Articulatietherapie voor de L-klank: een gids voor ouders

https://www.youtube.com/watch?v=FP0jHNoFqWo

Omdat de /l/ zo moeilijk is, wordt hij meestal weggelaten of vervangen door een andere klank, zoals /w/ of /j/. Gelukkig zijn er allerlei tips uit de logopedie die je kunt gebruiken om je kleintje te helpen deze klank onder de knie te krijgen.

Wanneer zou je kind bepaalde klanken moeten zeggen?

Het is belangrijk om te beseffen dat klanken zich op bepaalde leeftijden ontwikkelen. Hieronder staat een overzicht van welke klanken zich ontwikkelen op welke leeftijd van je kind. Onthoud ook dat kinderen deze klanken op verschillende manieren en op verschillende momenten leren kennen en gebruiken.

Een kind dat naar de peuterspeelzaal gaat, leert de /t/ bijvoorbeeld misschien sneller dan een kind dat nog niet naar school gaat, omdat het de klank vaker hoort en er vaker mee kan oefenen.

Kinderen beginnen de /l/ vaak rond hun derde te gebruiken. Pas rond hun zesde kunnen ze hem consequent en correct gebruiken op alle plekken in een woord.

Hoe maak je de /l/-klank?

De /l/ maak je door het puntje van je tong net achter je voortanden te plaatsen. Dat kleine bobbeltje of richeltje achter je tanden is de plek waar je kind op moet mikken. Daarnaast moet je kind zijn stem gebruiken om de klank te maken en de lucht langs de tong en via de mond naar buiten laten stromen.

Nadoen is de sleutel bij het aanleren van spraakklanken. Een kind moet naar het voorbeeld kunnen kijken en nadoen wat het ziet. Zorg dat je de klank zelf goed voordoet.

Doe het rustig voor en benadruk de klank en de plaats van je tong. De /l/ kun je eindeloos aanhouden, dus je kunt hem lang en overdreven uitspreken (anders dan de /t/, die heel snel komt en gaat).

Welke technieken worden aangeraden?

Een van mijn favoriete manieren om spraakklanken te oefenen is met een spiegel. Laat je kind naar jou kijken en daarna naar zichzelf terwijl het de /l/ probeert te maken. Laat je kind vergelijken hoe jij de klank maakt en hoe het hem zelf maakt. Als je kind kan zien wat het verkeerd doet, is de fout makkelijker te verbeteren.

Je kunt spraakklanken ook oefenen met apps. Probeer eens de Speech Blubs-app! Daarin kan je kind andere kinderen nadoen en op allerlei manieren spraakklanken oefenen (kleuren, cijfers, vormen), en het is leuk en boeiend. Kijk ook eens bij Mouth Gyms voor activiteiten en spelletjes!

Je kunt ook aan de /l/ werken met een tactiele aanwijzing, een hint via aanraking: laat met een tandenborstel, spatel, Speech Buddy of iets anders zien waar de tong precies moet komen.

Sommige ouders worden creatief met eten en leggen een Cheerio of een likje pindakaas op die plek. Wat bij het ene kind werkt, werkt niet altijd bij het andere, dus laat je niet ontmoedigen als een idee niet aanslaat.

De opbouw van de /l/-klank

Bij het aanleren van welke spraakklank dan ook wil je je kind niet te veel tegelijk aanbieden.

Beginnen met een woord als 'lolly' of 'lepel' is bijvoorbeeld geen goed idee, omdat je kind dan snel gefrustreerd raakt en afhaakt. Oefen eerst de klank los, en bouw daarna stap voor stap verder op zodra je kind elke stap steeds correct beheerst.

https://www.youtube.com/watch?v=67r4fDOhEjw

Oefen de L-klank met liedjes

Zo ziet een stapsgewijs programma eruit voor de /l/-klank.

Natuurlijk staat de /l/ niet alleen aan het begin van woorden. Soms maken kinderen alleen fouten aan het begin van een woord, en soms in het midden (vlieg) of aan het eind (bal).

Waar de klank ook staat, de aanpak blijft hetzelfde. De logopedist van je kind begeleidt je kind door dit proces en gaat verder wanneer dat past.

Manieren om aan de /l/-klank te werken

1. Lolly deel 1

Print een grote afbeelding van een lolly. Laat je kind er woorden met een /l/ op schrijven en het woord hardop zeggen tijdens het schrijven. Je kunt fiches of beloningen geven als je kind een aantal of veel woorden goed zegt.

2. Lolly deel 2

Je kunt ook 10 lolly-afbeeldingen printen, plaatjes van /l/-woorden op de achterkant plakken en je kind ze laten omdraaien. Dat is een leuk memoryspel en je kind kan de klanken zo meerdere keren zeggen.

3. Bladeren omdraaien

Dit is een leuke manier om naar buiten te gaan ÉN te oefenen. Laat je kind buiten bladeren van verschillende groottes verzamelen. Dat werkt natuurlijk het best in de herfst, maar het kan ook prima in de lente als de bomen weer blaadjes krijgen. Laat je kind vertellen welke kleuren het ziet, wat er op de bladeren zit, enzovoort. Je kunt je kind ook met een stift /l/-woorden op de achterkant van de bladeren laten schrijven!

4. Leliebladsprong

Dit spel kun je ook buiten spelen zodra het mooi weer wordt, OF gewoon lekker in je eigen woonkamer. Print 10 groene leliebladen en verspreid ze over een ruimte. Laat je kind of de kinderen doen alsof ze kikkers zijn die van blad naar blad springen. Op elk nieuw blad moeten ze het woord zeggen dat erop staat!

Hoe speel je articulatiebingo?

Ik hoop dat je nu meer inzicht hebt in de /l/-klank en een paar leuke, praktische ideeën hebt om thuis mee aan de slag te gaan!

Heeft je kind moeite met andere klanken? Deze artikelen helpen je met ideeën voor logopedie en articulatieoefeningen: