5 tips om te gaan met oraal stimuleren (oral stimming)

Orale gevoeligheden worden ook wel oraal stimuleren of 'oral stimming' genoemd. Een kind 'stimt' om emoties te reguleren of wanneer het onder- of overprikkeld is door de omgeving.

Voor kinderen die behoefte hebben aan orale stimulatie kan het beheersen van het kauwgedrag een hele uitdaging zijn. Kinderen voelen vaak een sterke drang om te kauwen op spullen die daar helemaal niet voor bedoeld zijn. Dit gedrag kun je niet zomaar stoppen, maar met gezonde alternatieven kun je het wel goed sturen.

Hoe ziet oraal stimuleren eruit?

Een kind dat oraal stimt, heeft vaak van alles in de mond. Je ziet hem of haar levenloze voorwerpen 'proeven'. Net als een baby van nog geen jaar oud die voorwerpen met de mond ontdekt om de wereld te leren kennen. Maar dit type stimming-gedrag blijft niet bij alleen maar proeven. Het ontwikkelt zich verder tot echt kauwgedrag.

Kinderen kunnen kauwen op levenloze voorwerpen zoals:

• Kleding
• Speelgoed
• Papier
• Stenen
• Potloden/pennen

Als ouder van een kind dat een echte "kauwer" is, is dit veruit het meest frustrerende sensorische probleem, simpelweg omdat het gevaarlijk kan worden. Omdat werkelijk alles een potentieel kauwobject is, is constant toezicht nodig vanwege de volgende gevaren.

1. Kleine voorwerpen kunnen worden ingeslikt, wat tot gezondheidsproblemen kan leiden
2. Harde voorwerpen kunnen het gebit beschadigen
3. Voorwerpen kunnen verstikkingsgevaar opleveren

Dit is een serieus probleem voor ouders met kinderen die de behoefte hebben om overal op te kauwen! Wat kun je dus doen voor een kind dat móét kauwen?

Bedenk ten eerste dat je het kauwgedrag niet zomaar kunt stoppen. Kauwen is een manier om prikkels te krijgen of juist om tot rust te komen. Een kind dat kauwt, voelt een onweerstaanbare drang om dit te doen. Met andere woorden: ze móéten wel!

Ten tweede is kauwgedrag prima te sturen en kun je veiligheidsmaatregelen nemen om gezondheidsproblemen, tandbeschadiging en verstikkingsgevaar te verminderen.

5 tips om te gaan met oraal stimuleren

Controleer spullen in huis regelmatig

Vaak wordt er op spullen in huis gekauwd zonder dat het meteen opvalt. Na verloop van tijd kan het voorwerp beschadigd raken door het vele kauwen. Mijn zoon heeft onlangs twee bladzijden van een kartonboekje aan gort gekauwd. Ik noem dit "stiekem kauwen". Het gebeurt zonder dat ik het doorheb en tegen de tijd dat ik erachter kom, is het voorwerp niet meer te redden.

Dit "stiekeme kauwen" gebeurt omdat mijn zoon best weet dat hij niet op spullen zoals boeken mag kauwen, maar hij kan het gewoon niet helpen. Tegen de tijd dat ik het boek en de stukjes karton ergens in huis vind, is het boek al vernield.

Bied 'kauwbare' tussendoortjes aan

Om te voorzien in een gezonde orale sensorische prikkel, kun je volop stevige, kauwbare snacks aanbieden. Dit geeft precies de kauwprikkels waar een kind naar hunkert. Ik heb gemerkt dat mijn zoon meer interesse heeft in eten dat knapperig en taai is. Twee van zijn favoriete gezonde alternatieven om lekker op te kauwen zijn groentechips en droge ontbijtgranen.

Hier zijn enkele knapperige alternatieven om te proberen:

• Droge ontbijtgranen
• Granola
• Popcorn
• Groentechips
• Snoepworteltjes
• Bleekselderij
• Appelpartjes
• Gedroogd fruit
• Fruitsnacks

Probeer kauwsieraden

Kauwsieraden zijn er in de vorm van armbanden, kettingen en zelfs potlooddoppen om kinderen te helpen bij hun orale sensorische behoeften. Dit soort kauwbare voorwerpen biedt een veilig, duurzaam en altijd bereikbaar alternatief voor het kauwen op spullen die daar niet voor bedoeld zijn.

Ze zijn verkrijgbaar in allerlei leuke ontwerpen, van militaire 'dog tags' tot haaientanden! Kauwsieraden bieden een veilig alternatief voor het kauwen op oneetbare voorwerpen en kunnen elke dag gedragen worden.

Gebruik ombuiging (redirection)

Aangezien oraal stimming-gedrag zoals kauwen niet te stoppen is, kun je het het beste ombuigen. Zodra je kind op zijn of haar shirt begint te kauwen, zoek je iets waar wél veilig op gekauwd mag worden, zoals een kauwsieraad. Vervolgens leid je het kauwen om naar dat kauwsieraad.

Elke keer dat mijn zoon op zijn shirt begint te kauwen, pak ik meteen zijn kauwketting. Ik leg hem dan uit dat "shirts niet zijn om op te kauwen" en geef hem de ketting. Het ombuigen naar een positievere manier van kauwen werkt echt elke keer!

Aangezien oraal stimming-gedrag zoals kauwen niet te stoppen is, kun je het het beste ombuigen.

Door het gedrag om te buigen, leert je kind dat kauwen op bepaalde spullen niet mag, maar dat oraal stimuleren met een speciaal kauwsieraad wél helemaal prima is. Zo kan een kind zichzelf zijn, terwijl je spullen heel blijven.

Geef drinken met een rietje

Een andere manier om kauwgedrag te reguleren, is door drankjes met een rietje aan te bieden. Hoe dunner het rietje of hoe dikker de drank, hoe beter. Hoewel dit geen echt kauwgevoel geeft, voldoet het wel aan de orale sensorische behoefte waar veel kinderen naar verlangen.

Pakjes melk of sap zijn ideaal voor extra weerstand vanwege het kleine rietje. Een andere optie die ik vaak gebruik in plaats van sap, zijn smoothies. Fruit- en groentesmoothies zijn een gezond alternatief als je kind daarvan houdt. Zorg er alleen wel voor dat je kind de smoothie door een rietje drinkt!

Conclusie

Kauwen is een vorm van oraal stimuleren die voor ouders behoorlijk frustrerend kan zijn. Ik ben een groot deel van de dag bezig om tegen mijn zoon te zeggen: "Niet daarop kauwen!" Ik weet dat hij er niets aan kan doen en dat het een zintuiglijke behoefte is die vervuld moet worden, maar alles wat niet bedoeld is om op te kauwen, belandt in zijn mond. Hierdoor sneuvelt er regelmatig iets. We hebben ook weleens bijna-ongelukken gehad met het inslikken van voorwerpen zoals stenen.

Oraal stimuleren is niet iets wat je zomaar kunt stoppen. Je kunt het echter wel goed sturen en voorzorgsmaatregelen nemen om te zorgen dat je kind veilig blijft. Voor mijn eigen zoon werkt een combinatie van ombuigen en kauwsieraden tot nu toe het allerbest!