Signalen dat je kind mogelijk speciale behoeften heeft

Elke ontwikkelingssprong, zoals kruipen, lopen en praten, stelt ons meer gerust over hun leerproces. 

Maar wat gebeurt er als die mijlpalen niet worden gehaald? Wat als ze die later bereiken dan leeftijdsgenootjes? Sommige ouders vragen zich misschien af of hun kind zich gewoon in zijn eigen tempo ontwikkelt, of dat het een waarschuwingssignaal kan zijn dat hun peuter een kind met speciale behoeften is.

In deze blog kijken we naar specifieke ontwikkelingsgebieden en enkele signalen die kunnen wijzen op een achterstand. 

Grove en fijne motoriek

https://www.youtube.com/watch?v=l93BTYyHG0c

De eerste levensjaren zijn fantastisch omdat kinderen zoveel verschillende fysieke vaardigheden onder de knie krijgen. Hoewel er een grote variatie is in wat typisch is, hebben artsen wel bepaalde verwachtingen voor deze ontwikkelingsgebieden. Bijvoorbeeld:

1. Rond de leeftijd van 2 jaar: 
2. 1. Lopen en rennen
   2. Met twee voeten tegelijk springen
   3. Tegen een bal schoppen
   4. De trap aflopen terwijl ze de leuning vasthouden
   5. Op meubels en speeltoestellen klimmen
3. Rond de leeftijd van 3 jaar:
4. 1. Enkele seconden op één been kunnen balanceren
   2. Grote ballen vangen
   3. Op één been staan, springen of hinkelen
   4. Achteruit kunnen lopen
   5. Op een driewieler kunnen trappen

Terwijl de grove motoriek laat zien hoe peuters hun grootste spieren gebruiken om grote bewegingen te maken, is de fijne motoriek minstens zo belangrijk. Fijne motoriek beschrijft het vermogen van een peuter om met handen en polsen belangrijke taken uit te voeren, zoals zelf eten en leren kleuren, tekenen en schrijven. 

Kinderen van 2 jaar zouden moeten beginnen met zelf hun broek op- en omlaag te trekken, blokkentorens te bouwen of klein speelgoed te stapelen, en te beginnen met het gebruiken van krijtjes en bestek. De meeste 3-jarigen zouden bladzijden in een boek moeten kunnen omslaan, een cirkel moeten kunnen tekenen met een krijtje en met speelgoed met kleinere onderdelen moeten kunnen spelen.

Sociale vaardigheden en communicatie

Hoe kinderen praten en omgaan met leeftijdsgenootjes is een goede aanwijzing om te ontdekken of er sprake is van een sociale of communicatieve uitdaging. Dit geldt vooral voor kinderen die de diagnose autismespectrumstoornis (ASS) krijgen. 

In de peuterfase beginnen veel kinderen voor het eerst signalen van autisme te vertonen, waaronder een achteruitgang in taalvaardigheden en herhalend gedrag. Andere signalen om op te letten zijn weinig oogcontact maken, moeite hebben met het uiten van emoties en het begrijpen van sociale signalen, een uitgesproken aversie tegen bepaald eten ontwikkelen en erg gehecht zijn aan routines. Als je peuter een van deze gedragingen vertoont, is het de moeite waard om dit te bespreken tijdens je volgende bezoek aan het consultatiebureau of, als de taalvaardigheid achteruit lijkt te gaan, een afspraak te maken.

Taalontwikkeling

Taalvaardigheden behoren tot de allerbelangrijkste vaardigheden die een kind vanaf het begin kan leren. Wanneer kinderen worden geboren zijn ze nog non-verbaal, maar tussen de 2 en 3 jaar vindt er een ware taalexplosie plaats!

Volgens de American Speech-Language-Hearing Association (ASHA): “Zou een kind rond de 18 maanden ongeveer 50 woorden moeten kennen, en 300 tegen de tijd dat het 3 is. Een gemiddeld kind van 4 jaar gebruikt zinnen, enkele werkwoordstijden en meervoudsvormen. Tegen de tijd dat een kind 3 jaar oud is, zou het voldoende woordenschat moeten hebben om de meeste dingen in zijn vertrouwde omgeving te benoemen, plaatjes in boeken moeten kunnen aanwijzen en benoemen, eenvoudige rijmpjes en bekende liedjes moeten kunnen zingen, simpele 'w-vragen' (wat, wie, waar, wanneer) moeten kunnen beantwoorden, 2 tot 3 woorden moeten kunnen combineren en zou de spraak grotendeels verstaanbaar moeten zijn.”

Als je kind op dit gebied een achterstand lijkt te hebben, is het de moeite waard om dit te bespreken bij het consultatiebureau of met je huisarts, en te kijken of je wordt doorverwezen naar een logopedist.