Moederschuld: 12 manieren om ermee om te gaan

Elke moeder (en vader!) twijfelt op een gegeven moment aan zichzelf. Onlangs miste Serena Williams de eerste stapjes van haar dochtertje Olympia, wat leidde tot twijfels en schuldgevoelens over 'een goede moeder zijn'.

Vergelijkingen, sociale media, boeken, blogs, vrienden, familie, zwangerschapscursussen, scholen, het consultatiebureau enzovoort: iedereen geeft informatie, deelt meningen en geeft advies.

Bij spraak en taal is dat niet anders. Communicatie is de sleutel tot bijna alles, en daarom is het vaak een groot punt van discussie en vergelijking als het niet loopt zoals gepland.

Anders dan bijvoorbeeld handschrift, eetgewoonten en slaappatronen, die vaak onzichtbaar blijven en door veel mensen niet worden opgemerkt, staat praten vol in de schijnwerpers. Het is moeilijk te verbergen en valt erg op.

Mensen maken vaak opmerkingen als 'praat hij al?', 'ze is een beetje verlegen, hè', 'ik verstond niet wat hij net zei', 'ach, jongens zijn altijd laat met praten', enzovoort.

Als de communicatie niet op gang komt zoals we verwachten, voelt dat heel openbaar en lijkt iedereen er iets van te vinden.

Als moeder én logopedist ervaar ik 'het schuldgevoel' zelf ook, vooral omdat iedereen verwacht dat het kind van een logopedist vroeg gaat praten. Wat ik leer, is dat al die druk NIET helpt en zelfs schadelijk kan zijn.

Daarom wil ik graag delen wat ik heb geleerd, in de hoop dat je beseft dat je niet de enige bent en dat de meeste moeders 'het schuldgevoel' kennen!

12 manieren om met moederschuld om te gaan

1. Je bent niet de enige

Heb je aan het eind van de dag dat knagende gevoel in je buik, met gedachten als 'ik heb vandaag niet genoeg met mijn kind gepraat' of 'ik heb vandaag niet genoeg met mijn kind gespeeld'? Dan kan ik je vertellen dat heel veel andere moeders precies hetzelfde denken.

2. Je bent goed genoeg

We doen het niet altijd goed, maar je hebt al alles in huis om de communicatie van je kind te ondersteunen. Je hebt geen diploma in spraak- en taalwetenschap of ontwikkelingspsychologie nodig om je kind te helpen met communiceren.

3. Het is niet jouw schuld

Communicatie is ingewikkeld en wordt door heel veel factoren beïnvloed, en elk kind is anders. Sommige kinderen ontwikkelen hun communicatie langzamer dan andere, net zoals sommige kinderen rekenen moeilijker vinden dan andere. Jouw opvoeding is niet de enige oorzaak van communicatieproblemen, maar heeft wel invloed, en we kunnen die invloed zo groot mogelijk maken als we er bewust mee omgaan.

4. Jij bent waarschijnlijk de oplossing

Jij bent de belangrijkste persoon in het leven van je kind. Ook al hebben sommige kinderen intensieve directe begeleiding van een logopedist nodig, ze houden het meest van jou, vertrouwen jou het meest en zijn het vaakst bij jou.

Daarom kunnen jij en jouw gedrag het meeste effect hebben. Dat is ook waarom wij als logopedisten JOU vaak vragen om de oefeningen te doen. Niet omdat we lui zijn of het te druk hebben, maar omdat we weten dat hulp van jou, de ouder, het meeste effect heeft.

5. Het is eigenlijk heel eenvoudig

Er bestaat geen snelle, magische oplossing voor communicatie. Er is ook geen geheimzinnige, ingewikkelde reeks wonderbaarlijke activiteiten die wij logopedisten voor de rest van de wereld verborgen houden. Meestal zijn de beste antwoorden de eenvoudigste. Het klinkt misschien weinig spectaculair, maar meer praten, meer luisteren en meer met je kind spelen, elke dag, de komende jaren, heeft een grotere impact dan je je kunt voorstellen.

6. Maar het vraagt toewijding

Rome is niet in één dag gebouwd, en de communicatie van je kind ook niet.

Stel dat je vandaag een nieuwe taal zou gaan leren, bijvoorbeeld Russisch: hoe lang denk je dat het duurt voordat je die vloeiend spreekt? Waarschijnlijk behoorlijk lang.

Als we die taal binnen een jaar vloeiend willen spreken, moeten we zeker elke dag flink oefenen met iemand die de taal voordoet, ons helpt met woordenschat, uitspraak en grammatica, en onze fouten verbetert.

Voor onze kinderen is het oppikken van onze taal en leren praten net zo ingewikkeld, en ze hebben net zoveel dagelijkse steun nodig, over een lange periode.

7. Trek je niets aan van het geklets

Familie, vrienden, andere ouders, moeders bij het schoolhek... iedereen heeft misschien wel iets te zeggen, soms behulpzaam, soms minder. Kies zelf wat je ter harte neemt en wat je laat gaan.

8. Vraag om advies

Je hoeft dit niet alleen te doen. Logopedisten, huisartsen, het consultatiebureau, leerkrachten en medewerkers van het centrum voor jeugd en gezin zijn allemaal opgeleid om te luisteren en jou te ondersteunen, samen met je gezin. Ze kunnen advies geven, je goed doorverwijzen en je helpen de juiste informatie te vinden.

9. Vijf minuten is moeilijker dan je denkt

Als je ermee aan de slag gaat, begin dan klein, met maar 5 minuten per dag. Het is simpel, maar niet makkelijk. We hebben allemaal superdrukke levens waarin veel gebeurt.

Begin dus met 5 minuten waarin je de tv uitzet, je telefoon wegleget, bij je kind op de grond gaat zitten en samen iets doet waar je kind interesse in heeft. Denk aan een bordspel, autootjes laten rijden, met lepels op een pan slaan, bellen kapotprikken, een boekje lezen, moddertaartjes maken, enzovoort.

10. Vijf minuten heeft meer effect dan je denkt

Voordat je kind gaat praten, moet het leren luisteren, en voordat het kan luisteren, moet het leren zijn aandacht op de spreker te richten. Al deze vaardigheden ontwikkelen zich door spel en positieve interactie. Spelen met iemand die je kind ondersteunt, zijn initiatief volgt, taal voordoet, een gesprekje voert (hoe eenvoudig ook) en zijn volle aandacht geeft, vormt een prachtige basis voor de ontwikkeling van communicatie.

11. Het is nooit te laat

Of je kind nu 5 weken, 5 maanden of 5 jaar is: het is nooit te laat om positieve communicatiemomenten te creëren. Laat 'het schuldgevoel' je niet tegenhouden om te beginnen.

Je kunt vanmiddag 5 minuten inplannen om te spelen, je kunt voor het slapengaan samen een boekje bekijken, het consultatiebureau bellen, een inloopspreekuur voor spraak en taal bezoeken, 'raad het dier' spelen in de auto of een spraak- en taalapp downloaden zoals Speech Blubs. Denk er even over na en probeer het gewoon.

12. Maar begin niet pas morgen

Bij communicatie geldt: hoe eerder, hoe beter. Dus ook al hoef je je niet schuldig te voelen dat je nog niet bent begonnen... wacht geen dag langer... want vaak geldt: hoe eerder de hulp, hoe beter het resultaat.