Bir Vaka İncelemesi: Asıl Sorun Başından Beri Televizyondu

Mart 2019'da üç yaşında bir erkek çocuk için yönlendirme aldım. Öğretmeni, konuşma ve dil gelişimi konusunda endişeliydi. Annesiyle görüştüğümde, o da iki yaşındayken konuşmasının yaşına tamamen uygun olmadığını fark ettiğini söyledi. Bazı araştırmalar yapmış ve kendisine zamanla düzeleceği söylenmişti. Ne yazık ki bu durum kendiliğinden geçmedi ve konuşma ile dil konusundaki zorlukları daha da kötüleşti.

Bu çocuğu değerlendirdiğimde, konuşmasında ciddi güçlükler olduğunu hemen fark ettim. Konuşma üretmek için kullanılan organlarda hiçbir anormallik olmamasına rağmen, yetersiz nefes desteğiyle, zayıf bir ses kalitesi ve kısık bir ses tonuyla konuşuyordu. Bu durum, konuşma seslerini net çıkarmasını ve anlaşılabilmesini olumsuz etkiliyordu.

Dil gelişimine baktığımda, hem alıcı hem de ifade edici dilinde bir gerilik olduğunu tespit ettim. İşitmesi normal olmasına ve belirgin başka bir gelişimsel geriliği bulunmamasına rağmen, çıkarım yapmakta ve dili sosyal durumlarda uygun şekilde kullanmakta bile zorlanıyordu.

Değerlendirmeyi konuşmak için annesiyle bir araya geldiğimde, iletişim güçlüğünün en sinir bozucu yanının yönergeleri takip edememesi ve çok sınırlı kelime dağarcığı olduğunu belirtti; bu durum çocukta anlaşılamadığında öfke patlamalarına yol açıyordu. Anne ne yapacağını bilemez haldeydi. Doğum öyküsü, tıbbi geçmişi ve aile öyküsü tamamen normaldi ve bu dil ve konuşma gecikmesine neyin sebep olduğunu bir türlü anlayamıyordu. 

Sorun

Gerçek, oğlunun günlük rutinini sorduğumda ortaya çıktı. Anne, çocuğunun okuldan sonra günde yaklaşık üç saat televizyon izlediğini ve bazen akşam saat ona kadar ayakta kaldığını belirtti. Bütün bu sorunun kaynağının büyük ihtimalle bu olduğunu hemen anladım. 

Terapi programının bir parçası olarak annesine, hafta içi televizyon izlemesine hiç izin vermemesini ve bu zamanı konuşma ve dil gelişimini destekleyen etkinlikler yaparak geçirmesini söyledim. Bir ay sonra belirgin bir gelişme, üç ay sonra ise şaşırtıcı bir ilerleme fark ettik. Yıl sonuna gelindiğinde, konuşma ve dil gelişimi yaşına uygun bir düzeye ulaştı ve dil ve konuşma terapisini tamamladı. 

Speech Blubs ile Yapılandırılmış Ekran Süresi

Speech Blubs uygulamamızı indirebilir ve iletişim odaklı harika etkinliklerimizden bazıları üzerinde çalışmak için yapılandırılmış ekran süresinden yararlanabilirsiniz.

Yapılandırılmamış Ekran Süresi Çocuğunuzun Konuşma ve Dil Gelişimine Zarar Verir

Bu vaka, yapılandırılmamış ekran süresinin bir çocuğun konuşma ve dil gelişimi üzerinde yaratabileceği olumsuz etkiyi gerçekten gözler önüne serdi. Gerçek şu ki, çocuklar yüz yüze etkileşim yoluyla konuşmayı ve iletişim kurmayı öğrenirler ve televizyon bunun yerini asla tutamaz.

Çocuğunuzun konuşma ve dili edindiği kritik bir dönem vardır ve çok fazla yapılandırılmamış ekran süresi bu gelişime inanılmaz derecede zarar verir. Çocuğunuzun beyni, konuşma ve dili öğrenmeye ve iletişim yollarını oluşturmaya en çok bu dönemde açıktır. Bu dönem geçtikten sonra konuşma ve dil becerilerini öğrenmek ve geliştirmek çok daha zordur. İşte bu yüzden bu durum son derece ciddi bir konudur.

Bana İnanmıyor musunuz? İşte Bazı Araştırma Sonuçları

• Yapılandırılmamış ekran süresi ile çocuklarda konuşma ve dil gelişiminin gecikmesi arasında doğrudan bir bağlantı vardır.
• Ekran başında daha fazla yapılandırılmamış zaman geçiren çocuklar, konuşma ve dil gelişimi testlerinde daha düşük performans gösterir.
• Aşırı yapılandırılmamış ekran süresi, çocukların konuşma ve dili en iyi şekilde geliştirme becerisini olumsuz etkiler.
• Konuşma ve dil sorunlarının yanı sıra; yapılandırılmamış ekran süresi ile dikkat sorunları, kısa süreli bellek problemleri ve okuma güçlükleri arasında da doğrudan bir bağlantı bulunmaktadır.

"Yapılandırılmamış Ekran Süresi" ile Ne Demek İstiyorum?

Yapılandırılmamış ekran süresinin zararlı etkileri nedeniyle, tüm ekran sürelerinin kötü olduğuna dair yanlış bir algı vardır. Bu doğru değildir. Yapılandırılmamış ekran süresi, çocuğunuzun televizyonun karşısına geçip pasif bir şekilde izlemesidir.

Yapılandırılmış ekran süresi ise, hem sizin hem de çocuğunuzun eğitici ve gelişimsel aktiviteler yapmak için ekran süresini birlikte aktif olarak kullanmanızdır. 

Speech Blubs uygulamasını kullanmak, yapılandırılmış ekran süresine bir örnektir. Yapılandırılmış ekran süresi çocuğunuz ve gelişimi için faydalıdır. Yapılandırılmamış ekran süresi ise değildir.

Yapılandırılmamış Ekran Süresine Alternatifler

Yapılandırılmamış ekran süresine, çocuğunuzun gelişimi için çok daha iyi olan ve bu gelişimin sürmesine yardımcı olan pek çok alternatif bulunmaktadır.

Şunları yapabilirsiniz:

• Tek bir kelimeden fazlasını söylemeye teşvik eden açık uçlu sorular sorarak çocuğunuzla konuşun
• Şarkılar ve tekerlemeler söyleyin
• Kütüphaneye gidin ve okumak için kitaplar seçin
• Seçtiğiniz kitapları okuyun
• Bahçe işleri gibi açık hava etkinlikleri yapın
• Yapboz yapın
• Resim boyayın
• Çocuğunuzun oyuncaklarını kullanarak "mış gibi yapma" oyunları oynayın
• Birlikte yemek veya kek/kurabiye pişirin
• Bir veya iki arkadaşıyla oyun buluşması ayarlayın
• Parmak kuklası yapmak gibi el işi etkinlikleri yapın
• Kapalı oyun alanlarına gidin
• Yürüyüşe çıkın ve "Gözümle bir şey gördüm" (I spy) oyunu oynayın
• Bisiklete binin veya benzeri bir fiziksel aktivite yapın
• Parka gidin ve varsa köpeğinizi gezdirin
• Açık hava parklarında veya oyun alanlarında oynayın
• Kutu oyunları oynayın