mowy i języka w wieku od trzech do czterech lat (Lewis & Thompson, 1992). Opóźnienia językowe charakteryzują się zwykle niedojrzałymi umiejętnościami werbalnymi, krótszymi wypowiedziami i mniejszą ogólną liczbą prób porozumiewania się słowami.

Istnieje kilka możliwych przyczyn opóźnień mowy i języka u bliźniąt, w tym specyficzne czynniki okołoporodowe i środowiskowe. Na przykład przedwczesny poród i niska masa urodzeniowa występują częściej u bliźniąt niż u jedynaków (Bowen, 1999). Ponadto bliźnięta mogą mieć mniej czasu na bezpośredni kontakt sam na sam z opiekunem, ponieważ oboje niemowląt rywalizuje o uwagę i opiekę.

Chociaż opóźnienia w rozwoju językowym są częstsze u bliźniąt, niebezpieczne jest zakładanie, że z czasem same z tego wyrosną.

Bliźnięta, które mają rzeczywiste zaburzenia mowy i języka, mogą nie nadrobić zaległości same z siebie i odniosą ogromne korzyści z bezpośredniej terapii.

Jeśli martwi Cię rozwój mowy Twoich bliźniąt, najlepiej skonsultować się z wykwalifikowanym logopedą.

Wskazówki dla rodziców bliźniąt

Wykorzystuj okazje do indywidualnego kontaktu z każdym z bliźniąt

Kontakt twarzą w twarz może być Twoim najcenniejszym narzędziem. Tak często, jak to możliwe, szukaj okazji do spędzania czasu z każdym bliźniakiem z osobna. Na przykład, jeśli w domu jest dwoje rodziców, jedno z Was może czytać z jednym dzieckiem, podczas gdy drugie bawi się z drugim. Możesz też zaplanować wyjątkowy czas tylko we dwoje, aby wspólnie poczytać książeczkę lub załatwić jakąś sprawę na mieście.

Wzmacniaj próby komunikacji każdego z bliźniąt z osobna

W okresie niemowlęcym reaguj na mimikę, wokalizacje i głużenie czy gaworzenie bliźniąt oraz naśladuj je. Utrzymuj kontakt wzrokowy, gdy powtarzasz dźwięki wydawane przez każde z dzieci. W miarę możliwości staraj się odpowiadać każdemu maluchowi indywidualnie. Na przykład, jeśli jeden bliźniak zadaje pytanie, odpowiedz bezpośrednio jemu. Jeśli dziecko wykona polecenie, pochwal je wprost (np. „Brawo Jasiu! Sam założyłeś buciki!”).

Opowiadaj o tym, co dzieje się wokół Was

To wskazówka, którą daję również rodzinom z jednym dzieckiem! Używaj prostego języka do opisywania czynności i wydarzeń w chwili, gdy mają one miejsce. Zwracaj się konkretnie do danego dziecka (np. „Kacperku, zakładasz buciki!”, a „Jasiu, wkładasz zabawki do pudełka”).

Zachęcaj do słuchania i czekania na swoją kolej w rozmowie

Przypominaj jednemu bliźniakowi, aby słuchał, gdy mówi drugi, i daj każdemu dziecku przestrzeń na dokończenie swojej myśli (np. „Teraz mówi Kacper. Jasiu, teraz Twoja kolej na słuchanie. Za chwilkę Ty będziesz mówić”).

Czytajcie razem

Wybieraj książeczki z dużymi, atrakcyjnymi ilustracjami, które nie mają zbyt wielu szczegółów. Pokazuj palcem i nazywaj różne obrazki (np. „Piłka!” albo „Krowa! Krowa robi muuu!”). Pytaj każde dziecko: „Co to jest?” i zachęcaj do nazywania ilustracji. Małe dzieci mogą nie być w stanie skupić się na książce przez dłuższy czas i to jest zupełnie w porządku! Podążaj za dzieckiem i nie czuj presji, by przeczytać całą książkę od deski do deski. Zamiast tego skup się na tym, aby wspólne czytanie było świetną zabawą, i ciesz się nawet tymi kilkoma stronami, które uda Wam się obejrzeć.

Zachęcaj bliźnięta do używania różnych samogłosek i dźwięków mowy

W okresie niemowlęcym angażuj każde dziecko w zabawy dźwiękiem, łącząc różne odgłosy ze śmiesznymi minami lub gestami (np. „uuu”, „iii”, „da”, „ba” lub „ma”). Możesz przewrócić wieżę z klocków i zawołać: „Ojej!”, albo naśladować odgłosy otoczenia podczas zabawy (np. „auto robi brum brum!” albo „krówka robi muuu!”). Zachęcaj maluchy do naśladowania najróżniejszych dźwięków podczas poznawania świata i zabawy.

Łącz gesty ze słowami, aby ułatwić zrozumienie przekazu podczas rozmowy z dziećmi

Na przykład, gdy dziecko chce, żeby wziąć je na ręce, wyciągnij ręce wysoko do góry i powiedz: „Do góry!”, albo pomachaj ręką, mówiąc: „Pa, pa!”. Pokazuj przedmioty palcem, gdy je nazywasz (np. „piłka!” lub „mleko!”).

Zachęcaj bliźnięta do naśladowania Twoich działań.

Bawcie się w zabawy paluszkowe, takie jak „Idzie komar,” „Koła autobusu kręcą się” czy „Kosi, kosi łapci”. Możecie też bawić się w „A kuku!”, klaskać w dłonie lub przesyłać buziaki. Zanim się obejrzysz, Twoje bliźniaki zaczną mówić jak najęte!