Otizm Farkındalık Ayı: Farkındalığı Birlikte Büyütüyoruz

Aşağıdaki konuları ele alarak otizm spektrum bozukluğunu daha yakından inceleyelim:

1. Bu gelişimsel bozukluğun kısa tarihçesi;
2. OSB'nin tanımı;
3. OSB'nin temel özellikleri;
4. Doğru Bilinen Yanlışlar ve Gerçekler;
5. Çocuğunuza Nasıl Tarama Yaptırabileceğinize Dair Tavsiyeler;
6. OSB ile Başa Çıkmaya Yönelik İpuçları;
7. Otizm Farkındalık Ayı hakkında farkındalık yaratmak.

Otizmin Tarihçesi

OSB'nin güncel tanımını paylaşmadan önce, bu kavramın geçmişini bilmek önemlidir. Tahmin edilebileceği gibi bu bozukluk, ilk kez 1911'de Alman psikiyatrist Eugen Bleuler tarafından ortaya atılmasından bu yana büyük bir değişim geçirdi. "Bleuler, 'otizm' terimini yine kendisinin ortaya attığı bir kavram olan şizofreninin en ağır vakalarındaki bir semptomu tanımlamak için kullandı. İlk başta otistik düşüncenin, doyumsuz gerçekliklerden kaçınma ve bunların yerine fantezileri ve halüsinasyonları koyma yönündeki çocuksu arzulardan kaynaklandığını düşündü. 'Otizm', bireyin sembolik 'iç dünyasını' tanımlıyordu ve dışarıdan gözlemleyenler için kolayca anlaşılabilir değildi (Bleuler, 1950[1911]: 63)."

Bu tanım, ünlü İsviçreli psikolog Jean Piaget de dâhil olmak üzere birçok kişi tarafından 1960'ların ortalarına kadar doğru kabul edildi. Ta ki İngiliz çocuk psikologları çocuk psikolojisinin gerçek bir bilim dalı olduğunu ve (otizmin aslında) o zamana kadar ifade ettiğinin tam tersi anlama geldiğini ortaya koyana kadar. Böylece otizm kelimesinin tanımı radikal bir şekilde değişerek, çok fazla hayal kuran birinden ziyade hiç hayal kuramayan birini tanımlar hâle geldi (Rutter, 1972: 327).

Otizm Spektrum Bozukluğunun (OSB) Tanımı

Autism Society, Otizmi veya Otizm Spektrum Bozukluğunu (OSB), "genellikle çocukluk döneminde ortaya çıkan ve kişinin başkalarıyla iletişim kurma ve etkileşimde bulunma becerisini etkileyen karmaşık bir gelişimsel yetersizlik" olarak tanımlamaktadır.

Günümüzde bilinen tek bir otizm nedeni olmasa da erken tanı, bireyin ihtiyaç duyduğu destek ve hizmetleri almasını sağlayarak fırsatlarla dolu kaliteli bir yaşam sürmesine yardımcı olur.

https://www.youtube.com/watch?v=x2hWVgZ8J4A

Otizmin Belirtileri ve Özellikleri

Amerikan Psikiyatri Birliği, OSB'nin özelliklerinin üç ana kategoriye ayrıldığını belirtmektedir:

• Sosyal etkileşim ve iletişim sorunları: Karşılıklı doğal sohbeti sürdürmede güçlük, ilgi veya duyguların paylaşımında azalma, göz teması ve yüz ifadeleri gibi sosyal ipuçlarını anlama veya bunlara yanıt vermede zorluklar, ilişkiler kurma, sürdürme ve anlamada yetersizlikler ve benzeri durumlar.
• İnsanlarla, nesnelerle ve olaylarla bağ kurmada zorluk: Arkadaş edinmekte ve insanlarla etkileşime girmekte zorlanma, yüz ifadelerini anlamada güçlük çekme ve göz teması kuramama gibi durumlar.
• Sınırlı ve tekrarlayıcı davranış, ilgi veya etkinlik örüntüleri: El çırpma, parmak ucunda yürüme, tahmin edilebilir rutinlere aşırı ihtiyaç duyma, yüksek seslerden rahatsız olma vb.

Doğru Bilinen Yanlışlar ve Gerçekler

Autism Resource Center web sitesi, "otizm hakkındaki en yaygın mitlerden ve yanlış kanılardan bazılarını aydınlatmayı amaçlamaktadır."

Farkındalığı yaymak için bunu Pinterest'te paylaşın:

Çocuğunuza Tarama Yaptırmak

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), "OSB'li çocukların erken çocukluk döneminde tespit edilebilmesi ve erken müdahalenin sonuçları olumlu yönde etkilemesi nedeniyle, tüm çocukların birinci basamak sağlık kontrollerinde hem gelişimsel takip hem de 18 ve 24. aylarda uygulanan standart otizme özel tarama testleri kombinasyonuyla taranmasını" önermektedir.

Otizmle Başa Çıkmaya Yönelik 11 İpucu

İşte OSB'li bir çocuğun getirdiği zorluklarla günlük hayatta başa çıkmanıza yardımcı olacak 11 ipucu:

1. Kendi temponuzu belirleyin.

Ne zaman mola vermeniz gerektiğini bilin.

2. İnternetten biraz uzaklaşın.

İnternet insanı fazlasıyla korkutabilir. Cidden, "Doktor Google"cılık oynamayı bırakın. Arama motorundan biraz uzaklaşın.

3. İnternetten doğru şekilde yararlanın.

Sosyal ağlara katılın. Diğer ebeveynlerle konuşun. Onları tanıyın. Alacağınız kararların sizin için doğru olup olmadığını bu sayede daha iyi anlarsınız. Facebook, Twitter ve çevrim içi destek grupları harika kaynaklardır.

4. İstemediğiniz pek çok tavsiyeyi duymaya hazırlıklı olun.

Uyaralım: Bu tavsiyelerin ardı arkası kesilmez. Biraz alaycı bir yaklaşımın ve gözlüklerin üzerinden hafifçe kaş kaldırmanın çok işe yaradığını göreceksiniz.

5. OSB dünyasındaki tecrübeli ebeveynlere saygı gösterin.

Başkalarının uyguladığı yöntemlerin onlara iyi geldiğini kabul edin. Nedenini zamanla anlayacaksınız. Hemen ilk günden her şeyi bilen ebeveyn tavrına bürünmeyin. Onların sizden çok daha uzun süredir uykusuz kaldığını unutmayın.

6. Tamamen işe yaramayacak şeyler deneyeceğiniz gerçeğini kabul edin. 

Bazı tedaviler, terapiler veya ilaçlar hiçbir sonuç vermeyebilir.

7. Otizm cidden çok masraflıdır.

Hediye olarak terapi seansları ya da özel dersler talep etmekten çekinmeyin.

8. Çocuğunuza hediye alan bazı kişilerin bunu yapmayacağını kabullenin.

Çocuğunuzun uzaktan yakından ilgisini çekmeyecek pek çok hediye alacaksınız. Bunları saklayın. Belki bir iki yıl sonra çocuğunuzun hoşuna gidebilir. Ya da bağışlayın, başkasına hediye edin veya iade edip parasını terapi masrafları için kullanın.

9. Size saçma gelen şeyleri denemeye de açık olun.

Çocuğunuzun neye olumlu yanıt vereceğini gerçekten bilemezsiniz. İşe yarayıp yaramadığını anlamadan önce en azından samimi bir şekilde bir şans verin. Bu bir Speech Blubs uygulaması denemek olabilir, özel bir diyet ya da ilaç tedavisi olabilir.

10. Çocuğunuzu her yere götürün.

Ona başa çıkma becerilerini öğretiyorsunuz. Hayat akıp gidiyor; her şey küçük adımlarla başlar. Bundan sonraki hayatınız adeta askeri bir planlama gerektirecektir. Onu neyle karşılaşacağı konusunda önceden uyarın, ama günlük hayatınıza devam edin.

11. Bazen kendinize üzülüp dertlenmek için izin verin. 

Sızlanın, ağlayın, içinizi dökün, öfkelenin ve bunu ihtiyacınız olduğunda yapın. Gerekirse birden fazla kez. Yeter ki bu duyguda çok uzun süre takılıp kalmayın.

Otizm Farkındalık Ayı

Nisan ayı Otizm Farkındalık Ayı'dır. Çoğu okulda OSB ile yaşayan öğrenciler bulunmaktadır. İster özel bir sınıfta eğitim alsınlar ister kaynaştırma sınıflarında olsunlar, ebeveynlerin otizm hakkında bilgi edinmesi son derece önemlidir. OSB her 110 çocuktan birini etkilediğinden, çocuğunuzun OSB'li bir çocukla temas etme olasılığı oldukça yüksektir. Ne ile karşılaşacağınızı bilmek, hem çocukların hem de ebeveynlerin bu çocukları anlamalarına yardımcı olur ve onları sınıflara kaynaştırma konusundaki çekinceleri azaltır. Otizm hakkında daha fazla bilgi edinmek için Autism Society web sitesini ziyaret edebilirsiniz.