Fopspenen: de voor- en nadelen

In dit artikel

• Wat is een fopspeen?
• Wat zijn de voordelen van een fopspeen?
• Wat zijn de nadelen van een fopspeen?
• Fopspenen en taalontwikkeling
• Wat moet ik doen als mijn kind er niet mee wil stoppen?
• Fopspenen: wat logopedisten ervan vinden

Wat is een fopspeen?

Volgens het online Cambridge-woordenboek is “een fopspeen een rubberen of plastic speen waarop een baby kan zuigen of kauwen.” Onderzoek laat zien dat meer dan 80% van de baby's er een gebruikt, vaak als manier om zichzelf te kalmeren. Ze zijn er in verschillende vormen en ontwerpen, en ook in verschillende maten, afhankelijk van de leeftijd van je baby.

Ligt je baby op schema met de mijlpalen?

Vul onze korte vragenlijst over de spraak- en taalontwikkeling van je kind in en ontdek meer over de mijlpalen!

Wat zijn de voordelen van een fopspeen?

• Een fopspeen biedt troost en helpt je baby zijn emoties te reguleren, maar kan hem ook een veilig gevoel geven.
• Volgens sommige onderzoeken kan een fopspeen helpen wiegendood te voorkomen als je hem gebruikt tijdens dutjes of bij het slapengaan. (Wiegendood, of SIDS, is het onverklaarbare overlijden van een baby, meestal jonger dan één jaar.)
• Ze helpen premature baby's. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat een fopspeen premature baby's kan helpen bij de spijsvertering. Fopspenen stimuleren en bevorderen de zuigreflex.
• Op reis met je baby? Geen zorgen. Een fopspeen kalmeert niet alleen: in het vliegtuig kan zuigen op een fopspeen ook de druk in de oortjes verlichten en gelijktrekken.
• Ze kunnen een baby kalmeren bij darmkrampjes of zelfs na een vaccinatie.

Wat zijn de nadelen van een fopspeen?

• Het gebruik van een fopspeen kan leiden tot oorontstekingen. Veel onderzoek laat zien dat baby's die voortdurend een fopspeen gebruiken twee keer zo vaak een oorontsteking krijgen als baby's die dat niet doen.
• Als je baby te lang een fopspeen gebruikt, kan hij er afhankelijk van worden, waardoor het heel moeilijk wordt om de gewoonte af te leren.
• Hoewel sommige onderzoeken stellen dat fopspenen de borstvoeding niet verstoren, suggereren andere studies dat een fopspeen te vroeg introduceren (al vanaf een week oud) de voedingen juist kan verstoren. Om precies te zijn: door het kalmerende en ontspannende effect kan te veel of te vroeg gebruik je baby slaperig maken tijdens het voeden.

Fopspenen en taalontwikkeling

Veel logopedisten raden ouders aan om de fopspeen weg te doen na de leeftijd van 1 of 2 jaar. Naast het risico op oorontstekingen en andere problemen kan langdurig gebruik namelijk leiden tot mondproblemen die de spraak- en taalontwikkeling van je kind kunnen beïnvloeden. Zo kan voortdurend gebruik van een fopspeen bij je peuter zorgen voor gebitsproblemen of een open beet aan de voorkant. Andere mogelijke schade is een ingedeukt gehemelte, wat leidt tot een grotere mondholte die de articulatie van je kind beïnvloedt.

Wat moet ik doen als mijn kind er niet mee wil stoppen?

Ook al kan het in het begin lastig zijn, er zijn een paar manieren om je kind van de fopspeen af te helpen.

• Vaak wordt aangeraden de fopspeen geleidelijk af te bouwen. Gebruikt je peuter hem de hele dag, vertel dan eerst dat hij alleen nog mag tijdens dutjes of bij het slapengaan. Later alleen nog bij het slapengaan, en uiteindelijk neem je hem helemaal weg.
• Werkt deze methode niet, dan kun je er een gaatje in prikken (dan zuigt hij niet meer).
• Het lijkt misschien wat extreem, maar je kunt citroensap of aloëverasap gebruiken (als je kind er natuurlijk niet allergisch voor is). Als je de fopspeen in citroen- of aloëverasap dompelt, krijgt hij een bittere smaak en wordt je kind ontmoedigd om hem nog te gebruiken.
• En natuurlijk: positieve bekrachtiging! Zie je je peuter zonder fopspeen, beloon dat gedrag dan door hem te prijzen, met zijn favoriete koekje of een klein speeltje. Maak van deze momenten kleine feestjes, zodat je kind zich blij voelt en aangemoedigd wordt om de fopspeen niet meer te gebruiken.

Fopspenen: wat logopedisten ervan vinden

Een fopspeen werkt kalmerend en bevredigt de zuigreflex. En hoewel je baby zich er veilig door voelt, kan een fopspeen schadelijk zijn bij langdurig gebruik. Naast oorontstekingen kan overmatig gebruik leiden tot mondproblemen of zelfs afhankelijkheid.

Gebruikt je peuter voortdurend een fopspeen en wil hij hem niet opgeven? Verlies de moed niet. Van positieve bekrachtiging tot gaatjes prikken: er zijn verschillende manieren om je kind ervan af te helpen. Makkelijk is het misschien niet, maar mondschade of oorontstekingen later voorkomen is 100 driftbuien zeker waard.