Slimme schermtijd: is dat verstandig voor peuters?

Sommige ouders gaan zelfs zo ver dat ze zeggen dat schermtijd onmogelijk kan helpen bij het leren. Waarom zouden we kinderen dan aanmoedigen om ‘op te gaan in schermen’?

Laten we horen wat de experts erover zeggen, zodat je daarna zelf een oordeel kunt vormen.

1. American Academy for Pediatrics (AAP) over schermtijd voor peuters

"Kinderen groeien tegenwoordig op omringd door digitale media, wat zowel positieve als negatieve gevolgen heeft voor een gezonde ontwikkeling. Het belangrijkste is dat ouders de ‛mediacoach’ van hun kind zijn. Dat betekent dat ze hun kind leren hoe ze media kunnen gebruiken als hulpmiddel om te creëren, contact te maken en te leren."

De AAP raadt ouders aan om voorrang te geven aan creatief spel zonder schermen voor baby’s en peuters. Sommige media kunnen educatieve waarde hebben voor kinderen vanaf ongeveer 18 maanden, maar het is van groot belang dat het om programma’s van hoge kwaliteit gaat:

Ouders kunnen verwachtingen en grenzen stellen, zodat hun kinderen een positieve ervaring met media hebben. Het draait om bewust mediagebruik binnen het gezin.

American Academy for Pediatrics

Voor schoolgaande kinderen en tieners is het doel om mediagebruik in balans te brengen met andere gezonde gewoontes.

Enkele aanbevelingen van de AAP:

• Vermijd bij kinderen jonger dan 18 maanden schermgebruik, behalve videobellen. Ouders van kinderen van 18 tot 24 maanden die digitale media willen introduceren, kiezen het best voor programma’s van hoge kwaliteit en kijken samen met hun kind, zodat het begrijpt wat het ziet.
• Beperk schermgebruik voor kinderen van 2 tot 5 jaar tot 1 uur per dag met programma’s van hoge kwaliteit. Ouders kijken het best samen met hun kind, zodat het begrijpt wat het ziet en dit kan toepassen op de wereld om zich heen.
• Stel voor kinderen vanaf 6 jaar vaste grenzen aan de tijd die ze met media doorbrengen en aan het soort media, en zorg ervoor dat media niet ten koste gaan van voldoende slaap, beweging en ander gedrag dat essentieel is voor de gezondheid.
• Spreek samen momenten zonder media af, zoals tijdens het avondeten of in de auto, en plekken in huis zonder media, zoals de slaapkamers.
• Blijf met elkaar praten over online burgerschap en veiligheid, waaronder respectvol omgaan met anderen, zowel online als offline.

2. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) over slimme schermtijd

"Als onderdeel van een uitgebreider rapport over de risico’s van te weinig beweging en slaaptekort bij kinderen jonger dan 5 jaar, raadt de WHO helemaal geen solitaire, passieve schermtijd aan voor kinderen tot 2 jaar, en slechts een uur per dag voor kinderen van 2 tot 5 jaar."

Noot van de redactie: Zoals altijd geldt dat kinderen die low- en hightech ondersteunde communicatiemiddelen (OC/AAC) gebruiken, deze altijd moeten blijven gebruiken – en op een interactieve manier.

3. American Speech-Language-Hearing Association (ASHA) over kinderen en schermen

"Leer het verschil tussen passieve en actieve schermtijd. Passieve schermtijd is wanneer een kind alleen naar een programma kijkt en op geen enkele manier wordt aangemoedigd om op de personages te reageren. Actieve schermtijd is bijvoorbeeld een apparaat gebruiken om te videobellen, of een programma kijken – of spelletjes spelen – samen met een ouder of verzorger die met het kind communiceert. Actieve schermtijd zorgt voor tweerichtingscommunicatie, stimuleert taalgebruik en betrekt familieleden en vrienden erbij."

4. Van gecertificeerd logopedist Stacie Bennett

“Voordat ik mijn eigen praktijk begon, werkte ik zeven jaar als therapeut in de vroeghulp, en ik kan je vertellen dat kinderen van wie de ouders actief betrokken zijn en meedoen, sneller door de therapie gaan en sneller resultaat zien. Deze ouders vroegen me voortdurend naar voortgangsverslagen en naar dingen waar ze thuis mee aan de slag konden! Het lijkt misschien overweldigend, maar grote kans dat je sommige oefeningen waar ik het over ga hebben al doet.”

5. Wat kun je thuis doen?

Met deze ideeën ga je thuis aan de slag met spraak

• Lees je kind 5 tot 10 minuten voor voor het slapengaan. Wijs dingen aan, laat je kind specifieke voorwerpen aanwijzen en stel vragen. Zo versterk je wat je kind zegt (expressieve taal) én wat het begrijpt (receptieve taal).
• Vertel je kind wat je de hele dag doet. Gebruik eenvoudige, begrijpelijke taal en zorg dat je zelf duidelijk en beknopt spreekt. Vertel tijdens het koken wat je doet (bijv. “mama roert in de soep”). In de auto kun je dingen zeggen als: “We gaan nu naar links.”
• Speel spelletjes. Spelletjes spelen is een van de leukste en meest interactieve manieren om met taal bezig te zijn. Het oefent sociale taalvaardigheden, zoals om de beurt gaan en opdrachten opvolgen, en geeft je kind volop kansen om spraakklanken te oefenen.
• Spreek af met familie en vrienden. Zo krijgen andere mensen in het leven van je kind de kans om met je kind om te gaan en te praten. Dit helpt om de vaardigheden waar jij en de therapeut aan werken ook in andere situaties toe te passen, laat je kind kennismaken met nieuwe woorden en situaties, en laat je zien hoe goed anderen je kind kunnen verstaan.
• Maak een routine van 5 minuten met Speech Blubs. De app werkt volgens het principe ‘kinderen leren van kinderen’. Je kind kan leeftijdsgenootjes nadoen en krijgt zo nog een leuke manier om woorden te oefenen. Download Speech Blubs en begin vandaag nog met oefenen!

In alle hier genoemde gevallen wordt dus gewaarschuwd voor de mogelijke negatieve gevolgen van te veel schermtijd, en wordt aangeraden om die te beperken tot één uur per dag. Ook benadrukken ze dat schermtijd voor kinderen niet passief mag zijn (‘aanzetten en vergeten’), dat het onder toezicht en met deelname van ouders moet gebeuren, en dat ouders hun kinderen moeten leren hoe ze zich op het internet kunnen bewegen.

Speech Blubs is het daar in de eerste plaats mee eens, en raadt ouders die denken dat hun kind spraakproblemen heeft aan om een afspraak te maken bij een logopedist voor een onderzoek. Na het onderzoek krijg je een gerichte lijst met soorten oefeningen voor thuis. Heb je geen toegang tot een logopedist? Probeer dan onze GRATIS proefperiode van 7 dagen en vul de door logopedisten goedgekeurde screeningsvragenlijst in voor persoonlijke feedback over de ontwikkeling van je kind. Lees ook de tips van de logopedist hierboven nog eens na over hoe je de app gebruikt.

Tot slot raden we je ten zeerste aan om de app samen met je kind te gebruiken, onder jouw begeleiding. Het is niet de bedoeling dat je de app aan je kleintje geeft en het daarna vergeet. Het is veel leuker en effectiever als je er samen plezier aan beleeft. EN we raden maar 10 tot 15 minuten per dag aan, wat ruim binnen de aanbevelingen van de experts valt.